II GSK 2203/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Ł.Ś. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Ł.Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 987/19 w sprawie ze skargi Ł.Ś. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z 26 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 987/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Ł.Ś. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] września 2019 r. w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Ł.Ś. zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zapłaty przez skarżącego kary w wysokości 144 120 zł, w sytuacji gdy w wyniku skargi kasacyjnej zostanie uznane, że wysokość tej kary została wyliczona nieprawidłowo, wobec zastosowania nieobowiązującej normy, a skarżący nie dysponuje taką kwotą i będzie zmuszony starać się o uzyskanie kredytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji w wysokości 144 120 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem zarówno z jego treści, jak i z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, że skarżący znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji (czyli zapłata kwoty 144 120 zł) doprowadzi po jego stronie do znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przede wszystkim, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tego w treści rozpoznawanego wniosku zabrakło. Poza tym, odnosząc się do argumentów wnioskodawcy, należy mieć na uwadze, że przymusowa realizacja zobowiązań publicznoprawnych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest w takim przypadku normalną konsekwencją. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. np. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2018 r. sygn. II FZ 274/18 i powołane tam orzecznictwo). Skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z kolei ze swojej natury odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje bowiem oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. Odnośnie do twierdzenia wniosku, że skarżący nie dysponuje kwotą równą opłacie podwyższonej i musiałby ubiegać się o kredyt w celu jej uiszczenia, to, po pierwsze, taka informacja nie została w żaden sposób rozwinięta we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Pozostała tam jedynie ogólnym twierdzeniem. W tej sytuacji NSA za celową uznał analizę akt sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentów złożonych w związku z ubieganiem się skarżącego o przyznanie prawa pomocy. I tak, z przedłożonych do akt sprawy kopii deklaracji VAT-7 wynika, że w półroczu od września 2020 do lutego 2021 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą, wykazując przy tym obrót na poziomie od 188 tys. do 391 tys. złotych miesięcznie. Z informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2019 r. wynika, że przychód skarżącego wyniósł 1 976 980, 97 zł, przy jednoczesnych kosztach uzyskania przychodu na poziomie 1 927 664, 11 zł. Okoliczności te świadczą, że w tamtym okresie – ostatnim udokumentowanym w sprawie - skarżący prowadził działalność i brak było okoliczności wskazujących na ryzyko utraty przez niego płynności finansowej. Okoliczności takiej nie stanowi wysokość kosztów uzyskania przychodów, bowiem ta wartość nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych, ani o utracie płynności finansowej danego podmiotu. Nie można też tracić z pola widzenia, że zobowiązania publicznoprawne, jak opłata podwyższona, stanowią konsekwencję i koszty prowadzonej w taki a nie inny sposób działalności przez skarżącego, a wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym (chociażby zobowiązania kredytowe), nie mogą mieć przed nimi pierwszeństwa zaspokojenia. Z wyżej przedstawionych względów wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.