II OSK 1391/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Wanda Zielińska – Baran Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE II OSK 1391/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r., sygn. II SA/Rz 561/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi M. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Wójt Gminy Miejsce Piastowe orzekł o wymeldowaniu M. K. z pobytu stałego w T. przy ul. [...], wskazując, że zajmowane przez nią mieszkanie mieściło się w budynku należącym do Spółdzielni Zdrowia [...] w T. Umowa najmu została rozwiązana 31.08.2006 r., lecz M. K. nadal zajmowała lokal bez tytułu prawnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt I C 100/07 Sąd Rejonowy w Krośnie nakazał skarżącej opróżnienie przedmiotowego lokalu oraz przyznał jej prawo do lokalu socjalnego od Gminy Miejsce Piastowe. Następnie pismem z dnia 8 lipca 2008 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Krośnie poinformował Wójta Gminy Miejsce Piastowe, że 3.07.2008 r. została przeprowadzona eksmisja skarżącej stąd zasadne było wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie jej wymeldowania. Organ I instancji ustalił, że skarżąca nie zamieszkała w zaoferowanym jej lokalu socjalnym, a lokal który zajmowała przed eksmisją nie istnieje, bowiem po przebudowie budynek zajmowany jest przez przychodnię lekarską. Skoro zatem nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu przez M. K. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała bezumowne zajmowanie lokalu od dnia 1.09.2009 r. Nie opuściła go natomiast z powodu braku tytułu prawnego do przydzielonego jej lokalu w R. Podniosła, że odwołała się od decyzji komornika, a w sprawie o eksmisję jest "złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie". W tej sytuacji wymeldowanie jest przedwczesne. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu wskazując, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 3.07.2008 r. tj. od dnia eksmisji. Dokonanie eksmisji przez komornika na podstawie tytułu wykonawczego, równoznaczne jest z trwałym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 6.10. 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, Lex nr 188693). Ponadto lokal ten w chwili obecnej nie istnieje, gdyż mieści się w nim przychodnia. Z uwagi na niezamieszkiwanie M. K. w powyższym lokalu oraz braku obiektywnej możliwości realizacji jej woli przebywania w nim, uzasadnione jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dla postępowań o zameldowanie lub wymeldowanie, które mają charakter rejestracyjny, toczące się równolegle postępowania cywilne nie mają żadnego znaczenia, gdyż istotne jest ustalenie faktu opuszczenia lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca zarzuciła, że nie opuściła miejsca pobytu dobrowolnie, "odwołała się od postępowania komornika" w sprawie o jej eksmisję z przedmiotowego lokalu do Sądu Rejonowego w Krośnie, ale do tej pory jej odwołanie nie zostało rozpatrzone, podobnie jak jej wniosek o naruszenie posiadania lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza przebywanie danej osoby pod wskazanym adresem. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.) dopuszcza wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i co do zasady dobrowolne. Na równi jednak z dobrowolnym opuszczeniem lokalu muszą być traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (taki pogląd przyjął też WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 322/08, nie publ.). Tak również należy traktować eksmisję z lokalu, która ze swej natury nie ma charakteru dobrowolnego. Skarżąca opuściła miejsce dotychczasowego zamieszkania na skutek wykonania prawomocnego wyroku nakazującego jej eksmisję z zajmowanego lokalu. Bez wpływu na rozstrzygnięcie o wymeldowaniu pozostaje fakt nieprzyjęcia przez skarżącą lokalu zamiennego. Nie mają także znaczenia w sprawie kwestie toczących się postępowań przed sądem powszechnym, dotyczących eksmisji, ochrony dóbr osobistych czy ochrony posiadania. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji zarzucono naruszenie art. 151 ppsa poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja wydana przez Wojewodę Podkarpackiego z dnia [...] maja 2009r. nie narusza prawa pomimo, iż brak było przesłanek pozwalających na dokonanie czynności wymeldowania oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że organ z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby gdy opuszczenie przez nią lokalu ma charakter trwały oraz dobrowolny, przy czym przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W niniejszej sprawie natomiast eksmisja miała charakter przymusowy i dokonana jeszcze przed obligatoryjnym i wymaganym prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 27 lutego 2008r. przedstawieniem stronie oferty dotyczącej lokalu socjalnego (oferta dotarła do skarżącej w dniu 21 lipca 2008r., a eksmisji dokonano w dniu 3 lipca 2008r.). Wymeldowanie skarżącej spowodowało, iż w chwili obecnej, zgodnie z nadesłanym do niej pismem Wójta Gminy Miejsce Piastowe lokal socjalny już jej nie przysługuje, albowiem nie posiada ona miejsca zameldowania na terenie tejże gminy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wskazane w podstawach skargi kasacyjnej przepisy nie zostały naruszone. Przedmiotem sprawy jest wymeldowanie wnoszącej skargę kasacyjną z określonego lokalu w sytuacji gdy zapadł wyrok o jej eksmisji z tego lokalu i niesporne jest w sprawie, że ta eksmisja została wykonana. W takim stanie faktycznym okoliczność, iż wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje prawidłowość wykonania eksmisji przed sądem powszechnym kontrolującym działania organu egzekucyjnego nie ma wpływu na dokonanie oceny, iż zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca od daty eksmisji nie zamieszkuje w danym lokalu i stan ten ma charakter trwały skoro eksmisja została wykonana. W związku z tym prawidłowo zapadło orzeczenie o wymeldowaniu wnoszącej skargę kasacyjną, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę mając do tego pełne podstawy. Kwestia dobrowolności przy opuszczeniu lokalu, podnoszona przez wnoszącą skargę kasacyjną, nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy charakteru kluczowego. Słuszne jest natomiast rozumowanie Sądu I instancji iż wykonanie eksmisji przez właściwy organ, na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego /co jest niesporne w sprawie/, potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ppsa.