VI U 2188/19

<p>Sygn. akt VI U 2188/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Janusz Madej</p> <p>Protokolant – st. sekr. sądowy Sylwia Sawicka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. w Bydgoszczy</p> <p>na rozprawie</p> <p>odwołania: <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 8 maja 2019 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie: <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o wznowienie postępowania</p> <p>1)  oddala odwołanie,</p> <p>2)  wniosek ubezpieczonej <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">K.</span> z dnia 6 maja 2019 r. o ponowne ustalenie wysokości emerytury, w którym ubezpieczona powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. sygn. P 20/16, przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p> Sędzia Janusz Madej</p> <p>VI U 2188/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 8 maja 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span>, w związku ze skargą <span class="anon-block">G. K.</span> <strong> <!-- --> [f 00:07:18.176]</strong> o wznowienie postępowania z dnia 6 maja 2019 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie, powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 149;art. 149 § 3;art. 149 § 145;art. 149 § 2)">art. 149 § 3 oraz 145 § 2 k.p.a.</a> W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że w dniu 21 marca 2019 r. został ogłoszony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. orzekający, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, dziennik ustaw z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2009 r. poz. 39 w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r. w zakresie, w jakim dotyczył urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej Ustawy jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Dalej w uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 2)">art. 145a paragraf 2 k.p.a.</a> ubezpieczona mogła wnieść do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jest do dnia 21 kwietnia 2019 r. Dni 21 i 22 kwietnia 2019 r. 1 i 2 Świąt Wielkiej Nocy są dniami ustawowo wolnymi od pracy, tym samym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 57;art. 57 § 3;art. 57 § 4)">art. 57 § 3 i 4 k.p.a.</a> termin na zgłoszenie skargi o wznowienie postępowania upływał w dniu roboczym następującym po dniu wolnym od pracy, czyli 23 kwietnia 2019 r. Organ rentowy wskazał ponadto, że skarga została wniesiona 6 maja 2019 r., to jest po ustawowym terminie, a ubezpieczona nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym organ rentowy odmówił wznowienia postępowania. Odwołanie od tej decyzji wniosła ubezpieczona. W swoim odwołaniu wskazywała ona, iż powoływała się ona na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i wskazywała, że nie wiedziała, że trzeba złożyć wniosek, skargę o wznowienie postępowania do 23 kwietnia 2019 r., żadne media w telewizji nie informowały o tym, a ZUS - w ocenie ubezpieczonej - powinien ją o tym powiadomić tak, jak innych emerytów, a tego nie zrobił. Ubezpieczona podnosiła, że jest na emeryturze od <span class="anon-block">(...)</span> r., kiedy osiągnęła wiek 55 lat i 35 lat pracy. Jej emerytura jest niska, po 10 latach wzrosła niewiele. Ubezpieczona podnosiła, że jest osobą schorowaną i zażywa leki, a także ma oponiaka mózgu. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, albowiem rozstrzygała o skardze o wznowienie postępowania administracyjnego, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art. 145a § 1 k.p.a.</a> można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (§ 2;art. 145 a)">§ 2 art. 145a k.p.a.</a> w sytuacji określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 145 a § 1)">§ 1</a> skargę o wznowienie wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie nie było sporu między stronami co do tego, że skarga o wznowienie postępowania została złożona przez ubezpieczoną po upływie terminu przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art. 145a § 1 k.p.c.</a>, natomiast orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło bowiem w życie po opublikowaniu go w Dzienniku Ustaw z 2009 r. pod poz. 539 i było ogłoszone, sentencja wyroku była ogłoszona 21 marca 2019 r., zatem weszła wtedy w życie; zatem w niniejszej sprawie Sąd kontrolował to, czy skarga została wniesiona w terminie oraz to, czy istnieją podstawy do, ewentualne podstawy do przywrócenia terminu do złożenia skargi. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.p.a.</a> w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (§ 2;art. 58)">§ 2 art. 58 k.p.a.</a> stwierdza, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują w ocenie Sądu Okręgowego w żadnym wypadku, aby do przywrócenia terminu do złożenia skargi doszło bez winy ubezpieczonej. Okoliczność, iż ubezpieczona nie wiedziała o treści wyroku, czy też nie wiedziała o tym, że skargę należy złożyć w terminie miesiąca, jest okolicznością leżącą po stronie ubezpieczonej i zawinioną przez nią, bo nieznajomość przepisów prawa szkodzi - ignorantia iuris nocet. Ubezpieczona nie powoływała przy tym żadnych innych przyczyn spóźnienia się ze złożeniem skargi o wznowienie postępowania, które mogłyby spowodować przywrócenie terminu takie, jak choroba czy inne losowe okoliczności, a na rozprawie przyznała, że nie była w szpitalu w kwietniu i w maju 2019 r. Dlatego zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i zasadnie odmawiała wznowienia postępowania w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 149;art. 149 § 3;art. 149 § 145;art. 149 § 2)">art. 149 § 3 i 145 § 2 k.p.a.</a>, gdyż nie było podstaw do zastosowania instytucji przywrócenia terminów przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 58)">art. 58 k.p.a.</a> Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479;art. 479 § 1)">art. 479 § 1 k.p.c.</a> w związku z powyższymi przepisami prawa materialnego k.p.a. orzekł, jak w pkt. 1 wyroku. Jeśli chodzi o pkt. 2 wyroku, który w istocie rzeczy ma charakter postanowienia, to Sąd Okręgowy wskazuje, iż w piśmie wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie ubezpieczona nie złożyła tylko wniosku o, nie złożyła tylko skargi o wznowienie postępowania administracyjnego, ale złożyła ona również wniosek o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b</a> uznanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>. Ubezpieczona <span class="anon-block">urodziła się (...)</span>, zatem należy do kobiet, o których mowa w powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślić należy w tym miejscu, że taka konstrukcja wniosku złożonego przez ubezpieczoną obejmującego zarówno skargę o wznowienie postępowania administracyjnego, jak i wniosek o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b</a> powoduje, że trybem, który może doprowadzić do wzruszenia decyzji emerytalnej opartej na niekonstytucyjnym stosunku do ubezpieczonej przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b</a> jest nie tylko tryb związany ze skargą o wznowienie postępowania administracyjnego, o którym mowa w przepisach powołanych przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji, ale organ rentowy powinien również rozpoznać tę część pisma wszczynającego postępowanie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, a tego nie uczynił do momentu, kiedy organ rentowy nie rozpoznał tego wniosku ubezpieczonej decyzją administracyjną zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej do rozpoznania sprawy przez Sąd, dlatego Sąd Okręgowy wniosek ubezpieczonej z 6 maja 2019 r. przekazał do rozpoznania w pkt. 2 wyroku organowi rentowemu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 464;art. 464 § 1)">art. 464 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym odrzucenie pozwu, a funkcję pozwu w postępowaniu z zakresu Ubezpieczeń Społecznych pełni odwołanie, nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym przypadku Sąd przekaże sprawę temu organowi, jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, Sąd rozpozna sprawę. Z uwagi na to, że organ rentowy w ogóle w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tego żądania, wniosek ubezpieczonej należało przekazać do rozpoznania organowi rentowemu, mając także na uwadze to, iż przepisy zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> przewiduje łagodniejsze przesłanki wznowienia postępowania, inaczej, łagodniejsze przesłanki ponownego ustalenia prawa do wysokości świadczenia, niż przesłanki przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a)">art. 145a k.p.a.</a>, albowiem jak wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 114)">art. 114</a>, nie ma tam żadnych terminów ustalonych do ponownego ustalenia wysokości emerytury w przypadku, gdy osoba zainteresowana może nabyć świadczenie w wyższej wysokości.</p> </div>