I OZ 794/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 37/11 w sprawie z wniosku A.Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej grzywnę w wysokości 5000 zł, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., za nieprzekazanie w terminie skargi A.Z. wraz z odpowiedzią na tę skargę oraz aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarga strony wpłynęła do organu w dniu 8 grudnia 2010 r., zaś przekazanie jej do Sądu nastąpiło dopiero w dniu 6 lipca 2011 r., a więc opóźnienie w dokonaniu ciążącego na organie obowiązku było niewątpliwe, co uzasadniało wymierzenie grzywny. Na wysokość tej grzywny miał zaś wpływ znaczny rozmiar opóźnienia oraz fakt, iż nastąpiło ono z powodu omyłkowego włączenia skargi strony do akt podręcznych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Generalny Służby Więziennej, prawidłowo reprezentowany, zarzucając Sądowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż celem art. 55 § 1 powołanej ustawy, mającego charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, jest zmobilizowanie organu do terminowego przekazania skargi do sądu. Zdaniem organu przekazanie skargi, nawet po upływie terminu przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a., ale przed wydaniem postanowienia o wymierzeniu grzywny, wyłącza możliwość jej wymierzenia. Ponadto nieprzekazanie w terminie skargi A.Z. nie wywoływało dla niego negatywnych skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny, jednocześnie wysokość grzywny ustawodawca pozostawił w uznaniu sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sądy administracyjne przyjęły także pogląd – podzielany także przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie – iż grzywna o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie innego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja art. 55 § 1 w zestawieniu z art. 54 § 2 powołanej ustawy. Art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. zawiera stwierdzenie, iż w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że wyłączną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., do których należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie trzydziestu dni. Jednocześnie Sąd rozpoznający przedmiotowe zażalenie nie podziela stanowiska wyrażonego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołanych w uzasadnieniu zażalenia. Skoro bowiem grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, to istnieje możliwość jej wymierzenia także po tym, jak organ przekazał skargę z naruszeniem terminu wynikającego z art. 54 § 2 tej ustawy, lecz przed wydaniem postanowienia o zastosowaniu środka z art. 55 § 1 powołanej ustawy. W tym przypadku wymierzenie organowi grzywny ma na celu zapobieżenie przyszłym uchybieniom, jakie mogłyby powstać w tym przedmiocie, na co słusznie wskazał także Wojewódzki Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie przekazał do Sądu skargi A.Z. na decyzję tego organu z dnia 20 października 2010 r. wraz z odpowiedzią na skargę w zakreślonym ustawą terminie, czemu zresztą organ nie zaprzeczył. Dyrektor, który do 7 stycznia 2011 r. był zobowiązany przekazać skargę doręczoną organowi 8 grudnia 2010 r., przekazując ją w dniu 6 lipca 2011 r. pozostawał bez wątpienia w zwłoce. Zastosowanie w tej sytuacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wobec organu środka przewidzianego w art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. było w pełni uzasadnione. Równie słusznym było ustalenie wysokości wymierzonej organowi grzywny, na którą wpływ miał fakt, iż opóźnienie powstało wskutek niewłaściwego działania organu, który omyłkowo załączył skargę A.Z. do akt podręcznych dotyczących innej sprawy strony. Nie można zarzucić Sądowi I instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzył grzywnę o nadmiernej wysokości. Ponadto wskazania wymaga, iż art. 54 § 2 i art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. są przepisami regulującymi zasady i tok postępowania przed sądami administracyjnymi, nie są więc – wbrew twierdzeniom radcy prawnego działającego w sprawie – przepisami prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.