III Ca 250/19
Sądy powszechne2019-12-17
Sygnatura
III Ca 250/19
Data orzeczenia
2019-12-17
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Leszek Dąbek (PRESIDING_JUDGE)Marcin Rak
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III Ca 250/19</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 17 grudnia 2019 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek</p>
<p>Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion - Hajduk</p>
<p>Sędzia Sądu Okręgowego Marcin Rak</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z wniosku Gminy <span class="anon-block">C.</span>
</p>
<p>o ustanowienie kuratora spadku nieobjętego po <span class="anon-block">M. O. (1)</span>
</p>
<p>na skutek apelacji kuratora</p>
<p>na postanowienia Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I Ns 354/10</p>
<p>postanawia:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">R.</span> do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt III Ca 250/19</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">R.</span> </strong>w postanowieniu z dnia 25 01 2019r. ustanowił, adwokata <span class="anon-block">M. S.</span> kuratorem spadku po <span class="anon-block">M. O. (2) z domu K.</span>, córce <span class="anon-block">I.</span> i <span class="anon-block">A.</span>, zmarłej 13 10 2002r. w <span class="anon-block">R.</span>, ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> – w miejsce dotychczasowego kuratora <span class="anon-block">K. T. (1)</span>, uznając, że zachodzi potrzeba jego ustanowienia, gdyż spadkobiercy spadkodawczyni nie są znani, nieobjęci spadku a dotychczasowy kurator spadku <span class="anon-block">K. T. (2)</span> wniosła o zwolnienie jej z tej funkcji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Orzeczenie zaskarżył kurator adwokat <span class="anon-block">M. S.</span>, </strong>która wnosiła</p>
<p>o jego uchylenie i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Zarzucił, że przy ferowaniu postanowienia naruszono regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 666)">art. 666 k.p.c.</a>
</p>
<p>poprzez jej zastosowanie i ustanowienie kuratora spadku w sytuacji, gdy wnioskodawca</p>
<p>nie wykazał okoliczności faktycznych uzasadniających zaistnienie przesłanek objętych treścią przywołanego przepisu prawa pozwalających na powołanie kuratora spadku</p>
<p>oraz ustanowienie jej kuratorem spadku wbrew jej woli i przy wyraźnym jej sprzeciwie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zażalenie dotyczy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 01 2019r.</p>
<p>w którym - w istocie - zwolniono <span class="anon-block">K. T. (2)</span> z funkcji kuratora spadku po <span class="anon-block">M. O. (1)</span> i w jej miejsce ustanowiono nim skarżącą, co wyznacza kognicję Sądu Odwoławczego przy rozpoznaniu sprawy (nie jest nią objęte zagadnienie celowości ustanowienia kuratora, które zostało przesądzone w prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">R.</span> z dnia 3 02 2011r.).</p>
<p>Prawodawca nakładając na sąd w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 666;art. 666 § 1)">art. 666 § 1 k.p.c.</a> obowiązek czuwania</p>
<p>nad całością spadku oraz uprawniając go do ustanowienia kuratora spadku, nie sprecy-zował bliżej kto ma zostać nim ustanowionym i w jaki sposób ma dojść do wyboru osoby kuratora, pozostawiając to zagadnienie judykaturze i doktrynie prawa.</p>
<p>Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 9 06 1976r. w sytuacji gdy stronę ma reprezentować kurator, sąd powinien w miarę możności powierzyć tę funkcję osobie, która ze względu na posiadane informacje będzie mogła być aktywnym uczestnikiem procesu (III CZP 46/75) i pogląd ten ma</p>
<p>w sposób odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie.</p>
<p>W przypadku nieobjęcia spadku – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - kandydata takiego należy zatem poszukiwać w kręgu spadkobierców oraz ich naj-bliższych krewnych i rekrutacja kuratora spadku z grona innych osób powinna raczej obywać się wyjątkowa.</p>
<p>Gdyby rekrutacja kandydata na kuratora z grona tych osób była niemożliwa</p>
<p>lub gdyby nie spełniałby one wymagań stawianych kuratorowi spadku, może zostać nim ustanowiona także inna osoba, w tym – jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji – osoba zajmująca się profesjonalnie doradztwem prawnym (adwokat lub radca prawny) albo osoba zajmująca się zawodowo zarządem majątkiem (zawodowi zarządcy nieruchomości).</p>
<p>Jakkolwiek prawodawca nie przewidział - we wskazanej na wstępie regulacji prawnej - uzyskanie zgody na pełnienie tej funkcji od wyłonionego kandydata na kura-tora, to niewątpliwie możliwość ustanowienia takiej osoby kuratorem bez jego zgody może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, po wyczerpaniu wszystkich możliwości znalezienia odpowiedniego kandydata do pełnienia tej funkcji (np. po uzy-skaniu negatywnej informacji od właściwych rad adwokackich czy radcowskich).</p>
<p>W niniejszej sprawie tego wymogu nie dochowano.</p>
<p>Skarżąca nie wyraził bowiem zgody na jej pełnienie (pismo skarżącej z dnia 21 11 2018r., które zgodnie z zamieszczoną na nim prezentatą wpłynęło do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">R.</span> w dniu 21 11 2018r.), a informację o braku osób wyrażających zgodę na pełnienie funkcji kuratora spadku po <span class="anon-block">M. O. (1)</span> uzyskano jedynie</p>
<p>z Okręgowej Izby Radców Prawnych w <span class="anon-block">K.</span>, wobec czego w dalszym ciągu istnieje potencjalnie możliwość pozyskania osoby do pełnienia tej funkcji z grona adwokatów zrzeszonych w Okręgowej Radzie Adwokackiej w <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>Czyni to apelację uzasadnioną i przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do pono-wnego rozpoznania w oparciu o regulacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> .</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację skarżącego jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>
</strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i ponownie rozważy czy zachodzą przesłanki do zwolnienia <span class="anon-block">K. T. (2)</span> z funkcji kuratora spadku po <span class="anon-block">M. O. (1)</span>.</p>
<p>W przypadku, gdyby ponownie doszedł do wniosku, iż takie przesłanki istnieją (gdyby jej interesy były sprzeczne z interesami pozostałych spadkobierców zmarłej</p>
<p>albo gdyby nie posiadała ona odpowiednich kwalifikacji dla pełnienia funkcji kuratora spadku), ponownie zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>do wskazania kolejnego potencjalnego kandydata do pełnienia tej funkcji,</p>
<p>a przed jego ustanowieniem podejmie czynności w celu uzyskania od niego zgody na jej pełnienie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion - Hajduk </em>
</p>
</div>