II OZ 1535/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 288/17 w przedmiocie oddalenia wniosku o uzupełnienie wyroku w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o uzupełnienie wyroku w sprawie ze skargi K. M. (dalej "skarżący") na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej również jako "PWINB") z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r. w sprawie II SA/Bk 288/17 na skutek rozpoznania skargi K. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2017 r., wydane w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, zostało uchylone zaskarżone postanowienie. W dniu [...] lipca 2017 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uzupełnienie wyroku przez wydanie rozstrzygnięcia również w zakresie objętego skargą postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] września 2013 r. nr [...], w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej. Oddalając powyższy wniosek Sąd wskazał, że wbrew zarzutom strony orzekł co do całości skargi, gdyż ocenił zgodność z prawem aktu administracyjnego, na który nie przysługiwały już środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym czyli ostateczne postanowienie PWINB z dnia [...] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w Sokółce z dnia [...] lutego 2016 r. ustalające K. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za samowolną odbudowę i nadbudowę budynku inwentarskiego na działce nr geod. [...] położonej w m. Z. gm. J. Sąd podkreślił, że z mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi, a z mocy art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skorzystanie z możliwości rozszerzenia orzeczenia sądu na podstawie ostatnio powołanego przepisu także do innych aktów administracyjnych wydanych w granicach danej sprawy nie jest zależne od woli strony – sąd może skorzystać z regulacji art. 135 p.p.s.a niezależnie od tego, czy domagano się takiego rozstrzygnięcia w skardze – a jednocześnie nie jest związany żądaniem skargi co do ingerencji w inne akty wydane w danej sprawie (uchylenia ich na podstawie art. 135 p.p.s.a.). Zatem nieuwzględnienie żądania skargi w przedmiocie uchylenia, w trybie art. 135 p.p.s.a., wszystkich wydanych w postępowaniu administracyjnym orzeczeń lub ich części nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. nawet, jeśli w uzasadnieniu sąd nie podał powodów nieuwzględnienia tego żądania. W sprawie niniejszej Sąd I instancji uznał za wystarczające uchylenie zaskarżonego postanowienia PWINB w Białymstoku z dnia [...] marca 2017 r. Co prawda Sąd nie podał przyczyn braku objęcia uchyleniem także postanowienia organu I instancji ale brak takiego rozstrzygnięcia wynikał, w ocenie Sądu z faktu, że nie znalazł on powodów do uchylenia tego postanowienia. Z kolei uchylenie postanowienia organu dotyczącego wstrzymania robót budowlanych nie było, zdaniem Sądu, niezbędne dla załatwienia sprawy, a taki wymóg przewiduje przepis art. 135 p.p.s.a. Należy też nadmienić, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd wskazał, że rację ma skarżący twierdząc, że postanowienie z dnia [...] września 2013 r. o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone przed datą jego wydania narusza prawo oraz, że powyższe uchybienie organu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości, a ponadto o uchylenie w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] września 2013 r. nr [...], w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 157 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od uchylenia powyższych postanowień PINB. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Na wstępie należy podkreślić, że wniosek strony określający zakres wnioskowanego rozstrzygnięcia w danej skardze nie jest dla sądu wiążący. Sposób rozstrzygania przez sąd administracyjny pierwszej instancji wyznaczają art. 134 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. zezwalający sądowi na stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 ustawy p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego innego, niż zaskarżony do sądu, aktu organu nadzoru budowlanego wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi, uchylenie bowiem tylko decyzji odwoławczej, powoduje, że sprawa wraca do rozpoznania przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku. Organ ten, uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku sądowym może wydać decyzję, o treści przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a. W literaturze prawniczej podkreśla się, że art. 135 p.p.s.a. może być stosowany przez Sąd wyłącznie w sytuacji, kiedy dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. J. Drachal, M. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Hauser, Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015 r., s. 574). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma to o tyle istotne znaczenie, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie rozstrzygnął sprawy na zasadzie przesądzenia o słuszności podstawy zaskarżonego postanowienia, a jedynie wskazał, że nie opierało się ono na kompletnym i rzetelnym zbadaniu stanu sprawy np. pominięciu niektórych zeznań świadków. W sytuacji gdy Sąd nie rozstrzyga sporu, a jedynie nakazuje ponowne zbadanie sprawy w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego nie można podzielić zarzutu skarżącego, że sąd pozostawił w obrocie prawnym postanowienia "wprost sprzeczne" z wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r. i że wymagają one usunięcia w drodze uzupełnienia przedmiotowego wyroku. Sąd nie rozstrzygnął bowiem sprawy co do meritum, a jedynie przekazał ją organowi do ponownego rozpoznania. Tak więc ograniczenie rozstrzygnięcia do uchylenia decyzji odwoławczej było zamierzone, a wybór dalszego sposobu postępowania w sprawie należeć będzie do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku. Jeżeli chodzi o postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] września 2013 r. nr [...], w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że postanowienie to w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone przed datą jego wydania, narusza prawo. Powyższe uchybienie organu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.