II GSK 224/09
Sądy administracyjne2009-11-25
Sygnatura
II GSK 224/09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2009-11-25
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Cezary PrycaJanusz DrachalMaria Jagielska
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 334/08 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożenia sankcji oddala skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 1 października 2008 r. o sygn. akt I SA/Ol 334/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uwzględnił skargę P. S. i uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w O. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007.
Sąd I instancji na wstępie uzasadnienia przytoczył stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że po rozpatrzeniu wniosku P. S. z dnia 30 kwietnia 2007 r. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wnioskodawcy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej - PZ), ze względu na zerową wartość wskaźnika DJP (w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe) wynikającą z informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych oraz płatności do upraw energetycznych (RE), jednocześnie nakładając sankcję w wysokości 722,67 zł do potrącenia z płatności, do której rolnik będzie uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.).
Pismem z dnia 16 kwietnia 2008r. P. S. odwołał się od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz odmowy przyznania płatności do upraw energetycznych. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że był współwłaścicielem gospodarstwa matki I. S. od chwili śmierci ojca B. S. Podkreślił, że w następstwie tego zdarzenia stał się współwłaścicielem 25% ilości krów, jak i hektarów. Stwierdził, że przedłożył organowi I instancji kserokopię aktu notarialnego, z którego wynikało że był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego swojej matki. W toku postępowania odwoławczego rolnik pismem z dnia 15 maja 2008 r. poinformował, że rezygnuje z dopłat do roślin energetycznych.
Rozpoznając złożone odwołanie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w O. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że P. S. pierwszy wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożył w 2004 r. Zatem w ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy określające okres referencyjny, stanowiący podstawę do wyliczenia płatności zwierzęcej dla producentów rolnych, ubiegających się w 2007 r. kolejny raz o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Wskazując na treść § 4 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności podzielił stanowisko organu I instancji, co do przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej. Stwierdził, że beneficjent nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej, gdyż w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) nie zarejestrował ani nie zgłosił do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych posiadanych zwierząt. W związku z powyższym, na podstawie informacji zawartych w rejestrze wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący dopiero po upływie okresu referencyjnego zarejestrował zwierzęta tj. dnia 30 marca 2007 r. W ocenie organu podniesiony w odwołaniu fakt współposiadania gospodarstwa rolnego, przejętego po zmarłym ojcu, w którym znajdowały się zwierzęta, nie czynił zadość wymaganiom ustalonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Według rozporządzenia przyznanie płatności uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków. Jednym z nich jest zgłoszenie przez tego rolnika lub wpisanie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych posiadanych zwierząt. W przypadku, gdy wnioskodawca zgłosił siedzibę stada w dniu 30 marca 2007 r., a więc po okresie referencyjnym, nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej.
Organ odwoławczy podtrzymał także stanowisko organu I instancji w kwestii odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. P. S. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Decyzji zarzucił naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. poprzez uznanie przez organ, iż skarżący nie spełniał warunków do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wobec braku zarejestrowania w okresie referencyjnym w rejestrze zwierząt gospodarskich posiadanych zwierząt.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. nie podzielił oceny organu odwoławczego, że fakt, iż skarżący był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była hodowla bydła, nie miał znaczenia dla uznania spełnienia warunku o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji z istoty współwłasności wynika, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Z tych względów należało uznać, iż fakt zarejestrowania zwierząt przez jednego ze współposiadaczy, który w 2007 roku nie ubiegał się o płatności, jest wystarczający do uznania, że drugi ze współposiadaczy, który taki wniosek złożył, na skutek przejęcia całego gospodarstwa, spełnił warunek bycia posiadaczem zwierząt, które w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. były wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Sąd nie zgodził się z poglądem organu II instancji, że celem wprowadzenia przez normodawcę w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. dwóch przesłanek decydujących o uprawnieniu do płatności zwierzęcej w 2007 r. było pozbawienie rolnika jakichkolwiek płatności wobec niespełnienia pierwszej z nich tj. posiadania zwierząt zarejestrowanych lub zgłoszonych we wskazanym w pkt 1 okresie referencyjnym przez rolnika, który ubiegał się w 2007 roku o płatności. Taką interpretację Sąd uznał za nieuzasadnioną w świetle § 5 rozporządzenia, w którym ustanowiono inny okres referencyjny oraz sprzeczną z założeniami i celami wspólnej polityki rolnej. Na poparcie swego stanowiska Sąd powołał punkt 29 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) z dnia 29 września 2003 r. nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 r., s. 1 ze zm.).
W ocenie WSA w O. z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. wyraźnie wynika, że nawiązanie do płatności za 2006 r. służy ograniczeniu powierzchni, do której płatność zwierzęca może być przyznana w 2007 r. Gdyby więc założyć, że skarżący nie spełniał warunku posiadania zwierząt zarejestrowanych w okresie referencyjnym, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, to zdaniem Sądu, fakt otrzymania płatności w 2006 r. nie powinien stanowić bariery do otrzymania niższej płatności na podstawie § 5 rozporządzenia (do 50% zadeklarowanej powierzchni) o ile rolnik posiadał zwierzęta zarejestrowane w okresie od 15 września 2006 r. do 14 marca 2007 r.
Sąd I instancji podniósł, iż z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) oraz art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego expressis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności. Ratio legis takiej regulacji wynika z zasady, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu a na wniosek rolnika. Stąd, zdaniem Sądu, oczywistym jest, że w sytuacji przekazania gospodarstwa w danym roku przed upływem terminu do składania wniosków, gdy przekazujący takiego wniosku nie złożył, uprawnienia rolnika przejmującego gospodarstwo, który wystąpił z wnioskiem w obowiązującym terminie oceniane są samoistnie, na podstawie danych odnoszących się do tego gospodarstwa na dzień złożenia wniosku. Jeżeli normodawca zmieniając reguły, ustanawia wsteczne okresy referencyjne i warunki, od których spełnienia w tych okresach zależą uprawnienia bieżące, to zdaniem Sądu, do oceny tych uprawnień ma zastosowanie art. 74 ust. 4 pkt b rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi że wszelkie działania niezbędne do przyznania prawa pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Sąd zaznaczył, że w ust. 5 art. 74 w/w rozporządzenia przewidziano sytuację, że w przypadku gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że spełni warunki określone w ust. 3 lit. a i b w/w artykułu. W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit. b. Sąd uznał zatem, że nawet w sytuacji gdy przekazujący nie złożył odpowiedniego wniosku o przyznanie pomocy, pomoc taka może być przyznana przejmującemu gospodarstwo pod warunkiem spełnienia warunków z ust. 3 lit a i b .
W konkluzji WSA w O. przyjął, iż w przypadku przekazania całego gospodarstwa rolnego (wraz ze zwierzętami) po okresach referencyjnych określonych w § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2007 r. powinny być oceniane na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tych okresach, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał także na treść art. 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. nr 91, poz. 872 ze zm.).
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w O. z dnia 1 października 2008 r o sygn. akt I SA/Ol 334/08 wniósł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i oddalenie skargi P. S. na decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię § 4 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r.,
2) błędną wykładnię art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
3) błędną wykładnię art. 74 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004,
poprzez przyjęcie, iż w przypadku przejęcia gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku pomocowego przez podmiot przekazujący płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych przysługuje w wysokości uwzględniającej liczbę zwierząt, których posiadaczem był przekazujący, albowiem uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej powinny być oceniane z punktu widzenia ilości zwierząt wpisanych do właściwego rejestru i przypisanych danemu gospodarstwu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. wskazał, iż zamysłem ustawodawcy było nadanie płatności zwierzęcej charakteru tzw. płatności historycznej. Aby nabyć uprawnienie do uzyskania tej płatności należy spełnić warunki, które odniesione zostały do okresu przeszłego, tzw. referencyjnego. Zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. płatność zwierzęca przysługiwała rolnikowi, który w okresie referencyjnym był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną brzmienie powołanego przepisu wskazuje jednocześnie, iż przesłankę wpisania lub zgłoszenia zwierząt do właściwego rejestru należy odnosić do tej samej osoby. W ocenie kasatora oznacza to, iż płatności tej ustawodawca nadał charakter płatności podmiotowej.
Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. przyjąć należy, iż obok ogólnych warunków uprawniających do przyznania jednolitej płatności obszarowej określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnik ubiegający się o przyznanie płatności zwierzęcej winien spełniać wymogi określone w § 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 roku, w tym wymogi odnoszące się do okresu referencyjnego. Co więcej wymogi te winny być spełnione łącznie.
Dodatkowo kasator wskazał, iż art. 74 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 odnosi się do dwóch różnych trybów postępowania związanych z przyznaniem płatności do gruntów rolnych podmiotowi przejmującemu gospodarstwo rolne w zależności od tego, czy fakt przekazania miał miejsce przed, czy też po złożeniu wniosku przez podmiot przekazujący. Zdaniem strony ust. 5 powołanego przepisu odnosi się do pierwszego ze wskazanych przypadków. Pomoc finansowa przyznawana jest przejmującemu wówczas, gdy spełnił on warunki określone w ust. 3 lit. a i b. Odnośnie płatności zwierzęcej dodatkowo powinny być spełnione wymogi wskazane w przepisach rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 roku.
Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, iż w sytuacji gdy przekazanie gospodarstwa rolnego miało miejsce przed złożeniem wniosku pomocowego przez podmiot przekazujący nie doszło do przekształcenia stosunku prawnego łączącego podmiot przekazujący z organem administracji, gdyż wobec niezłożenia wniosku pomocowego nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie takie zostanie wszczęte dopiero z chwilą złożenia wniosku o przyznanie płatności przez podmiot przejmujący. Ocena spełniania warunków uprawniających do przyznania płatności zwierzęcej powinna się zatem odnosić do kryteriów właściwych dla tego właśnie podmiotu, a więc także do ilości zwierząt posiadanych przez niego w okresie referencyjnym. Dla uzasadnienia swojego stanowiska kasator przywołał wyrok NSA z dnia 15 listopada 2007 roku sygn. akt II GSK 217/2007.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. P. S. pismem z dnia 18 marca 2009 r. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W ramach tej podstawy kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, szczegółowo wymienionych w petitum skargi kasacyjnej, polegające na ich błędnej wykładni. Biorąc pod uwagę fakt, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy administracji publicznej oraz przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. jest bezsporny, a także uwzględniając uzasadnienie prawne wyroku oraz zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia prawidłowej wykładni przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez organ administracji publicznej.
Stosownie do treści § 4 ust. 1 pkt 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Oznacza to, że dla uzyskania płatności zwierzęcej konieczne jest kumulatywne zaistnienie dwóch ustawowych przesłanek. Po pierwsze rolnik musi w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 roku) posiadać zwierzęta określonego gatunku i po drugie zwierzęta wymienione w punkcie 1 § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia winny być umieszczone we właściwym rejestrze.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, a wskazującego, iż bez znaczenia dla wykładni przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje okoliczność faktyczna odnosząca się do współposiadania gospodarstwa rolnego przez P.. Zasadnie podnosi Sąd I instancji, iż skoro P. S., w okresie referencyjnym, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, był wspólnie z matką współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, to był współwłaścicielem także zwierząt gospodarskich. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w przepisach określających zasady przyznawania płatności brak jest definicji pojęcia "posiadania". Oznacza to, że w tym zakresie należy sięgnąć do definicji "posiadania" ukształtowanej na gruncie prawa cywilnego. Z treści art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wynika, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Natomiast z treści przepisów dotyczących zasad płatności, a także z treści ustawy z 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie można wyciągać wniosku, iż posiadaczem zwierząt gospodarskich jest wyłącznie osoba, która jest wpisana w ewidencji jako ich posiadacz. Tym samym uzasadnione jest stanowisko, że płatności zwierzęce mogą przysługiwać także takim rolnikom, którzy nie figurują w rejestrze jako posiadacze zwierząt, a faktycznie są posiadaczami zwierząt gospodarskich. Niewątpliwie wpis do rejestru może być przydatny przy badaniu kto faktycznie posiada zwierzęta gospodarskie wpisane do odpowiedniego rejestru, ale nie może przesądzać o poczynionych w tym zakresie ustaleniach.
Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotne jest także i to, że z treści powołanego wyżej przepisu § 4 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika jednoznacznie, iż płatność przysługuje posiadaczowi zwierząt zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestru w okresie referencyjnym przez rolnika. Oznacza to, że w przypadku zwierząt zgłoszonych wcześniej do rejestru, rolnik wnioskujący o przyznanie płatności nie musi ich ponownie zgłaszać do rejestru. Dotyczy to także sytuacji, gdy wcześniejszego zgłoszenia do rejestru dokonał rolnik będący współposiadaczem i współwłaścicielem zwierząt, a z wnioskiem występuje drugi ze współposiadaczy i współwłaścicieli tychże zwierząt.
W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, to jest § 4 ust. 1 i § 6 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przez błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa.
Również nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 74 ust. 5 w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W zakresie odnoszącym się do zarzutu błędnej wykładni wskazanego wyżej przepisu § 7 ust. 2 ustawy należy podkreślić, że Sąd I instancji przypomniał jedynie treść tej normy prawnej bez dokonywania jakiejkolwiek jej wykładni. W tym miejscu należy więc przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści konkretnej normy prawnej. Skoro Sąd I instancji nie wskazywał jak w jego ocenie należy rozumieć treść art. 7 ust. 2 w/w ustawy, to tym samym nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni opisanej wyżej normy prawnej. Natomiast jeżeli chodzi o drugi z wymienionych wyżej przepisów prawa to należy podkreślić, iż w stanie faktycznym tej konkretnej sprawy, zasadnie Sąd I instancji uznał, że w sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego w danym roku przed upływem terminu do składnia wniosków, gdy przekazujący takiego wniosku nie złożył, uprawnienia rolnika przejmującego gospodarstwo rolne, który wystąpił z wnioskiem w obowiązującym terminie oceniane winny być samoistnie, w oparciu o dane dotyczące tego gospodarstwa rolnego, w stanie na dzień składania wniosku. Pamiętać bowiem należy, że przekazanie gospodarstwa rolnego następowało w sytuacji, gdy P. S. był współwłaścicielem tegoż gospodarstwa rolnego w częściach ułamkowych. Istota współwłasności w częściach ułamkowych sprowadza się do tego, że udział we wspólnym prawie własności określany jest ułamkiem i jako kategoria niematerialna jest tzw. idealnym udziałem we wspólnym prawie własności. Określa on zakres uprawnień współwłaściciela w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych wobec innych współwłaścicieli.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.