I OSK 3913/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku L.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/17 oddalającego skargę L.M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/17 oddalił skargę L.M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. Decyzją tą, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 21 ust. 6 pkt 3, art. 48d ust. 12 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 207 ze zm.), Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], orzekającą o obowiązku zwrotu przez [...] L.M. należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego, za okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2016 r., w łącznej kwocie 67.500,00 zł. L.M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że razem z żoną prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący pracuje zawodowo i otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku służbowego w wysokości 3.500 zł, zaś jego żona jest zatrudniona na podstawie umowy na zastępstwo w [...] i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł. Według wiedzy żony skarżącego, jej umowa ulegnie rozwiązaniu najprawdopodobniej z końcem sierpnia 2018 r. Na ich utrzymaniu pozostaje jedno małoletnie dziecko. Wskazując na powyższe okoliczności, skarżący stwierdził, że wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, strona, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z przyjętej wykładni w/w przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 191, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiWSA 2007/4/77). Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać, czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 P.p.s.a., ale tylko wówczas, jeżeli realne jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Powyższe oznacza, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została zatem do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki ochrony tymczasowej wystąpiły. Jak wynika z akt sprawy, wykonanie nałożonego na skarżącego obowiązku zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego, za okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2016 r., w łącznej kwocie 67.500,00 zł, spowoduje znaczny uszczerbek w jego mieniu i wpłynie negatywnie na sytuację bytową jego rodziny. Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej oraz życiowej jego rodziny, w zestawieniu z wielkością kwoty przewidzianej do zwrotu, w sposób dostateczny uprawdopodabniają zatem wystąpienie w sprawie przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i są one aktualne także na etapie postępowania kasacyjnego. Wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu drugiej instancji oznacza, że decyzja organu pierwszej instancji, jako nieostateczna, również nie może być wykonana. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.