I OZ 1142/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 352/14 w sprawie ze skargi K.D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K.D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący K.D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W związku z wątpliwościami co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2014 r., wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia: a) oświadczenia z czego wnioskodawca się obecnie utrzymuje i w jaki sposób zaspokaja konieczność ponoszenia wydatków pieniężnych związanych ze swoim bieżącym utrzymaniem; b) oświadczenia do kogo należy nieruchomość, w której wnioskodawca obecnie zamieszkuje i kto ponosi miesięczne koszty jej utrzymania; c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków dewizowych i rachunków lokat terminowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) dokumentów obrazujących wysokość kosztów utrzymania wnioskodawcy, poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy (opłaty za użytkowany lokal, opłaty za media, wydatki na lekarstwa, inne); e) oświadczenia w przedmiocie wszelkich zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). W następstwie ww. zarządzenia wnioskodawca nadesłał pismo z dnia 28 sierpnia 2014 r., w którym wskazał, że nie ponosi osobiście wydatków pieniężnych związanych z jego utrzymaniem, w związku z czym sam siebie nie utrzymuje; nie udało mu się potwierdzić informacji, do kogo należy nieruchomość, w której zamieszkuje i kto ponosi koszty związane z jej utrzymaniem; nie posiada żadnych rachunków bankowych; nie ponosi osobiście opłat za użytkowany lokal ani za media; nie korzysta z usług lekarzy oraz nie kupuje leków; nie posiada jakiegokolwiek pojazdu mechanicznego. Postanowieniem z dnia 4 września 2014r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Od powyższego postanowienia K.D. wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. o sygn. akt III SA/Gd 352/14 – odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania. Skarżący został m.in. zobowiązany do złożenia oświadczenia, z czego się obecnie utrzymuje i w jaki sposób zaspokaja konieczność ponoszenia wydatków pieniężnych związanych ze swoim bieżącym utrzymaniem. Odpowiedź miała pozwolić na rozwianie wątpliwości o źródła finansowania skarżącego, skoro, jak twierdzi, nie ma żadnego majątku i dochodów. Skarżący udzielił odpowiedzi, że nie ponosi osobiście wydatków pieniężnych związanych ze swoim utrzymaniem, w związku z czym sam siebie osobiście nie utrzymuje. W sprzeciwie zarzucał, że odpowiedział bardzo dokładnie na zadane mu wprost pytania, i że odpowiedziałby na pytania w inny sposób, gdyby zostały inaczej sprecyzowane. Wypowiedzi skarżącego, dotyczące jego sytuacji majątkowej w złożonych przez niego oświadczeniach są – w ocenie Sądu pierwszej instancji – niepełne i wymijające. Nie zmienia tego wskazanie przez skarżącego, że pomagają mu rodzice kwotą 150 zł miesięcznie, którą przeznacza jedynie na żywność. Skarżący podaje jako swój adres w skardze adres konkretnego miejsca, wobec czego nie jest osobą bezdomną. Korzystanie z mieszkania co do zasady pociąga ze sobą konieczność ponoszenia kosztów z tym związanych, a wyczerpujących informacji na ten temat skarżący nie udzielił. Poprzestał jedynie na podaniu informacji, że nie wie, kto jest właścicielem lokalu i że osobiście opłat za użytkowany lokal i media nie ponosi. Udzielenie wybiórczych informacji nie pozwala na ich rzetelną ocenę. Zdaniem Sądu treść pisma skarżącego z dnia 28 sierpnia 2014 r. oraz treść sprzeciwu świadczy o tym, że skarżący nie zamierza udzielić rzetelnych i wyczerpujących informacji o swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej – mimo że ubiega się o pomoc ze strony Państwa, polegającą na ustanowieniu dla niego radcy prawnego. W tej sytuacji skarżący, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie wykazał zasadności swojego wniosku. W dniu 12 października 2014 r. K.D. złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie WSA w Gdańsku sprecyzował, że nadesłany przez niego formularz PPF należy traktować jako zażalenie na ww. postanowienie Sądu. Złożył zarazem oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, przepisy regulujące instytucję tzw. prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym w niniejszej sprawie ustanowienie radcy prawnego) następuje, gdy podmiot wnioskujący o prawo pomocy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Wskazać należy, że to na wnioskodawcy leży ciężar uprawdopodobnienia, iż jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Świadczy o tym jednoznacznie art. 246 § 1 p.p.s.a., który wskazuje, że to wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanek ustawowych do otrzymania prawa pomocy. Twierdzenia skarżącego, że nie jest w stanie ustalić, kto jest właścicielem zamieszkiwanego przez niego lokalu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy za gołosłowne. Nie przedstawił on żadnego tytułu prawnego, na podstawie którego zajmuje nieruchomość, ani nie podał osoby, która będąc posiadaczem nieruchomości zgodziła się, aby K.D. ją zamieszkiwał. Wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie rolą Sądu jest uprawdopodobnianie prawdziwości twierdzeń podawanych w celu przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.