II OPP 44/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Jan Kacprzak, Marek Stojanowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1712/09 w sprawie ze skarg J. K., "W" S.A., T. B. i H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 6 września 2010 r. (data stempla pocztowego) J. K. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na przewlekłość postępowania w sprawie ze skarg J. K., "W" S.A., T. B. i H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi, sygn. akt IV SA/Wa 1712/09. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, iż w postępowaniu toczącym się przed WSA w Warszawie zachodzi przewlekłość postępowania, przyznania od Skarbu Państwa – Prezesa WSA w Warszawie - na jej rzecz kwoty 20.000 zł z tytułu przewlekłości postępowania, nakazanie w terminie tygodnia od daty otrzymania odpisu orzeczenia stwierdzającego przewlekłość postępowania wydania zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż do dnia sporządzenia niniejszej skargi (czyli do dnia 24 sierpnia 2010 r.) według stanu wiedzy skarżącej nie została wyznaczona rozprawa pomimo iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (obecnie art. 11g ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 1954 z późn. zm.) nakłada obowiązek rozpoznania skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi w terminie 2 miesięcy. Jak wynika z akt sprawy skargi J. K., A. i K. W., "W" S.A., T. B., M. B., H.W. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargi zostały przekazane przez Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 15 października 2009 r. (data prezentaty). Zarządzeniem z dnia 18 października 2009 r. J. K. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz nadesłanie brakujących odpisów w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, które to braki skarżąca uzupełniła przy piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2009 r. odrzucono skargi A. W., K. W. i M. B. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. (data stempla pocztowego) strony skarżące: T. B. i H. W. zwróciły się do Sądu o przyspieszenie wyznaczenia terminu rozprawy. Kolejnymi pismami z dnia 11 marca 2010 r. (data prezentaty) skarżące: T. B., H.W. i J. K. wniosły o przyspieszenie rozpatrzenia ich wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 16 marca 2010 r. Sąd odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 6 kwietnia 2010 r. (data prezentaty) do WSA w Warszawie wpłynęły zażalenia T. B. i H. W. na powyższe postanowienie. Zarządzeniami z dnia 7 kwietnia 2010 r. skarżące zostały wezwane do uzupełnienia braków formalnych wniesionych zażaleń. Przy pismach, które wpłynęły do Sądu w dniu 29 kwietnia 2010 r. skarżące uzupełniły wymagane braki. W dniu 6 maja 2010 r. do pozostałych stron postępowania zostały wysłane odpisy zażaleń. Pismem z dnia 26 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożyli: S. M., M.S., E. B. i L. Z. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2010 r. pozostawiono powyższy wniosek do rozpoznania na rozprawie. Dnia 17 czerwca 2010 r. przekazano akta sprawy do NSA (akta wpłynęły w dniu 18 czerwca 2010 r.) w celu rozpoznania zażaleń T. B. i H. W. Postanowieniami z dnia 16 lipca 2010 r., II OZ 674/10 i II OZ 675/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wskazane wyżej zażalenia. Po zwrocie akt do WSA w Warszawie (w dniu 28 lipca 2010 r.) zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2010 r. sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Pismami z dnia 24 i 25 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego) T. B. i H. W. wniosły o przyspieszenie wyznaczenia terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2010 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 28 września 2010 r. o czym powiadomiono strony i uczestników postępowania. Pismem z dnia 6 września 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżąca J. K. wniosła skargę na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 28 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi J. K., T. B., H. W. oraz "W" S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga J. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zm.; zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu skargi dotyczącego szczególnego terminu przewidzianego w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) na rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny. W art. 11g ust. 2 wyżej wymienionej ustawy przewidziano, iż "odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy". W tym miejscu zaznaczyć należy, iż sądy administracyjne (zarówno wojewódzkie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny) działają w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceny terminowości rozpoznawania tych spraw należy zatem dokonywać z uwzględnieniem całości regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zatem mieć na uwadze m. in. przepisy dotyczące wymogów formalnych pisma i wzywania do uzupełnienia braków formalnych, czy też procedurę orzekania w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dopiero bowiem gdy pismu z uwagi na zachowanie lub uzupełnienie wszystkich koniecznych wymogów formalnych może zostać nadany bieg i gdy zakończone zostaną ewentualne postępowania wpadkowe (np. postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie), skarga może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Od tego zatem momentu należy oceniać terminowość rozpoznania skargi, uwzględniając, wskazany w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. dwumiesięczny termin. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż skoro skarżąca wraz z T. B. i H. W. złożyły do Sądu wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie wpadkowe w tym zakresie. Następnie T. B. i H. W. złożyły zażalenia od zapadłego postanowienia nie dołączając wymaganej ilości odpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zatem wezwał skarżące do uzupełnienia braków formalnych zażaleń poprzez nadesłanie właściwej ilości odpisów. Po rozpoznaniu zażalenia przez NSA i zwrocie akt do Sądu Wojewódzkiego termin rozprawy został wyznaczony na dzień 28 września 2010 r. i tego dnia zapadł wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargi w przedmiotowej sprawie, a więc merytoryczne postępowanie w sprawie przed tym Sądem zostało zakończone. Wobec przedstawionych okoliczności nie można stwierdzić, aby zwłoka w wyznaczeniu terminu rozpoznania skargi J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) czerwca 2009 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi publicznej była zawiniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Na długość dotychczasowego postępowania przed Sądem pierwszej instancji miały bowiem wpływ okoliczności obiektywne i niezawinione przez ten Sąd, takie jak: postępowanie wpadkowe wszczęte wnioskami o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wniesienie zażaleń w tym przedmiocie. Po zakończeniu postępowania wpadkowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 28 września 2010 r. wydał wyrok w sprawie. W tym stanie rzeczy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie można uznać, aby działania Sądu doprowadziły do przewlekłości postępowania, bowiem jak już wskazano wydłużenie postępowania w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie było wynikiem działań, czy też bezczynności tego Sądu, którym naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.