IV P 79/19
Sądy powszechne2019-12-19
Sygnatura
IV P 79/19
Data orzeczenia
2019-12-19
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Marek Osowicki (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV P 79/19</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 19 grudnia 2019 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="194"/>
<col width="414"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>Sędzia Sądu Rejonowego Marek Osowicki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekretarz sądowy Anna Górska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 roku w Człuchowie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. F.</span>
</p>
<p>przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w <span class="anon-block">C.</span>
</p>
<p>o odprawę emerytalną</p>
<p>1.
Oddala powództwo</p>
<p>2.
Zasądza od powódki <span class="anon-block">J. F.</span> na rzecz pozwanego Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">C.</span> kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów procesu.</p>
<p>Sygn. akt IV P 79/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pełnomocnik powódki <span class="anon-block">J. F.</span> wniósł powództwo przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w <span class="anon-block">C.</span> o zasądzenie kwoty 14.250 zł z części odprawy emerytalnej liczonej od całości wynagrodzenia i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego powództwa podniósł, iż podstawą wyliczenia odprawy emerytalnej winno być wynagrodzenie w wysokości 17.500 zł a nie 11.300 zł , które de facto stanowiło w całości wynagrodzenie zasadnicze powódki. Przepisy regulaminu pracy nie mogą ustanawiać dla wysokości odprawy warunków gorszych niż wynika to z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a> i rozporządzenia wynika, że odprawa emerytalna powinna być liczona jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy z uwzględnieniem wszystkich stałych składników wynagrodzenia.</p>
<p>Pełnomocnik pozwanego banku w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniósł, że przyjętą w regulaminie wynagradzania podstawą wyliczenia odprawy emerytalnej jest wynagrodzenie zasadnicze określone w umowie o pracę. Przepisy regulaminu wynagradzania w przypadku powódki ustalające zasady wypłaty odprawy emerytalnej są korzystniejsze niż ustalone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksie pracy</a>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił co następuje:</strong>
</p>
<p>Powódka była zatrudniona w pozwanym banku od 1.10.1993 r. do 30.06.2019 r. ostatnio na stanowisku pełnomocnika zarządu a umowa o pracę rozwiązała się w drodze porozumienia stron na wniosek pracownika, w związku z przejściem na emeryturę.</p>
<p>(dowód: akta osobowe powódki cz. C, świadectwo pracy, wniosek powódki).</p>
<p>Powódka w związku z ubieganiem się o stanowisko z wyboru Burmistrza <span class="anon-block"> (...)</span>.08.2013 r. złożyła rezygnację ze stanowiska prezesa zarządu pozwanego banku, którą piastowała od dwudziestu lat i objęła stanowisko pełnomocnika zarządu tego banku.</p>
<p>(bezsporne).</p>
<p>W wyniku wyboru powódki na stanowisko burmistrza, na wniosek powódki pozwany bank udzielił jej urlopu bezpłatnego, pismem z 28.11.2014 r. od dnia 1.12.2014 r. tj. od dnia objęcia funkcji Burmistrza <span class="anon-block">C.</span>.</p>
<p>(bezsporne).</p>
<p>Strony 2 sierpnia 2013 r. zawarły umowę o pracę na czas nieokreślony z określeniem stanowiska powódki jako pełnomocnika zarządu Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">C.</span> i postanowiły, że powódka będzie otrzymywała wynagrodzenie miesięczne w wysokości 11.300 zł i dodatkową premię miesięczną w wysokości 5.700 zł .</p>
<p>(dowód: akta osobowe powódki cz. B umowa o pracę z 2.08.2013 r.).</p>
<p>Regulamin wynagradzania pracowników w Banku Spółdzielczym w <span class="anon-block">C.</span> w przepisie § 26 ust. 1 pkt. 4 i ust. 2 przewiduje, że po 35 latach pracy przysługuje odprawa emerytalna w wysokości 250 % wynagrodzenia zasadniczego a podstawę wymiaru odprawy emerytalnej stanowi wynagrodzenie zasadnicze przysługujące pracownikowi w dniu rozwiązania stosunku pracy w związku z nabyciem prawa do emerytury. W pozwanym banku obowiązuje też regulamin premiowania pracowników stanowiący, iż premie wypłacane z funduszu premiowego mają charakter uznaniowy i nie mogą być przedmiotem roszczeń pracowników.</p>
<p>(dowód: regulamin wynagradzania k. 54-61, regulamin premiowania k. 62-63).</p>
<p>Wypłata premii powódce była uzależniona od realizacji projektu unijnego <span class="anon-block"> (...)</span>, windykacji środków należących do banku oraz obowiązków związanych z gwarancjami bankowymi. Za budowę „portfela” klientów bank otrzymywał wynagrodzenie od menadżera projektu i z tych środków było też wypłacane wynagrodzenie powódki.</p>
<p>(dowód: zeznania strony pozwanej prezes zarządu <span class="anon-block">K. Ś.</span> k.89 od 00:02:44 do 00:14:45).</p>
<p>Powódka legitymuje się ponad 35 letnim stażem pracy.</p>
<p>(bezsporne).</p>
<p>Pozwany Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block"> (...)</span>.06.2019 r. wypłacił powódce odprawę emerytalną w wysokości 250 % wynagrodzenia zasadniczego w kwocie brutto 28.250 zł .</p>
<p>(dowód: potwierdzenie wykonania przelewu bankowego k. 20 i pismo pozwanego banku z 11.07.2019 r. k. 21).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W niniejszej sprawie stan faktyczny nie był sporny. Istotne było rozstrzygnięcie, w niespornym stanie faktycznym, jaka wysokość wynagrodzenia powódki stanowi podstawę wyliczenia wysokości przysługującej powódce odprawy emerytalnej i czy przepisy regulaminu wynagradzania obowiązujące w pozwanym banku regulujące wypłatę odprawy emerytalnej w przypadku powódki są mniej korzystne niż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1))">art. 92<sup>
<!-- -->1 </sup>k.p.</a>
</p>
<p>Wynagrodzenie za pracę nie ma jednolitego charakteru. Często zawiera szereg zróżnicowanych składników. Jedynym obligatoryjnym składnikiem wynagrodzenia za pracę jest wynagrodzenie zasadnicze. Obligatoryjność wynagrodzenia zasadniczego oznacza, że powinno zostać przekazane pracownikowi w każdym kolejnym terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę. Pozostałe składniki mają charakter fakultatywny w tym sensie, że mogą one zostać wprowadzone w drodze odpowiedniego aktu płacowego (układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania, rozporządzenie) albo aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie, spółdzielcza umowa o pracę). Do najczęściej stosowanych fakultatywnych składników wynagrodzenia za pracę należą premie, dodatki stażowe, dodatki funkcyjne i dodatki zadaniowe <em>
<!-- -->(zobacz: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeks pracy</a>. Komentarz red. prof. dr hab. <span class="anon-block">A. S.</span> rok 2018 wyd. 4).</em>
</p>
<p>Premia stanowi więc fakultatywny, dodatkowy składnik wynagrodzenia za pracę.</p>
<p>W bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że premią jest świadczenie uzależnione od warunków określonych w sposób na tyle konkretny, by ich spełnienie było sprawdzalne i mogło podlegać kontroli, nagrodą zaś jest świadczenie, które pracownik może otrzymać jedynie w zależności od oceny jego pracy przez pracodawcę, oceny dokonywanej według kryteriów niesprawdzalnych i przez to niemożliwych do kontroli <em>
<!-- -->(por.: uchwała SN z 10.06.1983 r., III PZP 25/83).</em>
</p>
<p>Wynagrodzenie powódki zgodnie z zawartą przez strony umową o pracę z 2 sierpnia 2013 r. wyraźnie przewidywało dwa składniki tj. wynagrodzenie miesięczne w wysokości 11.300 zł i dodatkową premię miesięczną w wysokości 5.700 zł.</p>
<p>Jak wynika z wiarygodnych i jasnych zeznań prezes pozwanego banku premia była przewidziana za realizację projektu unijnego <span class="anon-block"> (...)</span>, windykację środków należących do banku oraz obowiązków związanych z gwarancjami bankowymi i powódka taką premię otrzymywała. Za budowę „portfela” klientów bank otrzymywał wynagrodzenie od menadżera projektu i z tych środków było też wypłacane wynagrodzenie powódki.</p>
<p>Jednak z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika by miesięczna premia powódki miała sprawdzalne warunki jej przyznania tj. skonkretyzowane i zobiektywizowane przesłanki nabycia prawa do takiego świadczenia i jego wysokości lub przesłanki prowadzące do jego pozbawienia albo obniżenia.</p>
<p>Stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 9)">art. 9 k.p.</a> postanowienia regulaminu wynagradzania czy regulaminu premiowania są źródłem prawa pracy stron stosunku pracy.</p>
<p>Skoro regulamin wynagradzania w przepisie § 26 ust. 1 pkt. 4 i ust. 2 przewiduje, że po 35 latach pracy przysługuje odprawa emerytalna w wysokości 250 % wynagrodzenia <strong>
<!-- -->zasadniczego</strong> a podstawę wymiaru odprawy emerytalnej stanowi wynagrodzenie zasadnicze przysługujące pracownikowi w dniu rozwiązania stosunku pracy w związku z nabyciem prawa do emerytury, to podstawą wyliczenia odprawy jest wynagrodzenie zasadnicze powódki.</p>
<p>W ocenie sądu do wynagrodzenia „zasadniczego” powódki nie sposób zaliczyć wyszczególnionej osobno w umowie o pracę dodatkowej premii miesięcznej, gdyż jest to fakultatywny i wyraźnie odróżniony od wynagrodzenia miesięcznego, będącego w istocie wynagrodzeniem zasadniczym, składnik. Nawet fakt stałej wypłaty powódce dodatkowej premii miesięcznej nie czyni z niej wynagrodzenia zasadniczego. Tym bardziej, że jak wynika z wiarygodnych zeznań strony pozwanej dodatkowa premia była przewidziana za wykonanie ściśle określonych zadań i częściowo finansowana ze środków uzyskiwanych przez bank za realizację projektu unijnego.</p>
<p>Należy też podzielić pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 21.01.2015 r. sygn. akt II PK 56/14, iż premia uznaniowa nie ma charakteru roszczeniowego i nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę. Nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego, wynagrodzenia służącego do ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a co za tym idzie nie powinna być uwzględniona w szczególności przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej przysługującej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1);art. 92(1) § 1)">art. 92<sup>
<!-- -->1 </sup>§ 1 k.p.</a>
</p>
<p>Zdaniem sądu postanowienia przepisu § 26 obowiązującego w pozwanym banku regulaminu wynagradzania w przypadku powódki nie są mniej korzystne niż przepisy prawa pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18 k.p.</a>), bowiem postanowienia powyższego przepisu nie stwarzają dla powódki gorszej sytuacji niż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1))">art. 92<sup>
<!-- -->1 </sup>k.p.</a> Wypłacona powódce odprawa jest znacznie wyższa niż miesięczne wynagrodzenie powódki, liczone nawet łącznie z dodatkową premią miesięczną.</p>
<p>Ponadto sankcja nieważności i zastępowalności wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3 k.p.</a> powoduje, że <span class="underline">
<!-- -->zamiast</span> postanowień mniej korzystnych dla pracownia, niż przepisy powszechnie obowiązujące, stosuje się w ich miejsce przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a> określające minimalne standardy odprawy emerytalnej w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.</p>
<p>Zatem nie sposób podzielić poglądu pełnomocnika powódki, iż wysokość odprawy emerytalnej tj. 250 % (wynagrodzenia zasadniczego) ma wynikać z § 26 regulaminu wynagradzania a jej podstawa ma być liczona zgodnie z zasadami wynikającymi z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 92(1))">art. 92<sup>
<!-- -->1 </sup>k.p.</a>
</p>
<p>Powyższe hybrydowe rozwiązanie byłoby sprzeczne z zasadą zastępowalności przewidzianą w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 3)">art. 18 § 3 k.p.</a>
</p>
<p>Mając na uwadze powyższe sąd oddalił powództwo w całości.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 9;art. 98 § 9 ust. 1;art. 98 § 9 ust. 1 pkt. 2)">§ 9 ust. 1 pkt. 2</a> w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22.10.2015 r. <span class="underline">
<!-- -->(Dz.U. z 2015 r. poz. 1804)</span>, zasadzając od powódki na rzecz pozwanego banku kwotę 2700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.</p>
</div>