I SA/Wa 1446/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 437/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej A. S. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE A. S. pismem z [...] maja 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 437/13. W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. S. z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ulicy [...], ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 316/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku Sądu z 25 listopada 2013 r. i stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa W obecnie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca wniosła o: - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 5.000 zł, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a, płatnej w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, - stwierdzenie, że bezczynność organu po wydaniu wyroku ma rażący charakter, - przyznanie skarżącej od Prezydenta [...] sumy pieniężnej w wysokości określonej, na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że po raz kolejny wezwała organ do wykonania wyroku, lecz organ sprawy nie załatwił, pomimo upływu 5 lat. Wszystkie kwestie formalne w sprawie zostały ustalone, nic nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca podniosła, iż stanowi ona zadośćuczynienie za bezczynność organu administracji. Poniosła ona bowiem uszczerbek wskutek długotrwałego prowadzenia postępowania. Natomiast przyznanie stronie od organu pewnej kwoty pieniężnej niewątpliwie zrekompensowałoby brak stabilizacji oraz wywołałoby w niej poczucie, że problem został dostrzeżony. Ponadto wobec działania organu przyznanie sumy pieniężnej oraz wymierzenie grzywny w żądanej kwocie, w okolicznościach niniejszej sprawy nie są nadmierne lub nieadekwatne, a tylko połączone środki dyscyplinujące uświadomią organowi nieopłacalność niewykonania wyroku sądu. Przy czym wysokość grzywny, z uwagi na jej określony przez przepisy rozmiar, nie jest wygórowana. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przed wydaniem decyzji, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), konieczne jest rozpoznanie znajdujących się w aktach sprawy wniosków o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Przy czym strony postępowania zostały o tym powiadomione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 437/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. S. z [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ulicy [...], ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Po czym na skutek kolejnej skargi orzeczeniem z 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 316/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku Sądu z 25 listopada 2013 r. i stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] stycznia 2014 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 437/13 (data prezentaty organu), jednak dotąd Prezydent sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś organ ten, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 25 listopada 2013 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, uprzednio wymierzoną grzywnę oraz niezakończenie tej sprawy administracyjnej przez wydanie orzeczenia, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 5.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres prowadzonego postępowania, jak i to, że Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia i to pomimo zobowiązania przez sąd w określonym terminie, jak też ukarania grzywną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powyższa możliwość ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to jedyny cel tego unormowania. Przepis ten ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Przy czym stwarza on jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Skarżąca uzasadniła swoje żądanie przyznania sumy pieniężnej, faktem zadośćuczynienia za oczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia oraz koniecznością wywarcia większej presji na organ. Sąd uznał w okolicznościach niniejszej sprawy i tj. podjęcia wyjątkowo nielicznych w niej działań, zasadne jest przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł. W ocenie Sądu skłoni ona organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 3 wyroku zostało wydane w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).