VIII U 1683/19

<p>Sygn. akt VIII U 1683/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił <span class="anon-block">M. S.</span> wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej w dniu 1 marca 2019 r. matce <span class="anon-block">M. M.</span>. W uzasadnieniu organ emerytalny podniósł, że uprawnienia członka rodziny do świadczenia nie wypłaconego zmarłemu przysługują tylko w takim przypadku, gdy uprawniony wystąpił z wnioskiem o świadczenie i jeszcze przed datą wypłaty świadczenia zmarł, natomiast matka odwołującego w dniu śmierci miała już ustalone prawo do świadczenia i stale je pobierała.</p> <p>/decyzja - k. akt <span class="anon-block"> (...)</span>/</p> <p>W dniu 19 kwietnia 2019 r. <span class="anon-block">M. S.</span> złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie mu niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce. Wskazał na błędną wykładnię spornego przepisu dokonaną przez organ rentowy.</p> <p>/ odwołanie k. 4 /</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie z dnia 27 maja 2019 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w <span class="anon-block">Ł.</span> wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p>/odpowiedź na odwołanie - k. 6/</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Matka wnioskodawcy <span class="anon-block">M. I.</span> była uprawniona od 1 listopada 2005 roku do wojskowej renty rodzinnej, które otrzymywała w związku ze śmiercią męża <span class="anon-block">S. I.</span>. W dniu 1 marca 2019 roku <span class="anon-block">M. I.</span> zmarła.</p> <p>/decyzja - k. 196 akt <span class="anon-block"> (...)</span>; odpis skrócony aktu zgonu - k. 228 akt <span class="anon-block"> (...)</span> /.</p> <p> <span class="anon-block">M. S.</span> mieszkał ostatnio razem z matką <span class="anon-block">M. I.</span> przed jej śmiercią. Razem z żoną byli jej jedynymi opiekunami, gdyż wymagała ona całodobowej opieki.</p> <p>/bezsporne/</p> <p>W dniu 13 marca 2019 r. <span class="anon-block">M. S.</span>, jako syn zmarłej, wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po matce <span class="anon-block">M. I.</span> - należnej mu emerytury za miesiąc marzec 2019 r.</p> <p>/wniosek - k. 235 akt <span class="anon-block"> (...)</span>/</p> <p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i aktach rentowych, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności i których żadna ze stron nie kwestionowała.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne pomiędzy stronami, a jedynie interpretacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 46)">art. 46 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a> (Dz. U. 2017.2225 t.j.), zgodnie z którym w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń.</p> <p>Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się:</p> <p>1)małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci;</p> <p>2)małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu.</p> <p>Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania.</p> <p>Organ emerytalny odmówił prawa do niezrealizowanego świadczenia podnosząc, że zmarła miała już ustalone prawo do świadczenia i je pobierała, a zdaniem organu takiej sytuacji nie reguluje art. 46 ustawy. Kwestia wspólnego zamieszkiwania zmarłej i odwołującego nie była kwestionowana.</p> <p>Sąd Okręgowy nie podziela takiego stanowiska, zaś wskazane orzecznictwo (m.in.wyrok SA w Szczecinie z dnia 8 lutego 2018 r., III AUa 289/17) w odpowiedzi na odwołanie ma charakter jednostkowy i nieugruntowany.</p> <p>W świetle dotychczasowego, ugruntowanego orzecznictwa, w ocenie Sądu przepis ten dotyczy wszystkich przypadków braku realizacji świadczenia w okresie między złożeniem wniosku o emeryturę i rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te gdy wnioskodawca zmarł w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy nastąpił zgon osoby mającej już ustalone prawo do emerytury bądź renty decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądu. /tak SA w Łodzi w wyroku z dnia 4.04.2017 III AUa 664/16, LEX nr 2295279, uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, uzasadnienie do wyroku SN z dnia 13.01.2015, II UK 144/14, wyrok SA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2016 r., III AUa 546/16, LEX nr 2188821 - orzeczenia te zostały wydane na tle art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy czym w spornym zakresie przepis ten jest zbieżny z art. 46 ustawy o emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, nadto bezpośrednio art. 46 ustawy bezpośrednio dotyczy: wyrok SA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2012 r., III AUa 895/12, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych). Niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe, to bowiem takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało jej wypłacone. (tak wyrok SA w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., III AUa 386/13, LEX nr 1428144). Kierując się zasadą racjonalności ustawodawcy trudno byłoby przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było postawienie osób, które dopiero zgłosiły wniosek o przyznanie określonego świadczenia w bardziej korzystnej sytuacji niż osób, które prawo do takiego świadczenia już nabyły. Z treści art. 46 ust. 1 in fine cytowanej ustawy, którym to przepisem ustawodawca przyznał wymienionym osobom uprawnienie do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nie wpływa wniosek, że osoby te nie mają prawa do wypłaty zaległych a niezrealizowanych świadczeń w wypadku, gdy świadczenia zostały już ustalone za życia osoby, która zgłosiła wniosek o ich wypłatę, i że osoby określone w tym przepisie mogą być pozbawione prawa do świadczeń, a prawo to ma przejść na inną, nawet obcą osobę (np. spadkobiercę testamentowego). Osoby określone w omawianym przepisie zwykle należą do grona spadkobierców, ale przepis art. 46 ustawy lepiej zabezpiecza ich interesy niż przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a>, gdyż osoby te mogą zrealizować zaległe świadczenia bez potrzeby przeprowadzania formalności wynikających i przewidzianych w postępowaniu spadkowym, a przede wszystkim mogą je zrealizować także wówczas, gdy długi spadkowe są wyższe niż aktywa, a osoby te odrzuciły spadek.</p> <p>Wobec powyższego w związku ze spełnieniem przez wnioskodawczynię przesłanek z art. 46 cytowanej ustawy, Sąd Okręgowy, na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>odpis wyroku z uzasadnieniem i aktami rentowymi, doręczyć pełnomocnikowi Dyrektora <span class="anon-block"> (...)</span> </p> </div>