III FZ 640/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1510/20 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1510/20 w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2021 r., III SA/Wa 1510/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej 17 maja 2021 r. zgodnie ze złożonym wcześniej wnioskiem. W dniu 16 czerwca 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wystąpił ze skargą kasacyjną od ww. wyroku, kierując ją na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał powyższą skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 czerwca 2020 r. Strona nie dochowała zatem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. 1.2. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie: 1) art. 177 § 1 oraz art. 178 p.p.s.a. − poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarga wniesiona przed upływem terminu bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest skutecznie wniesionym środkiem odwoławczym i jako taka podlega odrzuceniu; 2) art. 65 § 2 p.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia z dnia 6 maja 2020 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym − poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że dnia 15 maja 2021 r. doszło do skutecznego doręczenia wyroku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że obowiązek wnoszenia skargi wprost do sądu drugiej instancji nie został literalnie wskazany w treści przepisu. Rygor odrzucenia skargi tylko ze względu na błędne zaadresowanie koperty zawierającej pismo procesowe w trakcie trwającej epidemii należy uznać za przejaw nadmiernego formalizmu procesowego w sposób nieuzasadniony ograniczającego prawo strony do sądu. W ocenie skarżącego nie zostały spełnione przesłanki skutecznego doręczenia przewidziane w § 4 rozporządzenia z dnia 6 maja 2020 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. W zażaleniu zawarto również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2021 r. skarżący uzupełnił zażalenie i wskazał, że na podstawie art. 193 p.p.s.a. odpowiednie zastosowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma art. 53 § 4 p.p.s.a., którego wprowadzenie w 2021 r. uzasadnione było wolą ustawodawcy zmniejszenia nadmiernie rygorystycznych skutków dla wnoszenia pism procesowych. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie jest zasadne. 2.2. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest jedynie zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, nie zaś kwestie związane z wnioskiem Skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej, co będzie przedmiotem osobnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jednocześnie w myśl art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skierowanie skargi kasacyjnej do niewłaściwego sądu administracyjnego powoduje, że nie została ona wniesiona do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. W celu zapobiegnięcia nadmiernemu rygoryzmowi i odrzucaniu skarg kasacyjnych wniesionych do niewłaściwych sądów, w szczególności Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypracowana została praktyka, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decyduje data jej przekazania przez sąd niewłaściwy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone orzeczenie (zob. m.in. postanowienia NSA z dnia: 29 stycznia 2015 r., II OZ 59/15; 11 sierpnia 2021 r., II FZ 93/21; 25 czerwca 2021 r., III FZ 430/21). Bez tak ukształtowanej praktyki odrzuceniu podlegałyby wszystkie skargi kasacyjne wniesione do niewłaściwego sądu jako złożone niezgodnie z dyspozycją art. 177 § 1 p.p.s.a. Tym samym nie można uznać tej praktyki za nadmiernie formalistyczną i prowadzącą do zamknięcia stronie skarżącej drogi do obrony przysługującej jej praw. Zgodnie z dyspozycją art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, od którego należy wymagać dochowania wyższych standardów w zakresie przestrzegania przepisów procedury sądowoadministracyjnej, w tym w szczególności w zakresie trybu wniesienia skargi kasacyjnej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna skarżącego została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 16 czerwca 2021 r. (k. 71) nadał na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, która została przesłana przez Naczelny Sąd Administracyjny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2021 r. (k.68 i 72). Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej jako złożonej z uchybieniem ustawowego terminu. Bezzasadne są w okolicznościach niniejszej sprawy zarzuty dotyczące naruszenia § 4 rozporządzenia z dnia 6 maja 2020 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, wobec tego, że nie dotyczą istoty rozpoznawanego niniejszym zagadnienia. Odnosząc się do zarzutu sformuowanego w piśmie uzupełniającym zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy dotyczące złożenia środków prawnych do NSA tj. skargi kasacyjnej lub zażalenia w sposób kompleksowy regulują tryb ich wnoszenia i nie zawierają odpowiednika art. 53 § 4 p.p.s.a. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej czy zażalenia nie może zostać uznany za zachowany w sytuacji, gdy nawet przed jego upływem strona (jej pełnomocnik) skierowała taki środek wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 2.3. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.