II OZ 839/12

SENTENCJA Dnia 4 października 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 roku, sygn. akt V SA/Wa 639/12 odmawiające przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...], znak: [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemców. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd wskazał, że z danych dotyczących sytuacji majątkowej przedstawionej przez wnioskodawcę w formularzu PPF wynikało, iż od 30 kwietnia 2011 r. jest on bezrobotny, nie posiada oszczędności ani majątku ruchomego, a dostępne środki finansowe przeznacza na spłatę zaległych (250.000 zł) i bieżących (6.000 zł w miesiącu) alimentów. W oświadczeniu wskazał także, że jest właścicielem domu o powierzchni 127 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2 ha, a posiadane nieruchomości są objęte postępowaniem egzekucyjnym. Ponieważ oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczej skarżącego został on wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów oraz udzielenia dodatkowych informacji. W odpowiedzi wnioskodawca wyjaśnił, że mieszka sam, miesięczne koszty utrzymania wynoszą 789,38 zł (444,96 zł – energia elektryczna, 344,42 zł – czynsz). Oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego. Nadesłał także kopię zajęcia wynagrodzenia za pracę w związku z egzekucją świadczeń alimentacyjnych oraz informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. (PIT-11) i wyjaśnił, że zeznanie podatkowe za 2011 rok jest zgodne z wyżej wymienionym dokumentem. Sąd I instancji podkreślił, że wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów, tj. wyciągów z rachunków bankowych oraz zeznań podatkowych za ostatni rok. Podkreślił, że dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy istotne jest, że obecnie jest on zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie. Natomiast okoliczność, że 60% tegoż wynagrodzenia jest objęta egzekucją komorniczą, nie może przesądzić o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdził, że biorąc pod uwagę, że w roku 2011 skarżący osiągnął dochód w wysokości 107 844,76 PLN wątpliwym jest, iż po upływie 12 miesięcy nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 300 zł i żyje poniżej poziomu minimalnej egzystencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.S. zarzucając mu brak obiektywizmu i "powszechnie rozumianą niesprawiedliwość". Skarżący stwierdził, że nie posiada rachunków bakowych i nie jest w stanie nadesłać dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Podkreślił, że wraz z PIT11 złożył oświadczenie, iż jest to jego jedyne źródło dochodów oraz że 60% tego dochodu zostało przekazane na jego zadłużenie. Stwierdził, ze w chwili obecnej zarabia 800 zł miesięcznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, iż jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli Sąd ma jakiekolwiek wątpliwości w zakresie sytuacji finansowej wnioskodawcy, to powinni wezwać go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłanie dodatkowych dokumentów. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wezwał wnioskodawcę do nadesłania odpisu zeznania podatkowego za rok 2011, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, a w przypadku ich likwidacji dokumentu potwierdzającego ten fakt wraz z historią rachunku z ostatnich 3 miesięcy, aktualnego zaświadczenia o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz dokumentów potwierdzających wysokość wydatków składających się na bieżące utrzymanie wnioskodawcy (k. 25). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał dokument potwierdzający jego zatrudnienie oraz osiągany dochód, a także fakturę za energie i fakturę za dzierżawę nieruchomości. Jak słusznie zauważył Sąd w zaskarżonym postanowieniu, powyższe dokumenty wraz z oświadczeniami oskarżonego nie są wystarczające do jednoznacznego określenia sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto wnioskodawca nie nadesłał części żądanych dokumentów. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż PIT 11 jest dokumentem potwierdzającym dochód osiągnięty przez wnioskodawcę jedynie u jednego pracodawcy. Stwierdzić także należy, iż Sąd dokładnie określił jakie dokumenty wnioskodawca powinien był nadesłać jeżeli nie posiada rachunku bankowego. Należało zatem uznać, iż wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wykazania, że jego dochody i sytuacja materialna nie pozwalają mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem Sąd I instancji słusznie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.