I OZ 715/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1443/10 o przyznaniu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1443/10 przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. N. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że adwokat M. N. została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla C. P. W następstwie powyższego wyznaczony pełnomocnik skierował do Sądu wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, że koszty działania pełnomocnika nie zostały w żadnej części pokryte. We wniosku tym adwokat M. N. wyjaśniła, że żąda zasądzenia kosztów według czterokrotnej stawki minimalnej określonej stosownie do §2 i §18 w związku z §6 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Uzasadnienie wniosku stanowi stopień zawiłości sprawy oraz trudna współpraca ze skarżącym. Wskazano, że sporządzenie szczegółowej opinii prawnej wiązało się ze znacznym nakładem pracy wynikającej z analizy regulacji prawnych oraz orzecznictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając powyższy wniosek stwierdził, że w sprawie ustanowiona z urzędu pełnomocnik sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc z urzędu, jednak w innej wysokości niż podana we wniosku pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zasadnym będzie przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości dwóch stawek minimalnych. Sąd przyznając wynagrodzenie ponad stawkę minimalną wziął pod uwagę nakład pracy pełnomocnika w szczególności mając na względzie sporządzoną wnikliwie i szczegółowo opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie Sąd przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi miał na uwadze, że nie działał on w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym, a został ustanowiony jedynie do działania w drugiej instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przyznał adwokatowi M. N. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła adwokat M. N., zaskarżając postanowienie w części, zarzucając naruszenie: - §6 pkt 7 w związku z §18 ust. 1 pkt 2 b) w związku z §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, a to wobec przyznania kosztów w obniżonej wysokości; - art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie na skutek braku orzeczenia przez Sąd o kosztach postępowania zażaleniowego. Na tych podstawach wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w części poprzez przyznanie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz pełnomocnika pozostałej kwoty stosownie do ww. przepisów tytułem należnych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o zasądzenie kosztów I i II postępowania zażaleniowego i zwrot opłaty od zażalenia według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że "W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw". Przepisu tego nie stosuje się w postępowaniu z wniosku adwokata o zwrot przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynika to zarówno z wykładni literalnej powyższego przepisu, jak również z dyrektyw wykładni systemowej. Skoro art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że zobowiązanym do uiszczenia kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw jest organ, który na przykład wydał zaskarżony akt, to nie ma ten przepis zastosowania w postępowaniu z wniosku pełnomocnika strony o zwrot przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa, a nie organ i z tego względu art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znajdujący się w rozdziale ustawy procesowej zatytułowanym "Zwrot kosztów postępowania między stronami", nie znajduje zastosowania w postępowaniu z wniosku adwokata o zwrot przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nie jest zasadny zarzut naruszenia §6 pkt 7 w związku z §18 ust. 1 pkt 2 b) w związku z §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji w pełni prawidłowo określił przedmiot zaskarżenia w sprawie. Nie jest nim, jak wywodzi pełnomocnik, należność pieniężna. Przedmiotem zaskarżenia jest akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Aktem tym nie została objęta należność pieniężna na co zresztą wskazuje pełnomocnik w zażaleniu. Stanowisko pełnomocnika, że skarżący dochodził roszczenia majątkowego i z tego względu zaskarżonym aktem objęta jest należność pieniężna, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Postępowanie sądów, zasądzających (stosunkowo) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w oparciu o kwotę wskazaną jedynie przez skarżącego – nie wynikającą z zaskarżonego aktu, czy też z przepisów prawa, byłoby niezgodne z obowiązującym prawem. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.