II SAB/Kr 150/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w J. na bezczynność Rektora Akademii [...] w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Rektor Akademii [...] w K. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddala; IV. zasądza od Rektora Akademii [...] w K. na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia "A" w J. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Stowarzyszenie A wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rektora Akademii [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenie A z dnia 14 września 2020 r. o udostępnienie informacji, przesłanego drogą elektroniczną (e-mail) na adres elektroniczny strony przeciwnej. Stronie przeciwnej zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 i 4 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust, 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 oraz z 2020 r. poz. 695) poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w przewidzianym ustawą terminie. W skardze wniesiono aby Sąd: 1) zobowiązał stronę przeciwną do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, 2) stwierdził, że strona przeciwna dopuściła się bezczynności, 3) na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. zasądził od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kwotę pieniężną, m. in. celem pokrycia wydatków skarżącego w związku z prowadzeniem sporu sądowoadministracyjnego i wsparcia działalności statutowej skarżącego, lub wymierzył grzywnę stronie przeciwnej w wysokości przewidzianej przepisami prawa, 4) zasądził od strony przeciwnej na rzecz skarżącego koszty postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii [...] wniósł o 1) umorzenie postępowania w zakresie żądania zobowiązania strony przeciwnej do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 14 września 2020r. o udostępnienie informacji publicznej, 2) stwierdzenie, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej kwoty pieniężnej 4) oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie stronie przeciwnej grzywny, 5) odstąpienie od zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska Rektor wskazał, że skarżący drogą elektroniczną przesłał w dniu 14 września 2020r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wysokości wynagrodzenia rektora i głównego księgowego oraz osób pełniących funkcje organów w uczelni publicznej za okres: sierpień 2020 r. Wniosek ten został przesłany w dniu 14 września 2020 r. na adres e-mail Rektora Akademii [...] Wiadomość e-mailowa zawierająca przedmiotowy wniosek została omyłkowo zakwalifikowana przez system pocztowy Akademii [...] jako SPAM i nieodebrana przez pracowników Uczelni, co spowodowało brak wiedzy Strony przeciwnej o wpływie wniosku. O złożeniu przedmiotowego wniosku strona przeciwna dowiedziała się dopiero z przesłanej drogą elektroniczną w dniu 29.09.2020 r. poprzez ePUAP, skargi na bezczynność Strony przeciwnej w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 14.09.2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Po powzięciu informacji o złożeniu wniosku strona przeciwna odszukała wniosek i w dniu 2 października 2020 r. przesłała skarżącemu na wskazany we wniosku adres e-mail odpowiedź na wniosek informując o przyczynie opóźnienia i udzielając żądanych informacji o wysokości wynagrodzenia Rektora i Kwestora [...] Strona przeciwna wyjaśnia, iż w Akademii [...] poza Rektorem nie ma innych osób pełniących funkcję organu uczelni publicznej. Wobec udostępnienia skarżącemu żądanych informacji postępowanie w zakresie zobowiązania strony przeciwnej do rozpoznania wniosku z dnia 14.09.2020 r. stało się bezprzedmiotowe, stąd wniosek Strony przeciwnej o umorzenie postępowania w tym zakresie jest uzasadniony. Nieudzielanie żądanej przez skarżącego informacji publicznej w ustawowym terminie nie nastąpiło ze złej woli strony przeciwnej czy lekceważenia wniosku skarżącego, lecz z powodu zakwalifikowania wniosku przez system pocztowy [...] jako SPAM, co skutkowało jego nieodebraniem i brakiem wiedzy o jego złożeniu. Po powzięciu wiadomości o złożeniu wniosku strona skarżąca niezwłocznie udzieliła skarżącemu żądanych informacji, przy czym opóźnienie w ich przekazaniu w stosunku do ustawowego terminu było nieznaczne - wynosiło zaledwie 4 dni. W świetle powyższego nieudostępnienie przez stronę przeciwną informacji publicznej w przepisanym terminie nie ma cech rażącego naruszenia prawa. Także z powyższych przyczyn nieuzasadniony jest wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kwoty pieniężnej lub wymierzenie stronie przeciwnej grzywny, jak również zasadne jest nieobciążanie Rektora kosztami postępowania. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. We wniosku z 14 września 2020 r. skarżące Stowarzyszenie zwróciło się do Rektora [...] za pośrednictwem poczty elektronicznej na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej o przesłanie na adres biuro@kogutorium.pl następujących informacji: - wynagrodzenia rektora i głównego księgowego oraz osób pełniących funkcje organów w uczelni publicznej, za okres: sierpień 2020 r. Nie ulega wątpliwości, że informacje przez stronę skarżącą mają charakter informacji publicznej, a Rektor [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Kwestie te nie są zresztą przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl ust. 2 art. 13 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie podmiot, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej nie podjął w związku z tym wnioskiem żadnych działań aż do dnia 2 października 2020 r., kiedy to udzielono odpowiedzi na wniosek. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że odpowiedź ta jest kompletna i stanowi prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać Rektora [...] do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I wyroku. Skarga na bezczynność została wniesiona już pierwszego dnia po upływie wskazanego wyżej czternastodniowego terminu do udzielania odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej tj. 29 września 2020 r. Wniosek załatwiono trzy dni po wniesieniu skargi na bezczynność. Kilkudniowego opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na wniosek nie sposób ocenić, jako rażące naruszenie prawa. Organ dodatkowo wskazuje, że niezałatwienie wniosku wynikło z faktu, że mail z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej został zakwalifikowany, jako SPAM, a organ nie mógł się z nim zapoznać. Okoliczność ta nie zwalnia z obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie wynikającym z ustawy, niemniej jednak również przemawia za stwierdzeniem, iż bezczynność nie miała miejsca z naruszeniem prawa – o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. Te same argumenty przemawiają za oddaleniem skargi w pozostałym zakresie tj. w zakresie wniosków o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – na podstawie art. 151 p.p.s.a. Trzeba podkreślić, że instytucja przyznania skarżącemu sumy pieniężnej wbrew stanowisku skarżącej nie służy ani pokryciu wydatków skarżącego w związku z prowadzeniem sporu sądowoadministracyjnego (w tym celu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje instytucję zasądzenia kosztów postępowania), ani też "wsparciu działalności statutowej skarżącego". O kosztach orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., nie znajdując podstaw by odstąpić od ich zasądzenia, (o co wnosił Rektor [...]