I C 1318/16

<p>Sygn. akt I C 1318/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 grudnia 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSR del. Magdalena Jasińska</p> <p>Protokolant: Joanna Urbanik</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019 r. w Krakowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. F.</span>, <span class="anon-block">H. P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  zasądza od pozwanej Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">B. F.</span> i <span class="anon-block">H. P.</span> - po ½ części - kwotę 111.596,00 zł (sto jedenaście tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych);</p> <p>II.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;</p> <p>III.  przyznaje adwokatowi <span class="anon-block">R. G.</span> wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu świadczoną zmarłej powódce <span class="anon-block">J. P. (1)</span> w kwocie 17.712,00 zł (siedemnaście tysięcy siedemset dwanaście złotych), w tym podatek Vat, i kwotę te poleca wypłacić z kasy Sądu Okręgowego w Krakowie;</p> <p>IV.  ustala, że strony zobowiązane są do poniesienia kosztów postępowania stosownie do procentowego wyniku wygrania lub przegrania sprawy i pozostawia szczegółowe wyliczenie tych kosztów referendarzowi sądowemu.</p> <p>Sygn. akt I C 1318/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Powódka <span class="anon-block">J. P. (1)</span> </strong> w pozwie skierowanym przeciwko Gminie Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 260.000 zł tytułem odszkodowania za rzeczywistą szkodę poniesioną w związku z podjęciem uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z dnia 25 kwietnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru <span class="anon-block"> (...)</span> oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania, argumentując, że w związku z ustaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niemożliwym stało się zrealizowanie inwestycji w postaci budowy domu jednorodzinnego na przedmiotowej działce i tym samym nastąpiło obniżenie wartości tej nieruchomości.</p> <p> <strong> <!-- -->Strona pozwana Gmina Miejska <span class="anon-block">K.</span> </strong>w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych, wskazując, że powódka nie wykazała, aby utraciła możliwość korzystania z nieruchomości na cele budowlane, a nadto poddała w wątpliwość, czy powódce przysługuje roszczenie wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36)">art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>, z uwagi na fakt, że nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze zapisu windykacyjnego, a roszczenie z tytułu szkody planistycznej nie jest związane z samą nieruchomością.</p> <p>Postanowieniem z dnia 12 września 2019 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone wobec śmierci powódki oraz podjęte z udziałem jej następców prawnych: <span class="anon-block">B. F.</span> i <span class="anon-block">H. P.</span> (k. 411).</p> <p> <strong> <!-- -->Bezspornym w sprawie było:</strong> </p> <p>Powódka <span class="anon-block">J. P. (1)</span> była właścicielką nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, składającej się z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span> jedn. ewid. Podgórze o pow. 0,0289 ha, objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie. W/w nieruchomość nabyła z dniem 2 czerwca 2013 r<strong> <!-- -->. </strong>w drodze zapisu windykacyjnego uczynionego przez spadkodawczynię <span class="anon-block">I. K.</span>, która z kolei nabyła przedmiotową nieruchomość na mocy aktu notarialnego z dnia 30 grudnia 1998 r. od Skarbu Państwa (<em> <!-- -->postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie I Wydział Cywilny z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I Ns 1301/13/K, k. 9; treść <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, k. 11-21; akt notarialny Repertorium A nr <span class="anon-block">(...)</span> – wypis, k. 22-23</em>).</p> <p>W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości wydana została <span class="anon-block">decyzja Nr (...)</span> o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 7 października 2003 r. dla inwestycji: budowa domu jednorodzinnego z garażem i przyłączami infrastruktury technicznej, położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> na <span class="anon-block">działce Nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span> oraz sieci infrastruktury technicznej po przedmiotowej działce oraz energii elektrycznej, gazociągu i wodociągu wzdłuż granicy <span class="anon-block">działki nr (...)</span> po <span class="anon-block">działce (...)</span> (<span class="anon-block">ul. (...)</span>), wzdłuż granicy <span class="anon-block">działek nr (...)</span>; odprowadzenie ścieków do kanalizacji po <span class="anon-block">działce (...)</span>, dz. Nr <span class="anon-block">(...)</span> do dz. Nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Decyzja ta została wydana na rzecz <span class="anon-block">I. K.</span>. Decyzja zachowała ważność do dnia 31 grudnia 2006 r. <em> <!-- --> (<span class="anon-block">decyzja Nr (...)</span> o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, k. 24-26</em>)</p> <p>Rada Miasta <span class="anon-block">K.</span> uchwaliła uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 25 kwietnia 2007 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru <span class="anon-block"> (...)</span>, który wszedł w życie z dniem 30 czerwca 2007 r. i obejmował w/w działkę.</p> <p>W związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka zmieniła przeznaczenie na tereny zieleni urządzonej.</p> <p>W dniu 4 lutego 2016 r. <span class="anon-block">J. P.</span> zwróciła się do Prezydenta Miasta <span class="anon-block">K.</span> w sprawie możliwości wykupu przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi z dnia 2 maja 2016 r. otrzymała informację, że z uwagi na przeznaczenie jako teren zieleni urządzonej zasadne jest nabycie działki do zasobu gminnego, jednakże z uwagi na brak środków finansowych w budżecie Miasta jest to niemożliwe <em> <!-- -->(pismo powódki z dnia 4 lutego 2016 r., k. 34; pismo Urzędu Miasta <span class="anon-block">K.</span> Wydziału Skarbu Miasta z dnia 2 maja 2016 r., k. 38-39</em>).</p> <p>Bezpośrednio przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru <span class="anon-block"> (...)</span> przedmiotowa nieruchomość nie podlegała ustaleniom żadnego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Dla ww. działki obowiązywał miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z 16.11.1994 r.); wg tego planu znajdowała się ona w obszarze mieszkaniowym z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową z obiektami i urządzeniami w wysokości do 13 m i o intensywności zabudowy (netto) 0,4-0,85.</p> <p>Wartość rynkowa <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> według jej stanu i przeznaczenia <span class="underline"> <!-- -->po</span> uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w aktualnym poziomie cen wynosi 40.077 zł.</p> <p>Wartość rynkowa <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> według jej stanu i możliwego przeznaczenia przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego <span class="underline"> <!-- -->bez</span> uwzględnienia decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 7 października 2003 r. w aktualnym poziomie cen wynosi 151.673 zł.</p> <p>Wartość rynkowa <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> według jej stanu i możliwego przeznaczenia przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a <span class="underline"> <!-- -->z uwzględnieniem</span> decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 7 października 2003 r. w aktualnym poziomie cen wynosi 174.503 zł.</p> <p> <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> nie jest zabudowana, a jej parametry i ukształtowanie są korzystne pod hipotetyczną zabudowę. Część działki będąca terenem zielonym stanowi ok. 20% i zlokalizowana jest w narożniku działki, co nie utrudniałoby zabudowy.</p> <p> <strong> <!-- -->dowód: </strong> <em> <!-- -->opinia biegłej dr <span class="anon-block">E. H.</span> z dnia 12.07.2017 r., k. 113-137, opinia uzupełniająca z dnia 24 maja 2019 r., k. 358-379, opinia ustna biegłej na rozprawie z dnia 26 listopada 2019 r., k. 438.</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Powyższy stan faktyczny Sąd</strong> ustalił na podstawie opinii biegłej dr <span class="anon-block">E. H.</span>.</p> <p>W ocenie Sądu opinie główne i uzupełniające wydane w niniejszej sprawie sporządzone zostały na podstawie wszechstronnej i wyczerpującej analizy zagadnienia. Biegła dr <span class="anon-block">E. H.</span> posiada odpowiednie kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe w zakresie wyceny wartości nieruchomości. Wnioski zawarte w jej opiniach wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami udzielonymi w opiniach uzupełniających, w tym w opinii ustnej przedstawionej na rozprawie, wywiedzione zostały zgodnie z zasadami logiki, w jednoznaczny i niebudzący wątpliwości sposób, wobec czego Sąd uznał je za w pełni wiarygodne i przyjął jako podstawę swoich ustaleń.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W niniejszej sprawie powódka (a później jej następcy prawni) domagała się zasądzenia od Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> kwoty 260.000 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> zlokalizowanej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, obręb ewidencyjny nr <span class="anon-block">(...)</span>, jednostka ewidencyjna <span class="anon-block">P.</span>, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> (zwanej dalej „ustawą”), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36 ust. 2)">ust. 2</a>, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.</p> <p>Na wstępie należy się odnieść do zarzutu, że powodom nie przysługuje roszczenie z art. 36 ust. 1 ustawy, z uwagi na sposób nabycia nieruchomości przez ich poprzedniczkę prawną.</p> <p>Należy się zgodzić, że nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego przez <span class="anon-block">J. P. (1)</span>, tj. <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, miało charakter sukcesji syngularnej – ograniczonej do przedmiotu zapisu windykacyjnego. Niemniej jednak, ustanowienie zapisu windykacyjnego skutkuje wejściem przez zapisobiercę w całą sytuację prawną testatora związaną z przedmiotem zapisu. Z kolei art. 36 ust. 1 ustawy przewiduje rekompensatę dla właściciela nieruchomości, której wartość uległa obniżeniu wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to zatem roszczenie ściśle związane z prawem własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości. Nie do przyjęcia jest pogląd, że <span class="anon-block">J. P. (1)</span> przysługuje prawo własności nieruchomości, jednak roszczenie rekompensacyjne z tytułu obniżenia jej wartości przysługuje innemu podmiotowi – spadkobiercy.</p> <p>Treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> wskazuje, że uprawnionym do realizacji roszczenia przewidzianego w tym przepisie jest podmiot będący właścicielem (użytkownikiem wieczystym) zarówno w dacie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego jak i w dacie żądania odszkodowania. Spadkodawczyni <span class="anon-block">I. K.</span> nie zrealizowała swojego uprawnienia w zakresie roszczenia tytułu szkody planistycznej, jednak przeszło ono na powódkę wraz z własnością nieruchomości z dniem otwarcia spadku w 2013 r.</p> <p>Tak więc, powódka <span class="anon-block">J. P. (1)</span> wstąpiła w sytuację prawną spadkodawczyni w stosunku do przedmiotowej działki, nabywając w tym zakresie również roszczenie odszkodowawcze z tytułu szkody planistycznej. Sąd podziela w pełni stanowisko powódki wyrażone w piśmie z dnia 28 października 2016 r. (k. 87-91), że <span class="anon-block">J. P. (1)</span> posiadała legitymację czynną do dochodzenia zgłoszonego w pozwie roszczenia o odszkodowanie za szkodę planistyczną. Obecnie, legitymację czynną w tym zakresie posiadają <span class="anon-block">B. F.</span> i <span class="anon-block">H. P.</span>, jako następcy prawni (spadkobiercy) <span class="anon-block">J. P. (1)</span>.</p> <p>Art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy przewiduje powstanie obowiązku odszkodowawczego w dwóch sytuacjach: gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą niemożliwe bądź istotnie ograniczone stało się korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub gdy niemożliwe bądź istotnie ograniczone stało się korzystanie z nieruchomości lub jej części w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem.</p> <p>Strona pozwana w odpowiedzi na pozew podniosła, że w dacie wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru <span class="anon-block"> (...)</span> tj. 30 czerwca 2007 r., utraciła już ważność decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> wydana na rzecz ówczesnej właścicielki nieruchomości <span class="anon-block">I. K.</span>, a tym samym nie miała ona już w tej dacie nawet potencjalnej możliwości realizacji inwestycji budowlanej opisanej w decyzji, natomiast powódka stała się właścicielką nieruchomości już w czasie obowiązywania miejscowego planu.</p> <p>Jak jednak wczesnej wskazano, w zakresie roszczeń związanych z przedmiotową nieruchomością <span class="anon-block">J. P. (1)</span> wstąpiła w sytuację prawną swej poprzedniczki. Skoro zatem roszczenie odszkodowawcze przysługiwało <span class="anon-block">I. K.</span>, to także <span class="anon-block">J. P. (1)</span> była do niego uprawniona.</p> <p>Należy mieć na uwadze, że roszczenie uregulowane art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy jest roszczeniem odszkodowawczym ograniczonym do „szkody rzeczywistej” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a>) i istnienie szkody w dacie orzekania jest warunkiem koniecznym jego uwzględnienia. Należy uznać, że pojęcie „rzeczywista szkoda” obejmuje obiektywny spadek wartości nieruchomości wynikający z uniemożliwienia lub istotnego ograniczenia możliwości korzystania z niej w dotychczasowy sposób lub w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem.</p> <p>Korzystanie z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem oznacza korzystanie odpowiadające przeznaczeniu przewidzianemu w miejscowym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p.</a> </p> <p>Wobec powyższych rozważań rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia wpływu działań planistycznych na wartość nieruchomości, z uwagi na ograniczenie celów możliwych do realizacji na nieruchomości, których dopuszczalność realizacji miała wpływ na jej wartość. Niewątpliwie szkoda taka ma miejsce, jeżeli na skutek wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego utracona została definitywnie możliwość zabudowy nieruchomości. Szkodę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> stanowi porównanie wartości aktywów poszkodowanego po wyrządzeniu szkody, ze stanem, jaki by istniał, gdyby mu szkody nie wyrządzono (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, sygn. akt I ACa 1298/17).</p> <p>Z kolei w wyroku z dnia 7 lipca 2016 r. (III CSK 317/15) Sąd Najwyższy podkreślił, że uchybienia gminy w zakresie wykonywania obowiązków planistycznych nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla właściciela nieruchomości, wobec czego okres luki planistycznej, w którym nie obowiązywały wcześniejsze ograniczenia jego prawa własności, musi być uwzględniony przy dokonywaniu oceny, czy zachodzą podstawy do ubiegania się przez właściciela o odszkodowanie za szkodę planistyczną. Przesłankę odpowiedzialności gminy przewidzianej w art. 36 ust. 1 ustawy, jaką stanowi wystąpienie różnicy stanu faktycznego (korzystanie) lub prawnego (przeznaczenie) nieruchomości, związanej z uchwaleniem planu miejscowego lub jego zmianą, odnieść należy do potencjalnych możliwości wykorzystania działki istniejących w okresie luki planistycznej, których pozbawiło właściciela nieruchomości wejście w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Okres luki planistycznej, w którym nie obowiązywały wcześniejsze ograniczenia jego prawa własności, musi być uwzględniony przy dokonywaniu oceny, czy zachodzą podstawy do ubiegania się przez powoda o odszkodowanie za szkodę planistyczną.</p> <p>W wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. (II CSK 336/14) Sąd Najwyższy wyraził z kolei pogląd, że niezasadne jest zrównanie sytuacji, w której dany obszar nigdy nie był objęty jakimkolwiek miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z sytuacją, w której uchwalony przed 1995 rokiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przewidujący określone przeznaczenie danego obszaru oraz określony sposób jego zagospodarowania, utracił swoją moc ex lege z dniem 31 grudnia 2003 r., a gmina nie zdążyła przed tą datą opracować i uchwalić nowego planu, przez co doszło do zaistnienia tak zwanej luki planistycznej, a więc okresu, w którym poprzedni plan już nie obowiązywał, a nowy nie został jeszcze uchwalony. W ocenie Sądu Najwyższego, obywatel nie może ponosić jakichkolwiek ujemnych skutków związanych z zaistnieniem luki planistycznej. Konieczność opracowania przez gminy nowych planów zagospodarowania przestrzennego, w związku z utratą mocy obowiązującej planów opracowanych przed 1995 rokiem, była okolicznością znaną od wielu lat. Ustawodawca niewątpliwie zakładał ciągłość działań planistycznych gminy, która w niniejszej sprawie została przerwana, czego nie mogli przewidzieć właściciele poszczególnych nieruchomości. W wyniku zaniechania pozwanej Gminy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, co nie jest jednak równoznaczne z sytuacją, w której dla danego obszaru nigdy nie było żadnego planu. Należy zatem ocenić, czy wskutek wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego właściciel doznał ograniczeń w korzystaniu ze swojej nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym jej przeznaczeniem przewidzianym w poprzednim planie z 1994 r.</p> <p>Powyższe poglądy Sąd Okręgowy w pełni podziela.</p> <p>Dla przedmiotowej działki obowiązywał miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">K.</span> z 16.11.1994 r.); wg tego planu znajdowała się ona w obszarze mieszkaniowym z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową z obiektami i urządzeniami w wysokości do 13 m i o intensywności zabudowy (netto) 0,4-0,85. Plan ten utracił moc i zaistniała tzw. luka planistyczna. Wg planu z 1994 r., biorąc pod uwagę wskaźniki wysokości i intensywności zabudowy, sporna działka mogła zostać zabudowana także budynkiem wielorodzinnym (maksymalnie 4-piętrowym). Przyjmując powyżej przedstawiony pogląd Sądu Najwyższego, należy stwierdzić, że właściciele <span class="anon-block">działki nr (...)</span> na skutek wprowadzenia m.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p. z 2007 r.</a> doznali istotnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia nieruchomości w porównaniu z planem z 1994 r. – działka z terenu o dużych możliwościach budowlanych stała się terenem zieleni urządzonej. Tym samym, po ich stronie zaistniała szkoda, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jak ustalono, przedmiotowa działka ma wszelkie cechy fizyczne, aby zostać zabudowana, a zatem niemożność jej zabudowy wynika wyłącznie z ustaleń m.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">p.z.p.</a> </p> <p>W ocenie Sądu decyzje o warunkach zabudowy nie mają charakteru substytutu planu miejscowego i nie tworzą porządku prawnego, nie regulują też przeznaczenia terenu. W przedmiotowej sprawie decyzja w.z.z.t. miała przy tym charakter czasowy i wygasła w 2006 r. Decyzja ta zatem nie została wzięta pod uwagę przy określaniu przez Sąd wartości nieruchomości.</p> <p>Strona pozwana w piśmie z 19.02.2018 r. powoływała się na nowelizację ustawy, dokonaną z dniem 1.01.2018 r. przez art. 497 pkt 7 i 8 ustawy z dnia z 20.07.2018 r. – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ()">Prawo wodne</a>. Należy jednak uznać, że dokonana nowelizacja art. 37 ust. 11 ustawy nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, które opiera się na art. 36 ust. 1 ustawy, i nie zmienia dokonanej powyżej oceny prawnej. Znowelizowany art. 37 ust. 11 ustawy określa sposób ustalania wartości nieruchomości wyłącznie w odniesieniu do tych nieruchomości, co do których niemożliwe lub istotnie ograniczone stało się dalsze faktyczne użytkowanie terenu i gruntu w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu miejscowego. Przepis ten nie reguluje innych sytuacji, do których w ocenie Sądu nadal znajdzie zastosowanie art. 37 ust. 12 ustawy. Stanowisko zaprezentowane przez pozwaną Gminę w powołanym piśmie procesowym stanowi nadinterpretację omawianych przepisów. Podkreślenia wymaga, że nowelizacja nie zmieniła treści art. 36 ust. 1 ustawy. W orzeczeniu w sprawie III CSK 265/18 Sąd Najwyższy słusznie wskazał, że na skutek omawianej nowelizacji zasady ustalania wysokości wartości nieruchomości <em> <!-- -->de facto</em> nie uległy zmianie, bo treść art. 37 ust. 12 przejęła dawną treść art. 37 ust. 11, a obecny art. 37 ust. 11 pkt 1 nie może znaleźć zastosowania w sytuacji, gdy uchwalenie planu miejscowego nie spowodowało niemożliwości lub ograniczenia dalszego faktycznego korzystania z nieruchomości.</p> <p>Należy także podzielić pogląd wyrażony w tym samym orzeczeniu SN, że „brak norm intertemporalnych przy wprowadzaniu znowelizowanego art. 37 ust. 11 ustawy nie oznacza, że kwestia ta nie jest uregulowana, zastosowanie mają bowiem wówczas ogólne zasady - niedziałania prawa wstecz (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3)">art. 3 k.c.</a>). Z ogólnych zasad prawa intertemporalnego wynika, że oceny skutków konkretnej czynności dokonuje się na podstawie prawa obowiązującego w czasie, gdy czynność ta została dokonana (<em> <!-- -->tempus regit actum</em>). Jeśli zatem szkoda została wyrządzona pod rządami dawnego prawa, to właśnie dawne prawo przesądza o dopuszczalności i wysokości odszkodowania”.</p> <p>Nie ma zatem racji strona pozwana, że należałoby stosować w niniejszej sprawie znowelizowane przepisy.</p> <p>Trzeba też tu wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt SK 22/16 (Dz.U.2019.1009), zgodnie z którym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 37;art. 37 ust. 1)">art. 37 ust. 1</a> rozumiany w ten sposób, że pozwala na ustalenie mniej korzystnego przeznaczenia nieruchomości niż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2 Konstytucji RP</a>.</p> <p>Jak wynika z opinii biegłego sądowego, wartość rynkowa <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> przed datą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru (bez uwzględnienia decyzji <span class="anon-block"> (...)</span>) wynosiła 151.673 zł, natomiast wartość rynkowa przedmiotowej działki po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w aktualnym poziomie cen wynosi 40.077 zł. Wartość 151 673 zł została ustalona przez biegłą w opinii z dnia 27.05.2019 r. przy hipotetycznym założeniu, że <span class="anon-block">działka nr (...)</span> jest działką budowlaną. Kwota 40.077 zł określa zaś rzeczywistą aktualną wartość działki jako niebudowlanej. Różnica pomiędzy tym wartościami odpowiada wysokości szkody i została zasądzona uzasadnianym wyrokiem w pkt. I – w równych częściach na rzecz obojga spadkobierców <span class="anon-block">J. P. (1)</span>, stosownie do ich udziału w spadku.</p> <p>W pozostałym zakresie powództwo oddalono.</p> <p>Zmarła powódka <span class="anon-block">J. P. (1)</span> korzystała z pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu (adwokata), któremu w pkt. III wyroku przyznano stosowne wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT.</p> <p>W pkt. III wyroku Sąd orzekł o zasadzie ponoszenia kosztów postępowania, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a>). Koszty te powinny zostać stosunkowo rozdzielone i obciążać strony wg procentu wygrania lub przegrania sprawy przez każdą z nich (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>).</p> </div>