II GZ 390/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2560/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE D. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, następnie Sąd postanowieniem z 26 lutego 2018 r. odrzucił skargę, gdyż należny od niej wpis został uiszczony przez skarżącego z uchybieniem ustawowego, siedmiodniowego terminu na dokonanie tej czynności procesowej. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazał, że istotnie uchybił temu terminowi, nie mniej nie ponosi w tym winy, gdyż wezwania w przedmiocie kosztów nie odebrał osobiście – w tym czasie przebywał poza domem, i dopiero [...] lutego 2018 r. mógł zapoznać się z jego treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 lipca 2018 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że przechodząc do przyczyny uchybienia terminu na jaką powołał się w sprawie skarżący tj.: przebywanie w okresie od [...] do [...] lutego 2018 r. poza domem (adresem, na który doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi) Sąd stwierdził, że nie ma ona uzasadnia dla przywrócenia wnioskowanego terminu, gdyż nie uprawdopodobnia braku winy skarżącego w uchybieniu temu terminowi. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone dnia [...] lutego 2018 r. do rąk "dorosłego domownika" – L. G.. Skuteczność ta nie została przez skarżącego podważona, jak również Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie. Tym samym, uznać należy, że skarżący, jako należycie dbający o własne interesy, w przypadku konieczności wyjazdu oraz posiadania wiedzy, że zainicjował przed Sądem postępowanie w tej sprawie, powinien był przedsięwziąć wszelkie środki, aby o kierowanej do niego korespondencji zostać niezwłocznie powiadomiony. Powinien był np. poprosić dorosłych domowników, aby Ci, odbierając kierowaną do niego korespondencję z Sądu, natychmiast informowali go o jej treści. Charakter pracy skarżącego, na który wskazuje w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku, wiążący się z częstym i długotrwałym przebywaniem poza adresem, nie jest okolicznością nadzwyczajną, czy nagłą, której nie można było przewidzieć, a w konsekwencji, która uzasadniałaby po stronie skarżącego brak winy w uchybieniu ustawowemu terminowi, o przywrócenie którego obecnie wnosi. Sąd uznał, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz działania skarżącego, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd zwrócił również uwagę, na istotny w sprawie fakt, iż w aktach sprawy znajduje się bardzo szerokie przedmiotowo pełnomocnictwo, które skarżący udzielił swojemu bratu. Pełnomocnictwo to obejmuje m.in. reprezentację skarżącego we wszystkich sprawach i postępowaniach przed wszystkimi (...) sądami oraz zarządzanie i administrowanie całym jego majątkiem. Wobec tego skarżący, mając pełnomocnika, winien był zlecić temu pełnomocnikowi dopilnowanie spraw w czasie, kiedy sam nie mógł tego uczynić. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie, orzeczenie, iż nie podlega ono wykonaniu i przywrócenie terminu do wniesienia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest zatem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie dokonującej określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., podlega więc ocenie przez Sąd przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Uchybienia w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem naruszają więc miernik staranności i w efekcie nie mogą prowadzić do uwzględnienia wniosku. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370), postanowienie NSA z 4.07.2017 r. sygn. akt I OZ 1075/17, postanowienie z 8.07.2015 r. sygn. akt I GZ 589/14). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności trafnie zostały ocenione przez Sąd I instancji, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu, gdyż to skarżący winien należycie dbać o swoje interesy, zaś skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby na jego korzyść. Również za niewystarczające należy uznać powołane przez skarżącego okoliczności przebywania z powodów zawodowych poza miejscem zamieszkania. Jak trafnie, choć na marginesie wskazał Sąd I instancji, skarżący miał pełnomocnika (Brata), który mógł za skarżącego uiścić wpis. W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.