V ACa 461/19

<p>Sygn. akt V ACa 461/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 13 grudnia 2019 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – V Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Leszek Jantowski (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Hanna Rucińska</p> <p>SO del. Elżbieta Milewska - Czaja</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Justyna Stankiewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. R.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I C 246/18</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym:</p> <p>III.  zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">B.</span> na rzecz adwokata <span class="anon-block">D. L.</span> kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postepowaniu apelacyjnym oraz kwotę 225,58 zł (dwieście dwadzieścia pięć złotych pięćdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu wydatków.</p> <p>Elżbieta Milewska-Czaja Leszek Jantowski Hanna Rucińska </p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V ACa 461/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">K. R.</span> wniósł pozew skierowany przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">B.</span> wnosząc o zasądzenie kwoty 35.999,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 3 listopada 2015 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieni wskazał, że przed Sądem Rejonowym w <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie XII C <span class="anon-block">(...)</span> toczyło się postępowanie z powództwa dłużnika powoda o pozbawienie tytułu wykonawczego klauzuli wykonalności. W wyniku wydanego w sprawie wyroku powód pozbawiony został zasądzonych pierwotnie odsetek, liczonych od dnia 9 marca 1996 r. do dnia 28 lipca 2006 r. Następnie Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie II Ca <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 3 listopada 2016r. oddalił apelację powoda i tym samym wydał wyrok, który pozbawił powoda ostatecznie należnych mu odsetek, a nadto był sprzeczny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 125)">art. 118 i 125 k.c.</a> Powód wskazał, że w związku z tym poniósł szkodę, co determinuje odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 33)">art. 33 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 34)">art. 34 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> - za wydanie aktu normatywnego niezgodnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, ratyfikowaną umową międzynarodową bądź ustawą. Jako podstawę prawną powództwa wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1);art. 424(1) § 1;art. 424(1) § 2)">art. 424^{<!-- -->( 1)} § 1 i 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(4))">art. 424^{<!-- -->( 4 )}k.p.c.</a> </p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania.</p> <p>Pozwany wskazał, że przesłanką warunkującą zasadność żądania odszkodowania za szkodę spowodowaną prawomocnym orzeczeniem sądowym jest uzyskanie we właściwej procedurze prejudykatu stwierdzającego niezgodność orzeczenia z prawem. Powód nie uzyskał w odpowiednim postępowaniu prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem zapadłego w stosunku do niego wyroku.</p> <p>Wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span>:</p> <p>1.oddalił powództwo;</p> <p>2. odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu;</p> <p>3.nakazał przyznać i wypłacić adwokatowi <span class="anon-block">D. L.</span> ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">B.</span> kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) zł powiększoną o należną stawkę podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi;</p> <p>4.kosztami sądowymi, od uiszczenia których powód był zwolniony, obciążył Skarb Państwa.</p> <p> <strong> <!-- --> Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie następujących ustaleń i rozważań: </strong> </p> <p>Przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. II Ca <span class="anon-block">(...)</span> była apelacja powoda od wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. XII C <span class="anon-block">(...)</span>. Na podstawie tego wyroku Sąd Rejonowy pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 1 marca 1996 r. w sprawie XV GC <span class="anon-block">(...)</span> w części tj. w zakresie wymagalnych odsetek liczonych od dnia 9 marca 1996 r. do dnia 28 lipca 2006 r. i oddalił powództwo <span class="anon-block">W. K.</span> w pozostałym zakresie.</p> <p> <span class="anon-block">K. R.</span> wniósł apelację od powyższego wyroku zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124;art. 125)">art. 124 i art. 125 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> poprzez ich błędne zastosowanie.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. (II Ca <span class="anon-block">(...)</span>) oddalił apelację <span class="anon-block">K. R.</span> jako bezzasadną.</p> <p>Przechodząc do rozważań Sąd Okręgowy uznał powództwo za nieuzasadnione. Podkreślił, że odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa uzależniona jest od łącznego spełnienia przesłanek: szkody, niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy tymi zdarzeniami. Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej wynikającej z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> obejmuje wszelkie zachowania się (działania lub zaniechania) związane z wykonywaniem władzy publicznej, które pozostają w sprzeczności z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego, jednak podkreślić należy, że istnieją okoliczności wyłączające bezprawność działania. W sytuacji zaś, gdy zachowanie jest zgodne z obowiązującym prawem, sprawca nie ponosi za nie odpowiedzialności. Gdy strona powołuje się na wyrządzenie jej szkody majątkowej wydaniem orzeczenia sądowego to podstawę prawną powództwa stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a>, zgodnie z którym, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Przyjęte w tym przepisie rozwiązanie stanowi konsekwencję gwarancji zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 77;art. 77 ust. 1)">art. 77 ust. 1 Konstytucji RP</a>, który nie pozwala na wyłączenie ze sfery odpowiedzialności odszkodowawczej Państwa również prawomocnych rozstrzygnięć organów sądowych lub administracyjnych.</p> <p>Dalej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że konieczną przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego jest stwierdzenie tej niezgodności we właściwym postępowaniu. Sąd rozpoznający roszczenie nie może samodzielnie ustalić niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego. Jeżeli ustawa wiąże oznaczone skutki prawne z obowiązywaniem prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie reguluje zasady i tryb jego wzruszania z powodu niezgodności z prawem, to prawna skuteczność takich orzeczeń nie może być podważana bezpośrednio w każdym procesie odszkodowawczym, z pominięciem zasad i trybu postępowania zastrzeżonego do kontroli prawomocnych orzeczeń.</p> <p>Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że tryb kontroli prawomocnych orzeczeń ustawodawca przewidział w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksie postępowania cywilnego</a> w formie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi prejudykat i dopiero prejudykat umożliwia skuteczne wystąpienie z powództwem o odszkodowanie. Wyjątek od tej zasady przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424)">art. 424</a> ^{<!-- -->1b} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> Na gruncie tego przepisu dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem, od którego nie przysługuje skarga, możliwe jest bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi. W tym przypadku niezgodność orzeczenia z prawem może być stwierdzona w ramach postępowania toczącego się w sprawie o odszkodowanie. Odwołując się do judykatury i piśmiennictwa Sąd Okręgowego wskazał, że w takiej sytuacji warunkiem dochodzenia odszkodowania jest, ażeby powód skorzystał, w ramach postępowania, w którym orzeczenie będące źródłem uszczerbku zapadło, ze środków prawnych zmierzających do wyeliminowania jego zdaniem niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Zaniechanie przez potencjalnie poszkodowanego ich wykorzystania wyklucza możliwość skutecznego dochodzenia odszkodowania. Dopiero gdy strona wykorzysta wszystkie możliwości prawne pozwalające na wyeliminowanie z obrotu wadliwego orzeczenia bądź zniwelowanie szkody wynikającej z jego wydania, może wszcząć postępowanie odszkodowawcze, nawet jeżeli skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem od tego orzeczenia jest niedopuszczalna. Wszelkie zaniechania i uchybienia w tym względzie</p> <p>zarówno strony, jak i jej pełnomocnika obciążają stronę.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->( 1)} § 2 k.c.</a>, albowiem powód nie uzyskał orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 3 listopada 2016 r. (II Ca <span class="anon-block">(...)</span>). Brak jest również podstaw do domagania się odszkodowania z pominięciem uzyskania prejudykatu, w sposób przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1);art. 424(1) § 1)">art. 424 ^{<!-- -->( 1)} § 1</a> i następnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> Powód miał możliwość wystąpienia ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z dnia 3 listopada 2016 r.</p> <p>W konsekwencji w ocenie Sądu <em> <!-- -->meriti</em> , żądanie zawarte w pozwie nie mogło być uwzględnione, skoro powód nie legitymował się orzeczeniem prejudycjalnym stwierdzającym niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w sprawie o sygnaturze akt II Ca <span class="anon-block">(...)</span>, jak również nie spełnił przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424)">art. 424</a> ^{<!-- -->1b} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> - skarga przysługiwała od orzeczenia, w którym powód upatruje źródła swojej szkody.</p> <p>Sąd Okręgowy zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Z uregulowaniem powyższym odpowiednio skorelowane są <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">232 k.p.c.</a> W rezultacie to na stronie powodowej spoczywał obowiązek przedstawienia dowodów, w tym odpowiednich prejudykatów na poparcie zgłoszonych przez nią żądań, czego w niniejszej sprawie powód nie uczynił.</p> <p>Z tych wszystkich względów powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym Sąd Okręgowy orzekł w pkt I wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>W punkcie 3 wyroku Sąd pierwszej instancji orzekł o wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi powoda, świadczącemu pomoc prawną z urzędu. Wysokość tego wynagrodzenia ustalona została w oparciu o § 8 pkt 5 w zw. z § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w części tj. w pkt. 1. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p> <p>a) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1))">art. 424^{<!-- -->( 1)} k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->( 1)} § 2 k.c.</a> poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie występują okoliczności świadczące o niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem tj. wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie sygn. akt: XII C <span class="anon-block">(...)</span>, utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt II Ca <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>b)dowolną ocenę dowodów (naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>) polegającą na nieobiektywnej i niewszechstronnej ich ocenie z uwagi na brak rozważenia faktu, iż powód wielokrotnie wskazywał okoliczności świadczące o niezgodności prawomocnych orzeczeń z prawem, co ma wpływ na treść orzeczenia.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:</p> <p>1.uchylenie w zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie:</p> <p>2.zmianę w zaskarżonej części wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 35.999,57 zł. z odsetkami ustawowymi od dnia 3 listopada 2015 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu.</p> <p>W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie była uzasadniona.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie. Podobnie Sąd Apelacyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną dotyczącą braku wykazania przesłanek odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa, w szczególności braku wykazania istnienia prejudykatu uzasadniającego odpowiedzialność odszkodowawczą.</p> <p>Zarzuty apelacji koncentrowały się przede wszystkim na wykazaniu wadliwości zastosowania normy prawa procesowego dopuszczającej wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia oraz wywodzonej z tego odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.</p> <p>Podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanego można byłoby upatrywać jedynie w treści – powołanego zresztą przez skarżącego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2;art. 417(1) § 2 zd. 1)">art.417^{<!-- -->1}§ 2 zd.1 k.c.</a>, zgodnie z którym jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.</p> <p>Z przepisu tego wynika, że konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem wyroku sądu drugiej instancji – tak jak to było w niniejszej sprawie - jest stwierdzenie tej niezgodności we właściwym postępowaniu. Wynika z tego, że sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie może samodzielnie ustalić niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Właściwym postępowaniem – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – jest postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego prawomocnego orzeczenia. Postępowanie to zostało uregulowane <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (cz. 1;księga 1;księga 1 dział 8)">części pierwszej księdze pierwszej tytule VI dział VIII kodeksu postępowania cywilnego</a> zatytułowanym „Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia". Z regulacji tam zawartych wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje między innymi od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1);art. 424(1) § 1)">art.424 ^{<!-- -->( 1 )}§ 1 k.p.c.</a>). Z poczynionych ustaleń wynika, że skarżącego tego swoistego przedsądu nie uzyskał. Trafnie także zauważył Sąd Okręgowy, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (księga 1 art. 424)">art.424</a> ^{<!-- -->( 1b)} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>, wedle którego „w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych”. Od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt II Ca <span class="anon-block">(...)</span> (k. 273 akt II Ca <span class="anon-block">(...)</span>) oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie sygn. akt: XII C <span class="anon-block">(...)</span> (k.202 akt XII C <span class="anon-block">(...)</span>) skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego orzeczenia przysługiwała, co wynika wprost z wykładni językowej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1);art. 424(1) § 1)">art.424 ^{<!-- -->( 1 )}§ 1 k.p.c.</a> Jedynie w przypadku, gdy skarga nie przysługuje możliwe jest dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem, bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła.</p> <p>W konsekwencji za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 424(1))">art. 424^{<!-- -->1} k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> Tym samym za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> mający polegać na nieobiektywnej i niewszechstronnej ocenie dowodów z uwagi na brak rozważenia faktu, iż powód wielokrotnie wskazywał okoliczności świadczące o niezgodności prawomocnych orzeczeń z prawem. Powyższa okoliczność jest bowiem prawnie obojętna dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.</p> <p>Z tych tez względów Sąd Apelacyjny na podstawie wyżej cytowanych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Skoro apelacja została oddalona Sąd zasadził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej RP koszty zastępstwa procesowego, których wysokość ustalona została na podstawie § 2 pkt w zw. z §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz.1800 z późn. zm.) w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1265). W ocenie Sądu Apelacyjnego nie było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zasady słuszności. O ile bowiem można przyjąć, że na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji powód mógł mieć subiektywne poczucie zasadności dochodzonego żądania, to w sytuacji jasnego i logicznego wywodu Sądu pierwszej instancji wskazującego na przyczyny oddalenia powództwa nie sposób uznać, aby takie subiektywne poczucie było uzasadnione na etapie postępowania apelacyjnego (podobnie SN w postanowieniu z dnia 30 marca 2012 r. III CZ 13/12, <em> <!-- -->LEX nr 1164738).</em> </p> <p>Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jest wyjątkiem od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu i jako wyjątek nie może być wykładany rozszerzająco. Nie zostały przy tym wykazane inne okoliczności, które mogłyby uzasadniać uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony przemawiający za zastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> </p> <p>Jednocześnie Sąd zasądził na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu apelacyjnym. Jego wysokość ustalona została w oparciu o § 8 pkt 5 w zw. z § 16 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2016 r. poz.1714) i powiększona została o stawkę należnego podatku od towarów i usług.</p> </div>