II C 460/18

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt II C 460/18</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 20 grudnia 2017 roku syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, że Pozwany <span class="anon-block">M. K.</span> ma zapłacić na rzecz Syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 1 310 217,55 zł (słownie: milion trzysta dziesięć tysięcy dwieście siedemnaście złotych i pięćdziesiąt pięć groszy) wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 990 000 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt tysięcy złotych, zero groszy) od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 20 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty, w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia nakazu zapłaty wraz z kosztami postępowania. Nadto wniósł o zastrzeżenie Pozwanemu prawa do powoływania się w toku egzekucji zasądzonego od niego świadczenia pieniężnego określonego w pkt 1 na ograniczenie odpowiedzialności do nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej oznaczonej w ewidencji gruntów numerem <span class="anon-block">(...)</span>, położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, w gminie <span class="anon-block">B.</span> w powiecie <span class="anon-block"> (...)</span>, województwo <span class="anon-block"> (...)</span>, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Brzezinach, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o nr (...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(pozew k.2-13)</em> </p> <p>W sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Wobec tego, że nakaz nie mógł być prawidłowo doręczony, został na podstawie art.492(1)par.1k.p.c. uchylony.</p> <p> <em> <!-- -->(nakaz k.894, postanowienie k.904)</em> </p> <p>Powód w sprawie w braku możliwości ustalenia aktualnego adresu pozwanego, wniósł o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego. Na zadanie powoda został ustanowiony kurator dla zastępowania pozwanego.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo k.907, zarządzenie k.909)</em> </p> <p>Kurator w złożonej odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew k.921-923)</em> </p> <p>Kurator podejmował czynności zmierzające do ustalenia aktualnego adresu pozwanego, w wyniku czego pozwany zgłosił się do procesu. Kurator został zwolniony z dalszych czynności.</p> <p> <em> <!-- -->(postanowienie k.967)</em> </p> <p>Na rozprawie w dniu grudnia 2018 roku pozwany uznał powództwo i wskazał, że w związku z uznaniem przy pierwszej czynności procesowej, nie ma podstaw do obciążenia go kosztami postępowania.</p> <p>Powód podtrzymał żądanie zasądzenia od pozwanego kosztów procesu.</p> <p> <em> <!-- -->(protokół rozprawy k.991)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Powód dochodził od pozwanego jako dłużnika hipotecznego spłaty udzielonego kredytu w kwocie 990 000,00 złotych, wobec tego że kredytobiorca nie regulował rat kredytu w umówionym terminie. Zgodnie z postanowieniami umowy, wpłaty dokonywane przez kredytobiorcę zaliczane były w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów windykacji oraz prowizji i opłat, w drugiej kolejności na pokrycie odsetek i kosztów, a w dalszej kolejności na pokrycie kapitału kredytu. Na podstawie umowy, kredytodawca uprawniony był do pobierania prowizji i opłat określonych w tabeli prowizji i opłat, związanych z obsługą kredytu.</p> <p>Na dzień wniesienia pozwu całkowita należność z tytułu umowy wynosiła 1.310.325,55 zł i składały się na nią:</p> <p>a. niespłacony kapitał kredytu w kwocie 990.000,00 zł,</p> <p>b. odsetki umowne w kwocie 140.855,21 zł,</p> <p>c. odsetki z tytułu należności przeterminowanych w wysokości 179. 362,34 zł,</p> <p>d. inne koszty (w tym m.in.: koszty windykacyjne) w kwocie 108,00 zł.</p> <p>Hipoteka została ustanowiona jako zabezpieczenie roszczeń <span class="anon-block"> (...)</span> z tytułu kredytu udzielonego <span class="anon-block">M. S.</span> na podstawie umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką nr <span class="anon-block"> (...)</span> datowanej na dzień 10 października 2014 roku. Zabezpieczeniem roszczeń <span class="anon-block"> (...)</span> z tytułu zawartej umowy kredytu jest hipoteka umowna ustanowiona na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> do kwoty 1 485 000,00 zł na nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 117/4, położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, w gminie <span class="anon-block">B.</span> w powiecie <span class="anon-block"> (...)</span>, województwo <span class="anon-block"> (...)</span>, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Brzezinach, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o nr (...)</span>. Hipoteka umowna została ustanowiona na mocy oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego dnia 21 października 2014 roku, sporządzonego przed notariuszem <span class="anon-block">A. K.</span>, prowadzącym Kancelarię Notarialną w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, lok. <span class="anon-block">(...)</span>, rep. <span class="anon-block">(...)</span> oraz w drodze wpisu w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej dla rzeczonej nieruchomości. Pozwany był właścicielem nieruchomości w chwili składania oświadczenia o ustanowieniu</p> <p> <em> <!-- -->(umowa kredytu z załącznikami k.26-41, kopia aktu notarialnego obejmującego oświadczenie o ustanowieniu hipoteki k.42-46, odpis zupełny <span class="anon-block">księgi wieczystej o nr (...)</span> k.48-51)</em> </p> <p>Zgodnie z warunkami zawartej umowy, w przypadku nieterminowej spłaty kredytu należność z tego tytułu stawała się w dniu następnym należnością przeterminowaną. Wysokość odsetek od należności przeterminowanych określała umowa. Zgodnie z jej treścią, roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego wynosiła czterokrotność stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego i ulegała zmianie w czasie trwania umowy.</p> <p>Syndyk kilkukrotnie wzywał pożyczkobiorcę do dobrowolnego uregulowania zaległych należności, wysyłając stosowne wezwania na adres zamieszkania dłużnika. Wezwania do zapłaty nie spowodowały jednak spłaty kwoty zadłużenia przez pożyczkobiorcę. Ostatecznie Syndyk w dniu 10 lutego 2016 roku wypowiedział Umowę kredytu. Wypowiedzenie to zostało wysłane na adres kredytobiorcy i doręczone zgodnie z postanowieniami umowy. W związku z dokonaniem wypowiedzenia, powód wyznaczył pozwanemu 30 dniowy termin na dokonanie spłaty kwoty zadłużenia. Po upływie okresu wypowiedzenia, w którym kredytobiorca nie dokonał wpłaty zaległych należności, cała kredyt wraz z odsetkami i naliczonymi kosztami stała się natychmiast wymagalna.</p> <p> <em> <!-- -->(wezwanie do zapłaty z dnia 29 października 2015 roku z dowodem nadania k.53,55 wezwanie do zapłaty z dnia 15 grudnia 2015 roku z dowodem nadania k.56,58, wypowiedzenie z dnia 10 lutego 2016 roku z potwierdzeniem odbioru k.62,64-65, umowa kredytu k.)</em> </p> <p> Pozwany został przez powoda wezwany do zapłaty należności, jednak nie spełnił świadczenia.</p> <p> <em> <!-- -->(wezwanie do zapłaty z dnia 17 października 2017 roku z dowodem odbioru k. 66-69)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Podstawy odpowiedzialności pozwanego należy poszukiwać w przepisach ustawy z dnia 5 listopada 2009 roku o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ustawy z dnia 16 września 1982 roku - Prawo spółdzielcze</a> (Dz.U. z 2003 r. Nr 188,poz.10). Zgodnie z art. 2 ustawy o skok, kasa jest spółdzielnią do której w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ustawy z dnia 16 września 1982 r.– Prawo spółdzielcze</a>. Nadto do działalności kas stosuje się także, w ograniczonym zakresie, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe</a> (Dz.U. z 2012 r. poz. 1376, z późn. zm.) oraz przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych</a> (Dz.U. Nr 199, poz. 1175, z późn. zm.). Od dnia 12 czerwca 2013 r. do źródeł prawa regulujących funkcjonowanie kas oraz kształtujących sytuację oraz prawa i obowiązki ich członków dołączyła, znowelizowana przepisami ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19960010002" title="Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2 ()">ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych</a> (Dz.U. poz. 613) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19950040018" title="Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym - Dz. U. z 1995 r. Nr 4, poz. 18 ()">ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym</a> (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711, z późn. zm.).</p> <p>Na podstawie wymienionych przepisów dłużnikowi osobistemu wierzyciela udzielono kredytu. Kredyt nie został spłacony, stał się wymagalny.</p> <p>Pozwany odpowiada jako dłużnik rzeczowy, zaś powództwo skierowane przeciwko pozwanemu zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Znajduje ono oparcie w treści art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1992 r. o księgach wieczystych i hipotece – dalej u.k.w.h. (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 707), zgodnie z którym, w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.</p> <p>Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis do księgi wieczystej, który to wpis ma charakter konstytutywny (art. 67 u.k.w.h.). Taki wpis znajduje się w księgach wieczystych nieruchomości.</p> <p>Aktualnie hipoteka uregulowana jest jako prawo o jednolitej konstrukcji, opartej w głównej mierze na założeniach dotychczasowej hipoteki kaucyjnej. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091311075" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 ()">Ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw</a> <em> <!-- -->(Dz.U. 131, poz. 1075),</em> która weszła w życie w dniu 20 lutego 2011r., został zniesiony podział na hipotekę kaucyjną i hipotekę zwykłą. Wierzytelność zabezpieczona hipotecznie stanowi rzeczowy dług właściciela nieruchomości i wierzyciel może skutecznie wytoczyć powództwo o jego zasądzenie. Ochrona dłużnika polega na wyłączeniu możliwości zaspokojenia tego długu z innych składników swojego majątku niż ten, na którym ciąży hipoteka.</p> <p>Zgodnie z art. 68 ust. 1w/w ustawy hipoteka zabezpiecza wierzytelność pieniężną. Natomiast na mocy art. 69 ustawy hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Hipoteka zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.c.</a>, jest ograniczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawem rzeczowym</a>. Powszechnie przyjmuje się, iż sens hipoteki polega na tym, aby wierzyciel mógł z danej nieruchomości uzyskać zaspokojenie od dłużnika rzeczowego - do wysokości hipoteki - pomimo tego, że żaden stosunek obligacyjny pomiędzy nimi nie istnieje.</p> <p> Mając na powyższe na uwadze, sąd zasądził od pozwanego kwoty dochodzone pozwem.</p> <p>Pozwany uznał powództwo. Zgodnie z art. 213§ 2k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.</p> <p>W wyroku zastrzeżono, iż odpowiedzialność pozwanego jest ograniczona do nieruchomości szczegółowo opisanej w wyroku. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 319)">art. 319 k.p.c.</a>, jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, Sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> </p> <p>Sąd orzekł o kosztach na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 k)">art. 98k</a>.p.c., uznając iż nie zaszła sytuacja wymieniona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 k.p.c.</a> sytuacja, gdzie zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.</p> <p>Pozwany mimo ciążącego na nim obowiązku, nie powiadomił wierzyciela o zmianie adresu zamieszkania, nie podał adresu do korespondencji. Nadto skutecznie procesowym było stanowisko zawierające wniosek o oddalenie powództwa zawarty w odpowiedz na pozew złożonej przez zastępującego pozwanego kuratora.</p> <p>Wynagrodzenie pełnomocnika powoda zostało ustalone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn.zm.)</p> <p>O nieuiszczonych kosztach, sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113)">art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U.05.167.1398 ze zm.) z zastosowaniem w/w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> </p> </div>