I OSK 1190/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 6 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Tarnowa od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt II SO/Kr 12/06 o wymierzeniu Prezydentowi Miasta Tarnowa grzywny w kwocie 5000,00 zł. w sprawie z wniosku S. H. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył Prezydentowi Miasta Tarnowa grzywnę w kwocie 5 000 zł. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga S. H. z dnia 8 lutego 2006 r. na bezczynność Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Tarnowa w załatwianiu jego wniosku z dnia 9 marca 2000 r. o nieodpłatne uwłaszczenie działki nr [...] w Tarnowie-Krzyżu błędnie skierowana do Sądu, została przekazana Prezydentowi Miasta Tarnowa przy piśmie Sądu z dnia 22 lutego 2006 r. Wobec niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., S. H. w dniu 27 kwietnia 2006 r. wniósł o wymierzenie Prezydentowi Miasta Tarnowa grzywny, stwierdzając, że skarga z dnia 8 lutego została wniesiona na podstawie "art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 i 154 p.p.s.a.". Wniosek o wymierzenie grzywny doręczono organowi w dniu 29 maja 2006 r. W odpowiedzi Prezydent Miasta Tarnowa w piśmie z dnia 14 czerwca 2006 r. wskazał, że wniosek z dnia 9 marca 2000 r. został załatwiony, w dniu 3 listopada 2005 r. została wydana decyzja odmawiająca nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, którą utrzymał w mocy organ II instancji, a postępowanie sądowe w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem z dnia 23 marca 2006 r. wskutek cofnięcia skargi przez skarżącego. W między czasie, w dniu 12 stycznia 2006 r. skarżący wystąpił ze skargą "na uporczywe sabotowanie załatwienia jego wniosku z dnia 9 marca 2000 r." Skarga ta została rozpoznana przez Radę Miasta Tarnowa, która uchwałą z dnia 16 marca 2006 r. uznała ją za bezzasadną. Kolejna skarga skarżącego z dnia 8 lutego 2006 r. (dotycząca tej samej kwestii) mylnie skierowana do Sądu podlegała rozpatrzeniu przez Radę Miejską w Tarnowie, podobnie jak poprzednia. W ocenie Sądu I instancji, ponieważ organ do dnia rozpoznania wniosku o ukaranie grzywną nie przesłał do sądu skargi z dnia 8 lutego2006 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, zachodziły podstawy do wymierzenia organowi grzywny w określonej w postanowieniu z dnia 27 lipca 2006 r. wysokości. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie, że autor skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Tarnowa – wniósł co najmniej dwie skargi na bezczynność organu w tej samej sprawie, przy czyn jedna z nich została rozpatrzona przez Radę Miasta Tarnowa, a kolejna skarga (przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie) zawierała zarzuty analogiczne do zarzutów poprzedniej skargi. Ponadto zarzucono dokonanie nadmiernie restrykcyjnej wykładni art. 55 § 1 p.p.s.a., który zakłada fakultatywne wymierzenie grzywny i brak wskazania przesłanek uzasadniających celowość zastosowania tego przepisu; szczególnie, że z pisma Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 14 czerwca 2006 r. stanowiącego odpowiedź na skargę S. H. z dnia 27 kwietnia 2006 r. wynika, że skarga z dnia 8 lutego 2006 r. została potraktowana jako uzupełnienie poprzedniej skargi, która została rozpatrzona uchwałą Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 16 marca 2006 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, iż skarga złożona przez S. H. dnia 12 stycznia 2006 r. (mylnie skierowana do Wojewody Małopolskiego) dotycząca "uporczywego sabotowania załatwienia jego wniosku z dnia 9 marca 2000 r." została uznana za niezasadną uchwałą Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 16 marca 2006 r. (nr XLV/844/2006). Kolejna skarga z dnia 8 lutego 2006 r. złożona w dniu 10 lutego 2006 r. błędnie do sądu administracyjnego dotyczyła również wniosku skarżącego z dnia 9 marca 2000 r. Te okoliczności spowodowały, że skarga ta przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Prezydentowi Miasta Tarnowa została potraktowana jako uzupełnienie wszczętego postępowania skargowego – nieaprobowanie uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 16 marca 2006 r. o uznaniu skargi za bezzasadną. W skardze kasacyjnej stwierdzono, że Sąd nie uzasadnił celowości w przedmiocie orzeczenia grzywny, pomimo, że wymierzenie tego środka jest tylko uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu i nadmiernie restrykcyjnie ocenił działania organu, ponieważ w zaistniałej sytuacji Prezydent mógł uznać kolejną skargę, której zarzuty były tożsame z poprzednią skargą jako uzupełnienie skargi z dnia 12 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a., co czyniło wniosek skarżącego dopuszczalnym, niemniej jednak w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku sąd może orzec o wymierzeniu grzywny. Fakultatywność wymierzenia grzywny oraz dowolność ustalenia jej wysokości (w granicach określonych przepisami ustawy) wymaga uprzedniego rozważenia przez Sąd okoliczności, jakie stanowiły przyczynę zaniechania dopełnienia obowiązków przez organ, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie Sąd uznając za zasadne wymierzenie organowi grzywny, nie odniósł się do wyjaśnień jakie zostały zawarte w piśmie Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 14 czerwca 2006 r. (odpowiedzi na skargę z dnia 27 kwietnia 2006 r. o ukaranie organu grzywną). Tymczasem Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jakkolwiek wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., to jednak należy mieć na uwadze, że celem przepisu umożliwiającego wymierzenie organowi grzywny nie jest samo ukaranie organu za niewypełnienie obowiązków, lecz nakłonienie organu do ich wykonania. Do akt przedstawionej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sprawy załączone są akta administracyjne zawierające kopię skargi z dnia 8 lutego 2006 r. i odpowiedź na skargę o ukaranie organu grzywną z dnia 27 kwietnia 2006 r. (data prezentaty 26 czerwca 2006 r.), co przeczy twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu postanowienia o wymierzeniu grzywny, iż grzywna w tej wysokości jest uzasadniona z uwagi na "brak jakiejkolwiek reakcji organu na złożony wniosek o ukaranie grzywną i nie przesłanie w dalszym ciągu ani skargi z dnia 8 lutego 2006 r. ani też akt sprawy ani też odpowiedzi na tę skargę". Z powyższego wynika, że organ jedynie częściowo nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nadsyłając odpowiedzi na skargę z dnia 8 lutego 2006 r., co zdaniem Sądu nie dawało podstaw do wymierzenia grzywny w tej wysokości, mając na uwadze także charakter oraz przedmiot skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.