VIII SA/Wa 718/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. znak: [...], odmówił W.C. (Skarżący, Wnioskodawca) wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny: W dniu 4 listopada 2020 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wszczęcie przez GDDKiA postępowania administracyjnego w sprawie "podawania przez GDDKiA we wniosku z dnia [...].02.2010 r. znak [...]nieprawdziwych informacji o nieistniejącym na terenie Polski obrębie geodezyjnym oraz wniosku o wywłaszczenie nieruchomości numer [...] leżącej w obrębie geodezyjnym [...] W. K. gmina S.. Organ podniósł, że w świetle tak wywiedzionego wniosku brak jest przepisu prawa materialnego, który umożliwiałby prowadzenie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w sprawie podania nieprawdziwych informacji. Wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. GDDKiA wskazał, że przez inne uzasadnione przyczyny o których mowa w art. 61a § 1 kpa należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np.: gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Uwzględniając okoliczność braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku organ odmówił wszczęcia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na bagatelizowaniu wniosku, ukrywaniu i pobieżną ocenę. Wniósł o uchylenie postanowienia i zobowiązanie GDDKiA do wszczęcia postępowania administracyjnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt sprawy, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że jego wniosek podyktowany był: 1) pismem GDDKiA z [...].10.2020 r. wskazującym, że nazwa obręb S. gmina J. jest omyłką pisarską, którą chcą naprawić oraz 2)wnioskiem GDDKiA z [...].02.2010 r. do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na budowę trasy [...]. Podał, że swoje prawo do przeprowadzenia postępowania administracyjnego wywodzi z decyzji Wojewody [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację z dnia [...].05.2008 r. [...]. Wskazał, że w decyzji tej urząd nie posiada wiedzy o obrębie geodezyjnym S. gmina J. lub posiada wiedzę o tym obrębie i jeśli obręb ten istnieje to nieruchomość Skarżącego może znajdować się w jego sąsiedztwie lub oddaleniu, obręb ten który był poddany lub nie był poddany ocenie na środowiskowe uwarunkowania może działać negatywnie na własność Skarżącego lub nie. Skarżący podał też, że w/w nazwa obrębu pojawia się w wielu dokumentach: we wniosku GDDKiA o wydanie zezwolenia na budowę trasy [...], jednak nie określa się gminy w której położony jest obręb S., w wyroku WSA w Warszawie z 8.11.2012 r. VIII SA/Wa 439/12, w załączonej do wniosku do Sądu Rejonowego w S. o wpis do ksiąg wieczystych decyzji. Wskazał, że ważnym interesem społecznym jest wyjaśnienie sprawy nacjonalizacji działki [...] w obrębie W. K., gdyż graniczy on z obrębem S. i właściciel przedsiębiorstwa "[...]" położonego na działce [...] może starać się o jego wykup, bo jego przedsiębiorstwo graniczy z obrębem, który nie został poddany ocenie lub został poddany ocenie w decyzji środowiskowej. Podniósł też, że wywłaszczenie Skarżącego pozwoliło GDDKiA na budowę jezdni trasy [...], a w konsekwencji nacjonalizację działki [...], za co GDDKiA nie zapłaciła Skarżącemu. Skarżący stwierdził, że GDDKiA w piśmie z [...].12.2019 r. wskazuje, iż [...] nie uczestniczyło w sporządzeniu projektu budowlanego trasy [...], ale GDDKiA projekt budowlany dedykowany działce [...] sporządzony przez w/w Biuro przesłała do Starostwa Powiatowego w S. i projekt ten znajduje się w archiwum urzędu. Podał również, że projektantem drogi [...] została wyłoniona w drodze przetargu firma [...]. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Skarżący uzupełniając swą skargę w piśmie z 27.09.2021 r. podniósł, że organ zaniechał przesłania do sądu skargi po 30 dniowym terminie, co ma związek z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie nieistniejącego obrębu geodezyjnego oraz wywłaszczeniem działek, gdzie fizycznie istniało prywatne przedsiębiorstwo oferujące usługi dla podróżnych. Podał, że wywłaszczenie jego działki umożliwiło GDDKiA wybudowanie jezdni trasy [...] i poprowadzenie drogi przy działkach na których zlokalizowane było prywatne przedsiębiorstwo w miejscowości B., a tym samym jego nieruchomość popadła w kłopoty. Wskazał, że GDDKiA nie zbudowała MOP po stronie przeciwnej miejscowości B., w miejscowości W. K., nie zbudowała też kładki łączącej obie wsie, a wybudowano w odludnym miejscu przejazd gospodarczy. Kładka dla pieszych na sąsiedniej działce jest nieczynna. W kolejnym piśmie procesowym z [...].10.2021 r. Skarżący podał w szczególności, iż po upływie 9 lat od rozwikłania sprawy budowy trasy [...] jego obowiązkiem jest informować sądy i urzędy o krzywdzie jaka działa się podczas budowy tej trasy w S. i czyni to składając skargi na czynności GDDKiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą materialną lub procesową uzasadniającą jego uchylenie, skarga zaś nie jest zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie rozstrzyga sprawy, ma charakter formalny, przesądza jedynie o legalności postanowienia organu. Zgodnie z art. 61 a § 1 kpa odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wprawdzie nie wymieniono w tym przepisie wprost przesłanek, które miałyby przesądzać o odmowie wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn", nie mniej - mając na uwadze charakter i usytuowanie tej wstępnej fazy poprzedzającej postępowanie właściwe – nie ma podstaw do przyjęcia, żeby wydając takie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania organ rozstrzygał w nim kwestie materialnoprawne. W postanowieniu tym organ może np. wskazać jako przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia to, że sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w ogóle w kategorii spraw indywidualnych podlegających rozstrzygnięciu w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Do tej kategorii zaliczyć trzeba sprawy o charakterze cywilnym, dla których nie przewidziano administracyjnoprawnej formy rozstrzygania, albo też sprawy należące wprawdzie do spraw publicznoprawnych, ale dla załatwienia których nie przewidziano żadnej formy aktu administracyjnego. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych powodów" dotyczy zatem przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji) por. W. Chróścielewski Zeszyty Naukowe NSA 9/4/2011, Lex 35465/5. Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. W razie zaś stwierdzenia, że właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej jest inny organ, po wykazaniu jego kompetencji, żądanie wszczęcia postępowanie zostanie przekazane pismem do organu właściwego jak stanowi art. 65 § 1 kpa. Mogą się też zdarzyć sytuacje, kiedy z żądaniem prowadzenia postępowania wystąpi podmiot, który nie ma w tym własnego interesu prawnego i na taki interes prawny się nie powołuje, lecz występuje np. w interesie innej osoby (sąsiada), nie przedstawiając przy tym żadnej okoliczności, która mogłaby przemawiać za tym, że działa jako pełnomocnik podmiotu uprawnionego albo też jako powód wniesienia żądania podaje np., że działa w interesie społeczności lokalnej. W takich i tym podobnych przypadkach trzeba będzie stwierdzić, że wnoszący żądanie nie ma legitymacji procesowej, która dawałaby mu prawo do skutecznego złożenia wniosku. Do takiej właśnie sytuacji ma zastosowanie regulacja art. 61 a § 1 kpa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji prawidłowo ocenił wniosek Skarżącego i odmówił wszczęcia postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Należy mieć na uwadze, że intencją Skarżącego, jak wynika z dalszej części wniosku z [...].11.2020 r., nie jest sprostowanie ewentualnych błędnych danych skoro wskazuje on, że podawanie nieprawdy w dokumentach państwowych jest przestępstwem i GDDKiA nie może zasłaniać się art. 113 kpa. Skarżący wnosi bowiem o wyjaśnienie kwestii podania nieistniejącego obrębu geodezyjnego na gruncie społecznym i wpływu podania takich nieprawdziwych danych na dalszy bieg spraw administracyjnych dotyczących kilkuset obywateli, ich mienia i majątku, bo może mieć to znaczenie prawne dla właścicieli nieruchomości i poszkodowanych przedsiębiorców uczestniczących w procedurze administracyjnej dotyczącej wydania zezwolenia na budowę trasy [...]. Wskazuje też we wniosku na społeczną przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego, której upatruje w nieprawidłowościach administracyjnych i budowlanych dotyczących budowy trasy [...] w S., pominięciu przepisów zatwierdzania projektów organizacji ruchu, licznych wpadkach, zdarzeniach drogowych i śmierci uczestnika ruchu na drodze powiatowej nr [...] w S. oraz nachodzeniu właścicieli nieruchomości w przypadku problemów budowlanych. Podnosi, że społeczność krajów demokratycznych, która łoży środki na budowę trasy [...] musi wyjaśnić sprawy obrażania prawa wobec grupy społecznej zwykłych obywateli, przedsiębiorców, kobiet, dzieci, starców (vide str. 2 wniosku z 4.11.2020 r.). Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika jednoznacznie, że Skarżący jako powód wniesienia żądania podaje iż działa w interesie społeczności lokalnej tj. osób których dotknęła budowa trasy S7. W takim przypadku, jak wskazano wyżej, należy stwierdzić, że wnoszący żądanie nie ma legitymacji procesowej, która dawałaby mu prawo do skutecznego złożenia wniosku. Do takiej właśnie sytuacji ma zastosowanie regulacja art. 61 a § 1 kpa. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia kontrolowane rozstrzygnięcie GDDKiA odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) ,Sąd skargę oddalił.