II OZ 1065/12

SENTENCJA Dnia 4 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2012 roku, sygn. akt II SA/Kr 460/11 o odmowie przyznania A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił spółce A. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek na formularzu zawierał braki w postaci niewypełnionych pól dotyczących oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawcy, w związku z czym strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów i oświadczeń na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a także odpisu zeznań podatkowych, deklaracji VAT za ostatnie 3 miesiące, odpisu sprawozdania finansowego, raportu kasowego za ostatnie 3 miesiące, wyciągów z rachunków bankowych, informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez prezesa zarządu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca złożyła wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania wymaganych dokumentów i dokonania wyjaśnień. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2012 r. przedłużono skarżącej spółce termin do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy o 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Strona skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów ani informacji. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że pismo informujące stronę skarżącą o przedłużeniu terminu zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 6 czerwca 2012 r. Tym samym termin do wykonania zarządzenia upłynął w dniu 13 czerwca 2012 r. Strona skarżąca nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. W ocenie Sądu I instancji, niewykonanie zarządzenia przez stronę jest przeszkodą do dokonania przez Sąd oceny sytuacji materialnej strony skarżącej i uwzględnienia jej wniosku Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniosła o zmianę postanowienia i przyznanie prawa pomocy. Wskazała, że z uwagi na ciężką sytuacją finansową spółki obciążanie jej kosztami postępowania jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, s. 568). Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżąca spółka pomimo wezwania oraz przedłużenia terminu na jego wykonanie, nie przedstawiła wymaganych przez Sąd I instancji dokumentów. Na aprobatę zasługuje sama odmowa przyznania prawa pomocy, jak również wcześniejsze wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Zasadą jest, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie przyjął, iż skarżąca spółka nie wykazała w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.