II OSK 2575/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 262/21 w sprawie ze skargi D. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie niezbędności wejścia na teren nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...]. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 262/21, oddalił skargę D. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...]. Powyższą decyzją organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania W. Ł. i D. Ł. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. znak: [...], wydanej po rozpatrzeniu wniosku K. N., na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), orzekającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina S., celem wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany zachodniej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina S., w pkt I. uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji zapis na stronie nr 1 decyzji w wierszach od nr 13 do nr 20, licząc zapisane wiersze od dołu strony tj. rozpoczynając od zdania: "Zajęcie pasa gruntu działki oznaczonej nr [...] – o długości 15,0m i szerokości 1,5m...., aż do: .... w linii wyznaczonej w toku postępowania rozgraniczeniowego, orzekając w tym miejscu: "Zajęcie pasa gruntu działki oznaczonej nr [...] – o długości 15,0m i szerokości 1,5m wzdłuż zachodniej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] – niezbędnego do ustawienia rusztowania ustala się na okres pięciu kolejnych dni roboczych w terminie od 12.01.2021 r. do 30.01.2021 r. w godzinach od 8.00 do 18.00; w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających wykonanie robót ustala się dodatkowy okres – 5 kolejnych dni roboczych w terminie od 1.03.2021 r. do 31.03.2021 r. w godzinach od 8.00 do 18.00. Wejście na teren działki sąsiedniej oznaczonej nr [...] ustala się poprzez demontaż przęseł części ogrodzenia, między działką nr [...] a [...] o długości 15m przy zachodniej ścianie budynku inwestora oraz zabezpieczenie pozostałej części działki nr [...] przez wykonanie tymczasowego ogrodzenia pasa czasowego zajęcia gruntu działki nr [...]"; w pkt II. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. D. Ł. złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiony środek odwoławczy nie zawiera odrębnego uzasadnienia dla przedmiotowego wniosku, jednakże z jego treści można wywieść, że "W ocenie skarżącego udostępnienie inwestorowi cudzej nieruchomości nie upoważnia go do zainstalowania lub wykonania na cudzym gruncie elementów budowlanych, które mogłyby tam pozostać, a zatem przepis ten nie upoważnia inwestora do jakichkolwiek robót budowlanych, w tym wypadku ocieplenia styropianem należącego do niego budynku, gdyż spowoduje to nieodwracalne skutki poprzez trwałe ograniczenie prawa własności skarżącego. Ocieplenie budynku K. N. spowoduje ograniczenie wjazdu na nieruchomość skarżącego, co w konsekwencji utrudni mu prowadzenie działalności zawodowej. Wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem docieplenia budynku inwestora spowoduje trwałe pozbawienie prawa skarżącego do rozporządzania częścią własnej nieruchomości na odcinku zajętym przez inwestora dla celów ocieplenia budynku, a co za tym idzie doprowadzi do ograniczenia w przysługującym skarżącemu prawa własności działki nr [...].". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne wyjaśnić, iż rozważenie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej ograniczył do zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja organu pierwszej instancji wobec wniesienia odwołania oraz nienadania jej przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma przymiotu wykonalności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Z konstrukcji powołanej normy prawnej wynika, że przewidziana w niej tzw. ochrona tymczasowa przed skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności nie jest działaniem podejmowanym przez sąd z urzędu. Nie jest również działaniem obligatoryjnym podejmowanym przez sąd po złożeniu wniosku w tym przedmiocie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzależnione od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony. Nie może on przy tym powołać się wyłącznie na niebezpieczeństwo powstania jakiejkolwiek szkody, lecz musi wykazać, że szkoda, która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Oznacza to, że obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, okoliczności, dokumenty, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Przy czym należy zauważyć, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę majątkową i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody spowodowanej wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej związana jest w głównej mierze z kwestionowaniem zasadności zaskarżonej decyzji, co oczywiście nie podlega weryfikowaniu w tym postępowaniu wpadkowym mającym za przedmiot udzielenie stronie ochrony tymczasowej. Ponadto, zauważyć należy, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jest umożliwienie inwestorowi wejścia na teren nieruchomości należącej do innej osoby, w celu wykonania robót przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędnych do wykonania na nieruchomości inwestora. Decyzja wydana w oparciu o ww. przepis zatem z założenia w pewien sposób utrudnia lub ogranicza korzystanie z nieruchomości, której dotyczy. Skarżący kasacyjnie wyraził obawę, że ocieplenie budynku inwestora spowoduje nieodwracalne skutki, poprzez trwałe ograniczenie prawa własności skarżącego. Zdaniem Sądu w składzie obecnie orzekającym, z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Ocieplenie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, a wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. Strona skarżąca nie wykazała także, w jaki sposób ocieplenie budynku inwestora spowoduje ograniczenie wjazdu na nieruchomość skarżącego i w jaki sposób utrudni jej prowadzenie działalności zawodowej. Ogólnikowa argumentacja nie poparta żadnymi dokumentami źródłowymi, czy wyjaśnieniami (np. mapa z naniesionymi odległościami, wydruk z CEIDG potwierdzający prowadzenie działalności na nieruchomości, wyjaśnienia odnośnie charakteru prowadzonej działalności, orientacyjnej wysokości możliwych do utraty zarobków na tle sytuacji finansowej wnioskodawcy), nie może stanowić przesłanki warunkującej możliwość wstrzymania wykonania aktu. Nie wiadomo także, czy strona upatruje skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w tym, że ocieplenie budynku inwestora spowoduje ograniczenie wjazdu na nieruchomość skarżącego, czy też ograniczenie wjazdu będzie miało związek z koniecznością postawienia rusztowań celem wykonania prac. Na marginesie, jak wynika z decyzji zgoda na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości została udzielona jedynie na 5 dni roboczych. Końcowo podnieść również trzeba, że jeżeli w wyniku korzystania przez inwestora z należącej do skarżącego nieruchomości powstanie szkoda, to na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym zobowiązany jest on do jej naprawienia. Reasumując, nie zostały wykazane przez wnoszącego skargę kasacyjną okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., od których stwierdzenia uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.