I SA/Wr 1181/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Asesor WSA Dagmara Dominik - Ogińska, Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Połaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi O. B. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 514/20 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 czerwca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 514/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie ze skargi O. B. (Strona, Skarżący) na bezczynność Wojewody D., stwierdził, że Wojewoda D. (Organ, Wojewoda) dopuścił się bezczynności (pkt I); stwierdził, że bezczynność Wojewody D. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt III); przyznał od Wojewody D. na rzecz Strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000,00 zł (pkt IV); zasądził od Wojewody D. na rzecz Strony kwotę 597,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V). Dnia 1 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył organowi prawomocne orzeczenie wraz z aktami. Pismem z dnia 1 października 2020 . Wojewoda powołując się na art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm., dalej ustawa o cudzoziemcach) wystąpił do wskazanych w piśmie służb o podanie czy pobyt skarżącego na terenie kraju stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z dnia 1 października 2020r . Organ zawiadomił Stronę o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wyznaczając go na dzień 2 stycznia 2021 r. i wezwał do uzupełninie dokumentów w sprawie. Pismem z dnia 2 października Organ zwrócił się do Skarżącego celem wskazania rachunku bankowego na który ma być przelana suma pieniężna. Natomiast pismem z dnia 5 marca 2021 r. Organ zwrócił się do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju o pilne przelanie kwoty 1.000,00 zł oraz kwoty 597,00 zł zgodnie w ww. wyrokiem na rachunek bankowy wskazany przez pełnomocnika Strony. Pismem z dnia 9 listopada 2021 Organ zawiadomił Stronę o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wyznaczając go na dzień 9 stycznia 2022 r. i wezwał do uzupełninie dokumentów w sprawie. Pismem z dnia 20 stycznia 2021 r. Strona wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dnia 4 listopada 2021 r. do organu wpłynęła skarga Strony na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona wniosła: wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ust. 6 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości; przyznanie od organu na rzecz Strony sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, na przebieg postępowania i braki kadrowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wezwanie jest więc skierowane do organu, który ma wykonać wyrok, a nie do sądu. Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Strony z 20 stycznia 2021 r., wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania jej wniosku. Bezspornie również wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniono skargę Strony na bezczynność organu w postępowaniu i zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku Strony o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 1 października 2020 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dniowy do rozpatrzenia wniosku Strony. Termin ten upłynął w dniu 31 października 2020 r. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie 1. Tym samym Organ pozostawał w bezczynności. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu wyroku Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za ignorowanie przez organ orzeczenia sądowego, jak też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 k.p.a. oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę fakt, że mimo wskazanego przez WSA 30 dniowego terminu na załatwienie sprawy, Organ w tym czasie nie wykonał wyroku, a przekroczenie terminu załatwienia sprawy było znaczne. Skarga na niewykonanie wyroku wpłynęła do Organu w dniu 5 listopada 2021 r. roku, co oznacza, że Organ nie wykonał wyroku przez okres ponad jednego roku, od dnia w którym wyrok powinien być wykonany. Okoliczności te przesądzają o tym, że bezczynność Wojewody ma charakter rażący. Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Tymczasem Organ wskazał Stronie przewidywany termin załatwienia sprawy, wyznaczając go na dzień 9 stycznia 2022 r., czyli znacznie po upływie terminu przewidzianego przez Sąd w wyroku. Tym samym jak wyżej wskazano Sąd uznał, że bezczynność Organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi dla Sądu podstawę do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na wniosek Strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 154 § 7 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 500,00 zł. W ocenie Sądu kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę dla Strony za oczekiwanie na zakończenie jej sprawy, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za niewykonanie wyroku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 p.p.s.a. orzekł w punktach I, II, III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.