I SAB/Wa 230/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi D.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 18 kwietnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość składającą się z działek o numerach ewidencyjnych [...] położonych w rejonie ulic [...] w W., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego D.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skarżący D.K. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu jego wniosku o ustalenie odszkodowania za działki zajęte przez Miasto [...] W. pod drogi publiczne. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania w terminie 14 dni od wydania wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 23 lutego 2005 r. złożył u Prezydenta W. wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomości położone w W., w dzielnicy [...] w rejonie ul. [...], które to działki przeszły na własność m. W. jako przeznaczone pod drogi publiczne. Decyzją nr [...] Prezydent odmówił ustalenia odszkodowania. Decyzję tę uchylił Wojewoda [...]. Następnie Prezydent decyzją z [...] września 2006 r., nr [...] ponownie wydał decyzję odmowną, która ponownie została uchylona przez Wojewodę decyzją z [...] kwietnia 2007 r., nr [...]. W dniu 23 czerwca 2008 r. skarżący wniósł do Wojewody [...] zażalenie za niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...] uwzględnił zażalenie, wyznaczając organowi termin miesięczny na załatwienie sprawy, niemniej nie dłuższy niż do 31 grudnia 2008 r. Skarżący podkreślił, że organ nie mając już możliwości wydania decyzji odmownej, zaczął zwlekać z wydaniem decyzji, instrumentalnie nadużywając instytucji określonej w przepisie art. 36 § 1 kpa. Wyjaśnił, że organ w powyższym trybie wskazał, że nie jest w stanie załatwić sprawy w terminie i załatwi ją do 31 października 2008 r. (pismo z 23.06.2008 r.), a następnie do końca II kwartału 2010 r. (pismo z 08.02.2010 r.),do końca IV kwartału 2010 r. (pismo z 04.08.2010), do 31 marca 2011 r. (pismo z dnia 01.02.2011 r.). Żaden z powyższych terminów nie został dotrzymany, co w ocenie skarżącego dobitnie świadczy, iż organ zwleka z wydaniem decyzji, chroniąc własne interesy finansowe. Skarżący zauważył, że trzy ostatnie pisma skierowane do niego w trybie przepisu art. 36 § 1 kpa były bezprawne, wobec wykroczenia poza termin załatwienia sprawy zakreślony przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. W ocenie skarżącego zważywszy, że w niniejszej sprawie postępowanie toczy się już 6 lat, zaś organ zgromadził cały materiał dowodowy, bezczynność organu zmierza do uniknięcia obowiązku wypłaty odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy, jak również przygotowany projekt decyzji. Jednocześnie, zgodnie z art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego strona została poinformowana pismem z dnia 31 grudnia 2010 r., iż wniosek o przyznanie odszkodowania za w/w nieruchomość zostanie rozpatrzony do 31 marca 2011 r. ze względu na fakt, iż środki finansowe zarezerwowane w budżecie m. W. na 2010 r. na wypłaty odszkodowań o jakich stanowi art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zostały już wykorzystane, wobec czego konieczne było przesunięcie środków w budżecie m. W. obejmujących wypłatę tych odszkodowań przez Radę m. W. Organ stwierdził, że operat szacunkowy z 30 marca 2009 r. stracił aktualność, wobec czego konieczne jest uzupełnienie akt sprawy o nowy operat. Dlatego w celu określenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę w rejonie ulicy [...], organ pismem z 8 czerwca 2011 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wykonanie nowego operatu szacunkowego, w którym zostanie określona wartość prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Wyznaczona będzie rozprawa administracyjna, na której strona postępowania będzie mogła uzyskać wyjaśnienia dotyczące prowadzonego postępowania i wykonanego operatu szacunkowego, a następnie wydana zostanie decyzja ustalająca odszkodowanie za przedmiotowy grunt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 kpa). Z kolei z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ rozpoznając wniosek skarżącego przekroczył maksymalne terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach i do dnia orzekania przez Sąd nie wydał rozstrzygnięcia. Wniosek o odszkodowanie za działki wydzielone pod drogę skarżący złożył 23 lutego 2005 r. Wprawdzie w niniejszej sprawie Prezydent W. wydawał dwukrotnie decyzje, które były uchylane przez Wojewodę [...], to jednakże od ostatniej uchylającej decyzji (z [...] kwietnia 2007 r.) do daty orzekania przez Sąd upłynęło cztery i pół roku. Dla oceny bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, że skarżący zmodyfikował żądanie wniosku pierwotnie wnosząc - w ramach odszkodowania - o zwrot dwóch działek w naturze, następnie domagając się zwrotu dwóch działek, a ostatecznie żądając odszkodowania za wszystkie działki. W niniejszym postępowaniu sporządzane operaty szacunkowe począwszy od 2008 r. (z wyjątkiem jednego operatu), dotyczyły wyceny wszystkich działek wydzielonych pod drogę. Zważyć należy, że już przed modyfikacją przez skarżącego wniosku organ pozostawał w bezczynności. Skarżący pismem z 22 maja 2007 r. ponaglał organ do szybkiego załatwienia sprawy, a następnie 19 czerwca 2008 r. złożył zażalenie do Wojewody [...], który to postanowieniem z [...] października 2008 r. wyznaczył organowi I instancji termin na załatwienie sprawy do końca 2008 r. Termin ten jednak nie został dochowany, tak jak i terminy wskazywane przez Prezydenta W. – ostatni do końca sierpnia 2011 r. Wprawdzie organ przeprowadził w sprawie czynności konieczne do jej załatwienia, obejmujące sporządzenie operatów szacunkowych, przeprowadzając rozprawy administracyjne, jednakże wskazać trzeba, że czynności w sprawie prowadzone są już ponad 6 lat od złożenia wniosku, co doprowadziło m.in. do dezaktualizacji operatów i ponownej potrzeby ich sporządzania. W tym kontekście jako szczególnie naganne należy uznać stanowisko organu, który w piśmie z 31 grudnia 2010 r. skierowanym do stron, uzasadnił niedochowanie terminu załatwienia sprawy brakiem środków w budżecie i koniecznością oczekiwania na uchwalenie nowego budżetu. Z powyższych przyczyn wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, który i tak nie został dotrzymany. Otóż brak środków w budżecie nie może usprawiedliwiać organu w rozpoznaniu sprawy. Organ tak powinien planować swoje wydatki, aby sprawy obywateli były załatwiane w terminach ustawowych, a o ile w indywidualnej sprawie nie jest to możliwe (np. z uwagi na złożoność sprawy, obszerność materiału dowodowego, wielość stron,), to załatwienie sprawy powinno nastąpić w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie wszelkie rozsądne terminy zostały przekroczone. Sprawa nie ma skomplikowanego charakteru, materiał dowodowy nie jest obszerny, strony nie przyczyniały się do bezczynności, a wręcz przeciwnie, skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu, przedstawiając dowody, w tym operat sporządzony na własne zlecenie. W ocenie Sądu, z przyczyn wyżej omówionych, bezczynność Prezydenta W. spełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku z mocy art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy.