IV SA/Wa 2546/13

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić H. M. od kosztów sądowych, 2). ustanowić dla H. M. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. UZASADNIENIE H. M. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") w skardze do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. zwróciła się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Następnie, we wniosku PPF z 3 grudnia 2013 r. nadesłanym w wyniku wezwania Przewodniczącego Wydziału IV (doręczonego 26 listopada 2013 r.), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała argumenty przemawiające - jej zdaniem - za zadniością skargi. Skarżąca poinformowała, że prowadzi wraz z córką (ur. [...].11.1987 r., obecnie studentką) wspólne gospodarstwo domowe. Posiada domek o pow. ok. 50 m2 - bez WC, instalacji wodnokanalizacyjnej i grzewczej – nieużytki rolne o pow. 600 m2 oraz mieszkanie o pow. 30 m2. w W. Oświadczyła, że ze swoich dochodów w wysokości 1306,09 zł. netto miesięcznie (emerytura) nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty postępowania sądowego. Wyjaśniła jednocześnie, że z emerytury – będącej obecnie jedynym źródłem dochodu jej rodziny (obowiązek alimentacyjny A. M. wobec córki skarżącej wygasł z dniem [...] czerwca 2012 r.) utrzymują się, w tym pokrywają wydatki związane z opłatami za lokal (401,85 zł. miesięcznie), energię elektryczną (154 zł. za dwa miesiące), internet (39 zł. miesięcznie). Do formularza PPF skarżąca dołączyła informację o wysokości opłat za mieszkanie od stycznia 2014 r., decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury, wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]) orzekający o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego A. M. wobec Z. T. (córki skarżącej), kopie dokumentów potwierdzających wysokość opłat za internet i energię elektryczną, decyzję Wójta Gminy C. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z [...] lutego 2013 r. na kwotę 211 zł. oraz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z [...] grudnia 2012 r. na kwotę 23.103,99 zł. Stwierdzono, co następuje: Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd (referendarza) z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i może być przyznane wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i można je uzyskać wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powinna zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w tej sprawie. W świetle tego przepisu, rozstrzygające znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy mają okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy oraz wysokość dochodów. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni wywiązała się z tego obowiązku w sposób należyty. Analiza znajdującego się w aktach sprawy formularza PPF pozwala z przekonaniem uznać, że sytuacja majątkowa i osobista strony powoduje konieczność przyznania najszerszej postaci prawa pomocy. Nie można nie zgodzić się z twierdzeniem, że wydatki wnioskodawczyni w całości pochłaniają skromne jak na potrzeby dwuosobowego gospodarstwa domowego dochody. Dochód skarżącej nie przekracza wynagrodzenia minimalnego, jakie ustalono na rok 2013 r. (zgodnie z rozporządzeniem z 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1026) minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2013 r. wynosi 1.600 zł. (brutto) tj. ok. 1200 zł. netto miesięcznie) i musi wystarczyć na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych dwóch osób. Jednocześnie zauważyć należy, że wysokość minimum socjalnego dla dwuosobowej rodziny wynosi ok. 1650 zł., czyli nieco ponad 800 zł. na osobę miesięcznie (dane Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych za ostatni kwartał 2012 r.), co wskazuje, że rodzina skarżącej żyje poniżej minimum socjalnego – tj. wskaźnika określającego koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie "koszyka dóbr" służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na poziomie zapewniającym podtrzymanie życia (tzw. minimum egzystencji) oraz posiadania i wychowania dzieci oraz utrzymania minimum więzi społecznych. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.