III SA/Gd 393/21
Sądy administracyjne2021-10-27
Sygnatura
III SA/Gd 393/21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-10-27
Rodzaj
Wyrok WSA w Gdańsku
Sędziowie
Alina DominiakJolanta SudołPaweł Mierzejewski
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – "A" w G. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Skarbu Państwa – "A" w G. 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. działając na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 310; dalej powoływanej w skrócie jako: "u.p.w." lub "Prawo wodne") pismem z dnia 29 grudnia 2020 r., nr [...], stanowiącym informację ustalającą wysokość opłaty podwyższonej za usługi wodne, ustaliło dla Skarbu Państwa - A. w G. (dalej także jako "A. w G.", "strona" albo "strona skarżąca") opłatę podwyższoną za okres IV kwartału 2019 r. w wysokości 20 zł, w związku z korzystaniem z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w G. "[...]"; kompleks [...], bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Ustalając opłatę organ wskazał, że została ona obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej, ustalonej w informacji z dnia 13 lutego 2020 r. w wysokości 4 zł za okres IV kwartału 2019 r. Organ podał również, że w związku z tym, że ustalona opłata zmienna nie przekroczyła 20 zł nie podlegała obowiązkowi uiszczenia zgodnie z art. 279a u.p.w., a informacja ustalająca jej wysokość nie została przekazana podmiotowi.
W złożonej reklamacji A. w G. nie zgodził się z obowiązkiem ponoszenia opłaty podwyższonej wskazując, że w okresie, za który opłata została naliczona, legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym (decyzja z dnia 10 maja 2019 r., nr [...]). Informację o posiadaniu przedmiotowego pozwolenia przedłożono do Zarządu Zlewni w G. w wymaganym "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (art. 552 ust. 2d, 2e i 2f ustawy Prawo wodne)". A. w G. dodał, że od części wspomnianej powyżej decyzji, to jest od punktu 2 umarzającego postępowanie w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ujęcia, wniósł odwołanie. Pozostała część decyzji, to jest punkt 1 traktujący o udzieleniu pozwolenia na usługę wodną obejmującą pobór wody, pozostała bez zmian. Rozstrzygnięcie w sprawie odwołania A. w G. otrzymał w dniu 15 stycznia 2020 r. w decyzji wydanej przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymującej w mocy decyzję z dnia 10 maja 2019 r. Zatem mając na uwadze, że odwołanie dotyczyło wyłącznie punktu 2 tej decyzji, uznać należy, że w pozostałym zakresie decyzja ta (w zakresie punktu 1 udzielającego pozwolenia na pobór wody) stała się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej także jako: "Dyrektor Zarządu Zlewni") uznał powyższą reklamację za nieuzasadnioną, w związku z czym decyzją z dnia 3 marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 280 ust. 1 lit. a oraz art. 281 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "k.p.a."), określił A. w G. za okres II kwartału 2019 r. opłatę podwyższoną w wysokości 20 zł za pobór wód podziemnych.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że w trakcie analizy zasadności złożonej reklamacji, mając na uwadze zgłoszone przez stronę zarzuty, przeprowadził postępowanie w kierunku ustalenia daty ostateczności poszczególnych części decyzji. W tym celu zobowiązał stronę do przedłożenia stosownego zaświadczenia, które dostarczyłoby informacji niezbędnych do prawidłowego ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 kwietnia
2019 r., która jest opatrzona klauzulą ostateczności ze wskazaniem daty "16 stycznia 2020 r." Przyjęcie za zasadne twierdzenia strony, co do innej daty ostateczności decyzji stałoby w sprzeczności z informacją podaną przez organ właściwy - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. Z tego powodu, zdaniem organu, zasadne było zobowiązanie strony (która w sposób jasny kwestionowała treść umieszczonej na decyzji klauzuli) do przedłożenia zaświadczenia wydanego na podstawie art. 217 k.p.a. Przepisy prawa nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że ostateczność decyzji potwierdzona w drodze wydanego przez organ zaświadczenia wymaga bezwzględnej aktywności strony. Niestety A. w G. nie przedłożył stosownego dokumentu, nie wskazał także, iż wystąpił ze stosownym wnioskiem o jego wydanie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Zarządu Zlewni uznał, że A. w G. nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych na terenie kompleksu [...] [...] G. [...] do dnia 15 stycznia 2020 r., bowiem decyzję udzielającą pozwolenia wydano w dniu 15 kwietnia 2019 r., następnie strona wniosła odwołanie, które zostało rozstrzygnięte decyzją Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydaną w dniu 15 stycznia 2020 r. - ostateczną w administracyjnym toku instancji.
Dyrektor Zarządu Zlewni zaznaczył również, że zgodnie z art. 400 ust. 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, zatem nie budzi wątpliwości, że prawa i obowiązki wobec tak skonstruowanej normy prawnej, wynikające z decyzji, kształtują sytuację prawną adresata decyzji dopiero od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W związku z powyższym, data uzyskania waloru ostateczności jest datą graniczną wyznaczającą moment, do którego uznać należy, że korzystający z usługi wodnej działa bez wymaganego pozwolenia. Na poparcie swojego stanowiska organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2019 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Sz 408/19. Ponadto zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Natomiast w art. 130 § 1 k.p.a. ustawodawca wskazał, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, natomiast wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, o czym stanowi § 2 wspomnianego artykułu (za wyjątkiem określonym w art. 130 § 3 i § 4 k.p.a.). W praktyce wykonalność decyzji oznaczać będzie możliwość zrealizowania uprawnienia lub powinność wykonania obowiązku wynikającego z tejże decyzji, również decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego.
Organ wskazał dalej, że prawodawca wprowadzając w ramy toku instancji element kontroli, nakłada jednocześnie na organ odwoławczy, w tym przypadku Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, obowiązek ustosunkowania się do zaskarżonej decyzji. W decyzji nr [...] kończącej sprawę w administracyjnym toku instancji organ odwoławczy odniósł się do całego zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powołanej decyzji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazał, że jako organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania powołując się jednocześnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt I SA 768/03, w którym podkreślono, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie sprawę rozpoznać na nowo w jej całokształcie. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji. Pozostawiając sprawę nierozpoznaną w pełnym zakresie organ odwoławczy dopuszcza się rażącego naruszenia przepisu art. 16 § 1 k.p.a.
W związku z tym Dyrektor Zarządu Zlewni przyjął, że odwołanie odnosi się od całej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 kwietnia 2019 r., udzielająca A. [...] w G. w punkcie 1 pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych do celów sanitarnych i przeciwpożarowych dla kompleksu [...] uzyskała przymiot ostateczności w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, a przymiot prawomocności po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego (art. 16 k.p.a.).
Powyższe oznacza, że adresat pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych uzyskał prawo do korzystania z tej usługi wodnej dopiero w dacie uzyskania przymiotu ostateczności decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, to jest 16 stycznia 2020 r., a korzystanie z usługi wodnej przed tą datą stanowi pobór wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z czym wiąże się obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a u.p.w.. Nadmieniono, że dopóki pozwolenie wodnoprawne nie stało się ostateczne podmiot nie był obowiązany do ponoszenia opłaty stałej, co wprost wynika z art. 271 ust. 5a u.p.w.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. w G. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Alternatywnie strona skarżąca wniosła o ponowne ustalenie opłaty za pobór wód podziemnych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez przyjęcie opłaty podwyższonej za pobór wody z ujęcia, bez uwzględnienia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 10 maja 2019 r. nr [...] na pobór wody. Zarzucono również błędne określenie przez organ okresu naliczania podwyższonej opłaty poprzez wskazanie II kwartału 2019 r. oraz błędne określenie daty wydania pozwolenia wodnoprawnego poprzez wskazanie daty 15 kwiecień 2019 r.
Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że w okresie, za który została naliczona opłata podwyższona, posiadała ona aktualne pozwolenie wodnoprawne na pobór wódy z ujęcia podziemnego, udzielone decyzją z dnia 10 maja 2019 r. Odwołanie od tej decyzji dotyczyło tylko części decyzji, to jest umorzenia postępowania w zakresie dystrybucji wód podziemnych (punkt 2 decyzji). W pozostałym zakresie, to jest poboru wody z ujęcia (punkt 1 decyzji), decyzja stała się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania. Orzeczenie przez organ o poborze i dystrybucji wód to dwa samoistne i niezależne rozstrzygnięcia. Nie ma przy tym przeszkód technicznych aby strona skarżąca dokonywała poboru wód, a nie dokonywała dystrybucji.
Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 września 2019 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt II SA/Łd 500/19, w którym wskazano, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. zawartego w skardze.
Natomiast w reakcji na pozostałe zarzuty skargi, wydał dwa postanowienia z dnia 27 kwietnia 2021 r. W jednym z nich (nr [...]) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] w ten sposób, że zamiast oznaczenia "II kwartał 2019" wskazał, że powinno być "IV kwartał 2019". Zaś w drugim postanowieniu (nr [...]) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] w ten sposób, że zamiast błędnej daty "15.04.2019" wskazał, że powinna być data "10.05.2019" jako data wydania decyzji nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a - c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem wniesionej skargi Skarb Państwa - A. w G. uczynił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którą określono względem strony skarżącej opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2019 r. z ujęcia zlokalizowanego w G. "[...]"; kompleks [...].
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "u.p.w.").
Zgodnie z art. 280 ust. 1 lit. a) u.p.w. opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Stosownie do art. 281 ust. 1 u.p.w. wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (punkt 1). Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (punkt 3).
Z konstrukcji przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że przesłankami warunkującymi obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego na ich pobór.
Strona skarżąca nie kwestionuje, że w IV kwartale 2019 r. korzystała z usługi wodnej obejmującej pobór wód podziemnych. Stoi jednak na stanowisku, że pobór ten miał miejsce w ramach pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 10 maja 2019 r. nr [...].
W świetle zaistniałego sporu i podnoszonej przez strony argumentacji ustalenia wymagało, czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie prawidłowo przyjął, że w IV kwartale 2019 r. strona skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych.
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu wniosku A. w G. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmującego pobór i dystrybucję wód podziemnych, decyzją z dnia 10 maja 2019 r. (nr [...]) udzielił mu pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z ujęcia wody podziemnej na terenie kompleksu [...] [...] G. [...], na działce stanowiącej teren zamknięty: nr [...], obręb [...] M., gmina K. (punkt 1 decyzji) oraz umorzył w części podstępowanie dotyczące pozwolenia wodnoprawnego w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ujęcia wody podziemnej - studni nr 1 (punkt 2 decyzji).
Od powyższej decyzji strona skarżąca odwołała się jedynie w części dotyczącej punktu 2, to jest umorzenia postępowania w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ujęcia wody podziemnej.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania A. w G., decyzją z dnia 15 stycznia
2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Zarządu Zlewni uznał, że A. w G. nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych do dnia 15 stycznia 2020 r., bowiem decyzję udzielającą pozwolenia wydano w dniu 10 maja 2019 r. (w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazano datę "15 kwietnia 2019 r.", zamiast daty "10 maja 2019 r.", vide: ww. postanowienie o sprostowaniu z dnia 27 kwietnia 2021 r.), następnie strona wniosła odwołanie, które zostało rozstrzygnięte w decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydanej w dniu 15 stycznia 2020 r. - ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Organ wyjaśnił w tym zakresie, że wniesienie odwołania tylko od części decyzji nie sprawia, że w pozostałej części (części niezaskarżonej) decyzja ta staje się ostateczna. Organ drugiej instancji nie jest bowiem związany granicami odwołania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie rozpoznać sprawę na nowo w jej całokształcie. Organ podkreślił ponadto, że w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia 15 kwietnia 2019 r., która opatrzona jest klauzulą ostateczności ze wskazaniem daty "16 stycznia 2020 r.".
W ocenie Sądu orzekającego stanowiska zaprezentowanego przez organ nie sposób jednak podzielić.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wiąże się z dwukrotnym rozpatrzeniem i rozstrzygnięciem przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygana, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia przez organ drugiej instancji ponownego postępowania wyjaśniającego w całości. Innymi słowy, przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji w ramach stawianych jej zarzutów, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej od początku do końca.
Jednakże powyższa zasada, w pewnych okolicznościach, podlegać może ograniczeniom. Zauważyć bowiem należy, że z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Wprawdzie art. 127 § 1 k.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie domaga się kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zatem odwołująca się strona jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej, wyodrębnionej części, to jednocześnie zakreśla granice kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego. W przypadku, gdy decyzja taka zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, strona ma bowiem prawo odwołać się zarówno od całej decyzji (wszystkich rozstrzygnięć), jak też ograniczyć ten środek odwoławczy do jej części (określonego, wyodrębnionego rozstzrygnięcia). W takiej sytuacji rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a.). Stanowisko takie uzasadnione jest również treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który dopuszcza uchylenie decyzji w części.
Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 26 maja 2020 r.; sygn. akt II OSK 3015/19 i orzecznictwo w nim powołane, w tym: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2014 r.; sygn. akt I OSK 872/13; z dnia 9 maja 2014 r.; sygn. akt I OSK 2492/12; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Opolu z dnia 25 września 2018 r.; sygn. akt II SA/Op 174/18; w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r.; sygn. akt III SA/Łd 233/17; w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2017 r.; sygn. akt IV SA/Gl 463/16 oraz w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r.; sygn. akt I SA/Wa 1525/16).
W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. została wydana w dniu 10 maja 2019 r. i zwierała odrębne rozstrzygnięcia, które jakkolwiek wydane w ramach jednego postępowania, wzajemnie nie wpływały na treść poszczególnych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Okoliczność ta, wobec jedynie częściowego zaskarżenia w odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji (na co strona skarżąca wskazywała wprost w reklamacji), winna zostać wzięta pod uwagę przez organ bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, co do daty uzyskania przez tę decyzję w całości waloru ostateczności. Ponadto wskazać należy, że konstruowanie argumentacji przemawiającej za uznaniem, iż decyzja z dnia 10 maja 2019 r. w zakresie punktu 1 (udzielającego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód poziemnych), jak i w zakresie punktu 2 (dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie dystrybucji wód podziemnych) stała się prawomocna z dniem 16 stycznia 2020 r., wyłącznie na podstawie treści pieczęci umieszczonej - jak w realiach sprawy - na błędnym wydruku projektu decyzji organu pierwszej instancji (o której to formie wypowiedział się pełnomocnik organu w trakcie rozprawy w sprawie rozpatrywanej przez tut. Sąd o sygn. akt III SA/Gd 391/21, a dotyczącej ustalenia opłaty podwyższonej za II kwartał 2019 r. za pobór wód podziemnych z tego samego ujęcia) jest z oczywistych względów niewystarczające. Umieszczenie na odpisie decyzji wydanej w pierwszej instancji odcisku pieczęci o treści "decyzja jest prawomocna od dnia... [...]" lub umieszczenie adnotacji o tej treści, ma znaczenie czysto informacyjne. Jest to czynność materialno-techniczna, która nie ma charakteru przesądzającego o ostateczności decyzji (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r.; sygn. akt II OSK 1311/18). Ostateczność decyzji powinna zatem być stwierdzana przez organ administracji publicznej na podstawie całokształtu akt administracyjnych sprawy, a nie tylko na podstawie adnotacji o dacie prawomocności.
W związku z powyższym podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że nie można w przedstawionym stanie faktycznym stwierdzić, iż A. w G. nie posiadał w IV kwartale 2019 r. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych. Skoro taka konstatacja jest nieuzasadniona organ nie miał podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej w IV kwartale 2019 r. z powołaniem się na to, że strona skarżąca nie dysponuje stosownym pozwoleniem wodnoprawnym.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 190 zł składa się kwota wpisu od skargi (w wysokości 100 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (w wysokości 90 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 punkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organ zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Organ winien mieć na uwadze, że strona skarżąca dysponowała ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym wobec niewniesienia odwołania od punktu pierwszego decyzji z dnia 10 maja 2019 r. Ustalenie daty, w jakiej decyzja z dnia 10 maja 2019 r. w zakresie punktu pierwszego stała się ostateczna rzutuje na możliwość ponownego określenia opłaty podwyższonej za dokonywanie poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w danym kwartale roku kalendarzowego. Z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że stosowne oświadczenie, odnośnie wskazania daty, w jakiej decyzja z dnia 10 maja 2019 r., w zakresie punktu pierwszego, stała się ostateczna A. w G., w następstwie wezwania wystosowanego przez organ, zawarł w piśmie z dnia 8 lutego 2021 r.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.