II SA/Sz 1090/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie p o s t a n a w i a: odrzucić skargę UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. W. na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza [...] sprawy wywołanej jej wnioskiem z dnia 4 listopada 2010 r. o wydanie protokołu granicznego z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że żądanie strony w sprawie dotyczy wydania kopii nieistniejącego dokumentu a tego rodzaju sprawa nie podlega załatwieniu w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, który nie normuje czynności materialno-technicznych. W konsekwencji, w sprawie nie miały zastosowania terminy załatwiania spraw uregulowane w art. 35 kpa, co oznacza, że ewentualne działania lub zaniechania organu nie mogą stanowić podstawy do wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła J. W.. W skardze zarzuciła błędne zakwalifikowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jej skargi, jako zażalenie złożone przez stronę w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego oraz rażące naruszenie przez organy I i II instancji przepisu art. 35 kpa. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm. ) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie sprawach skarg na : 1 ) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7 ) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8 ) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu wyższego stopnia wydane w wyniku wniesienia przez skarżącą w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenia na bezczynność organu I instancji ( Burmistrza [...] ) w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie protokołu granicznego z dnia 27 marca 2009 r. Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, jest zażaleniem odrębnym od zażalenia przewidzianego w art. 141 – 144 kpa. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienia, lecz albo służy kwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy, albo też stanowi zaskarżenie wykonania postanowienia organu o wyznaczeniu drugiego terminu załatwienia sprawy ( art. 36 § 1 kpa ). Zażalenie to jest szczególnym środkiem obrony strony przed bezczynnością administracji publicznej. Wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa warunkuje wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu I instancji na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, nie może być utożsamiane z zażaleniem w rozumieniu art. 141 i następnych kpa. Do tego zażalenia rozpatrywanego w trybie art. 37 § 1 kpa nie mają zastosowania przepisy art. 141 – 144 kpa. W wyniku jego rozpoznania organ wyższego stopnia stosownie do art. 37 § 2 kpa wyznacza organowi pozostającemu w bezczynności dodatkowy termin załatwienia sprawy. W przypadku natomiast gdy organ wyższego stopnia nie stwierdza bezczynności, albo ustala istnienie innych przeszkód do wyznaczenia dodatkowego terminu dla załatwienia sprawy, wydaje rozstrzygnięcie odmawiające żądaniu strony. To rozstrzygnięcie może być jednak kwestionowane przez stronę dopiero w skardze na bezczynność organu wniesionej do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest bowiem jedynie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Postanowienie wydane przez organ wyższego stopnia w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie mieści się ono bowiem w katalogu spraw wymienionych w cytowanym na wstępie art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie przysługuje na nie zażalenie, gdyż w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest przepisu o dopuszczalności zaskarżenia tego postanowienia ( por. art. 141 § 1 kpa ). Nie kończy ono również postępowania w sprawie ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty, bowiem zażalenie to nie wszczyna samodzielnego postępowania administracyjnego, a stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w wyniku jego rozpoznania ma charakter wpadkowy. Strona po wniesieniu zażalenia na bezczynność organu, a więc po spełnieniu warunku formalnego, uzyskuje uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność organu i w tym postępowaniu może ewentualnie podważać stanowisko organu wyższego stopnia zajęte w trybie art. 37 § 1 kpa. Z powyższych względów, skarga na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.