II SA/Bd 786/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania o rozgraniczenie działki oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2020r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ odwoławczy" lub "SKO") uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy A. K. z [...] maja 2020r. wydane w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Decyzją z [...] maja 2020r. nr [...] Wójt Gminy A. K. (dalej jako "organ I instancji") ustalił przebieg granicy pomiędzy nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położoną w obrębie S. , G. Z., a nieruchomościami przyległymi. Rozgraniczenia dokonano na wniosek właściciela działki nr [...] (M M.). Według rozdzielnika za stronę postępowania organ uznał R. Ł. oraz M. M. i dokonał doręczenia decyzji na adres pełnomocnika adwokata H. O.. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] organ I instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego. Kosztami rozgraniczenia, które wyniosły w sumie [...] zł, organ I instancji na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. obciążył: G. Z. – kwotą [...]zł oraz Z. B., małżonków C. i D. F. oraz M. M. – kwotą po [...] zł. Postanowienie to zostało doręczone między innymi adwokatowi H. O.. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli C. i D. F., kwestionując obciążenie ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy inna strona była wnioskodawcą tego postępowania. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone postanowienie kasacyjne – opisane na wstępie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności podniósł, że rozgraniczenie nieruchomości leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, nie tylko wnioskodawcy, zatem koszty rozgraniczenia powinny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego tj. wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Organ odwoławczy przywołał pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania, nie tylko w interesie wnioskodawcy. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia SKO wskazało w dalszej części uzasadnienia na stwierdzone nieprawidłowości w przeprowadzonym postępowaniu, skutkujące w ocenie organu koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania na mocy art. 138 § 2 k.p.a. SKO wskazało na brak w aktach sprawy dowodów na ustalenie stron postępowania i informacji o właścicielach działek, których dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe – a tym samym postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kosztów. W tym zakresie zdaniem organu doszło do naruszenia art. 124 § 1 k.p.a. Organ zarzucił Wójtowi nadto naruszenie przez organ I instancji zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sposobu wyłonienia geodety powołanego w sprawie, sposobu ustalenia łącznej kwoty kosztów postępowania rozgraniczeniowego i sposobu dokonania rozdziału tych kosztów pomiędzy poszczególnych właścicieli nieruchomości. Za niewystarczające SKO uznało oparcie się wyłącznie na dołączonej do akt faktury nr [...] wystawionej przez geodetę – bez ustalenia, z czego wynika kwota ujawniona w tym dokumencie. Organ odwoławczy dopatrzył się także naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i brak dowodu na okoliczność zapewnienia wszystkim stronom postępowania prawa czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. SKO w konsekwencji uznało, że poddane jego kontroli postanowienie nie odpowiada prawu, także uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji nie wyjaśnia powodów, dla których ustalona kwota wynagrodzenia jest kwotą prawidłową i wiarygodną. Stwierdzone zaś nieprawidłowości, zdaniem SKO, stanowią o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ sformułował ostatecznie wskazówki co dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wyjaśnił, że uzupełnienie postępowania przed organem odwoławczym (z uwagi na zakres koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń) oznaczałoby de facto rozstrzygnięcie sprawy tylko w jednej instancji. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się M. M. ("Skarżąca"), która w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wniosła o jego uchylenie. Domagała się przy tym zwrócenia akt sprawy organowi I instancji celem doręczenia jej odpisu postanowienia z dnia [...] maja 2020r. Zarzuciła bowiem SKO wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji, w której nie została uznana przez organ I instancji za stronę postępowania, a tym samym pozbawiona została możliwości wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśniła bowiem, że nie otrzymała rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Skarżąca zakwestionowała również prawidłowość zastosowania przepisu art. 262 k.p.a. – wskazując, że do postępowania rozgraniczeniowego doszło z winy małżonków Fronczak (którzy dopuścili się nielegalnego posadowienia ogrodzenia oddzielającego drogę gminną od ich nieruchomości) i to oni winni ponosić koszty postępowania lub Gmina, w interesie której prowadzone było postępowanie rozgraniczeniowe. W ocenie Skarżącej SKO niemiało podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Argumentację tę Skarżąca ponowiła w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021r. SKO we [...] wniosło o oddalenie skargi. Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska wobec wniesionej skargi. Sąd ustalił, że R. Ł. zmarł [...] maja 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. W następnej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenia jego nieważności. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021r., uchylające rozstrzygnięcie organu I instancji przekazujące sprawę (ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego) Wójtowi Gminy A. K. do ponownego rozpatrzenia. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji II instancji stanowił art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stosownie do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Organ odwoławczy ma zatem możliwość wydania decyzji kasacyjnej lub postanowienia kasacyjnego, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy stwierdzić, że działanie organu pierwszej instancji było wadliwe, bo naruszające przepisy procesowe. Nadto, organ ten winien ustalić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zachodziła. Należało bowiem podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wskazane w uzasadnieniu postanowienia drugoinstancyjnego, dostrzeżone przez organ odwoławczy, uchybienia organu I instancji uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził po pierwsze, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu ustalił koszty postępowania dla stron, których sposób ustalenia nie został w żaden sposób udokumentowany w aktach sprawy. Zgodzić się należy z SKO, że postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a. z uwagi na brak oznaczenia stron postępowania, które to naruszenie w okolicznościach sprawy (jak zasadnie przyjął organ odwoławczy) miało wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem kontroli organu odwoławczego było orzeczenie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Z materialnoprawnego punktu widzenia orzeczenia o kosztach pozostaje w związku z rozstrzygnięciem rozgraniczeniowym. Jednakże uwzględnić należy aspekty procesowe i przyjąć, że postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów stanowi odrębną sprawę administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. Należy więc podkreślić, że postępowanie rozgraniczeniowe w rozpoznawanej sprawie zostało już zakończone na etapie administracyjnym i ewentualna wadliwość tego rozstrzygnięcia (także w zakresie ustalenia stron tego postępowania) nie mogła być przedmiotem ocen dokonywanych przez organ odwoławczy. Rację ma jednak organ odwoławczy, że nie ma podstaw do ustalania innych uczestników postępowania (stron), niż w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji do kręgu stron postępowania rozgraniczeniowego zaliczył także R. Ł.. Tymczasem strona ta nie została wskazana jako strona postępowania w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Z ustaleń tut. Sądu wynika, że R. Ł. zmarł przed zakończeniem postępowania rozgraniczeniowego (k. 29 akt sądowych). Prawidłowe ustalenie stron postępowania ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego wymagało zatem ustalenia ewentualnych następców prawnych R. Ł. celem rozstrzygnięcia także kwestii ich partycypacji w kosztach postępowania rozgraniczeniowego – czego w realiach sprawy zabrakło. Pominięcie przez organ I instancji ustaleń w tym zakresie i brak wykazania sposobu określenia stron postępowania mogło mieć zatem istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zasadnie SKO zarzuciło także organowi I instancji brak w aktach postępowania dowodu na ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata H. O., któremu doręczono rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] maja 2020r. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika (chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania), a pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony niezbędne jest zatem okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutek w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a. Co więcej - informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że stosownie do zasady oficjalności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, doręczenie postanowienia z dnia [...] maja 2020r. aby wywołało wynikające z treści rozstrzygnięcia skutki prawne musi zostać dokonane w sposób przewidziany prawem. Brak w sprawie podstaw do przyjęcia, ażeby skutek prawny doręczenia został osiągnięty w przypadku doręczenia korespondencji osobie, która nie udokumentowała umocowania do działania w imieniu strony w konkretnym postępowaniu. Naruszając art. 40 § 1 k.p.a. organ I instancji naruszył nie tylko zasadę ogólną z art. 6 k.p.a. (zobowiązującą organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa) to została także naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 § k.p.a. Trafnie zatem SKO uznało, że wskutek niewykazania przez adwokata H. O. umocowania do działania w sprawie w imieniu Skarżącej nie zapewniono jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Podnoszona w skardze kwestia niedoręczenia Skarżącej decyzji organu I instancji została zatem prawidłowo oceniona i uwzględniona przez organ odwoławczy przy wyjaśnianiu podstaw wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia z dnia [...] maja 2020r. Formułowanie zarzutów w tym zakresie przez Skarżącą wynika zatem z niezrozumienia treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ II instancji uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał nadto na naruszenie art. 7, art. 9 i art. 11 k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego z zachowaniem zasad rządzących postępowaniem administracyjnym oraz poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sposobu ustalenia kosztów, którymi obciążone zostały strony wskazane przez organ I instancji. Zgodzić się należy w pełni z organem odwoławczym, że organ I instancji orzekając w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że dokonany w okolicznościach sprawy podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest podziałem zasadnym. Podkreślić należy, że koszty postępowania rozgraniczeniowego są zdeterminowane tym, co w świetle treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów wykonawczych upoważniony geodeta bierze pod uwagę przy rozgraniczeniu nieruchomości. W oparciu o akta administracyjne organu I instancji nie sposób tymczasem ustalić zakresu czynności geodety wybranego do ustalenia poszczególnych punktów granicznych, nie można też ustalić - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - jaki w sprawie był tryb wyłaniania geodety. Co ma znaczenie w sprawie albowiem na organie ciążył obowiązek dokonania wyboru najkorzystniejszej pod względem cenowym oferty geodety. Ponadto organ administracji nie mógł bezkrytycznie przyjąć faktury wystawionej przez geodetę za czynności związane z rozgraniczeniem, a dołączonej do akt sprawy. Organ I instancji był zobowiązany do zweryfikowania rachunku przedstawionego przez geodetę, a stanowiącego podstawę ustalenia łącznych kosztów postepowania rozgraniczeniowego. Wyraz temu organ winien dać nadto w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania. W poddanym kontroli SKO postanowieniu z dnia [...] maja 2020r. brak jest wywodów na ten temat. W tym zakresie – jak zasadnie przyjął organ odwoławczy - Wójt dopuścił się naruszenia ww. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć powyższych kwestii we własnym zakresie, ponieważ naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że organ II instancji uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał jakie okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. A mianowicie zalecił w pierwszej kolejności zweryfikowanie i udokumentowanie kręgu stron postepowania, a następnie ustalić i uzasadnić koszty rozgraniczenia pomiędzy wszystkimi działkami, których granice podlegały rozgraniczeniu – przy zapewnieniu stronom czynnego udziału na każdym jego etapie. Przyczyny, dla których organ odwoławczy przyjął za konieczne skorzystanie z możliwości art. 138 § 2 k.p.a., znalazły też wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Za trafne, przy tym Sąd uznaje ustalenie SKO, że dostrzeżone błędy proceduralne nakazywały przeprowadzenie wyjaśniającego postępowania uzupełniającego, którego zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie SKO nie narusza zatem art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oznacza, że postępowanie administracyjne będzie toczyło się od nowa, z tym że organ pierwszej instancji będzie zobowiązany wziąć pod uwagę wyżej powołane dyspozycje wydane przez organ drugiej instancji. W odniesieniu do treści zarzutów skargi Sąd podkreśla, że zaskarżone postanowienie, jako rozstrzygnięcie kasacyjne, nie przesądza o ostatecznym wyniku postępowania. Skarżąca zakwestionowała pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odnoszący się do zasad dokonywania rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego w świetle art. 262 § 1 i 2 k.p.a. Po pierwsze podkreślić należy, że organ odwoławczy zaprezentował swoje stanowisko w ww. zakresie w odniesieniu do zarzutów zażalenia wniesionego przez C. i D. małżonków F., którzy zakwestionowali możliwość obciążenia ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, w której postępowanie to nie toczyło się z ich wniosku. Po drugie przedstawiony przez SKO pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Na tle ww. przepisu pojawiały się w przeszłości rozbieżności w orzecznictwie sądów, a dotyczące zagadnienia, czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca (w rozpoznawanej sprawie Skarżąca). Rozbieżności te zostały jednak rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej ww. przepisie art. 152 k.c.. Wynika to z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Reasumując – wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO pogląd, że nie tylko Skarżąca jako wnioskodawczyni winna ponosić koszty postępowania rozgraniczeniowego uznać należy za trafny. Jednocześnie ponownie podkreślić należy, że organ odwoławczy wyrażając w tym zakresie swe stanowisko nie przesądził o ostatecznym wyniku postępowania – tj. o łącznej wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego i sposobie dokonania rozdziału tych kosztów pomiędzy stronami postępowania. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezpodstawną.