III Ca 1266/23

Sądy powszechne2024-02-05

Sygnatura

III Ca 1266/23

Data orzeczenia

2024-02-05

Rodzaj

REASONS

Podstawa prawna

art. 626^8^§ 2 kpc

Treść orzeczenia

Sygn. akt III Ca 1266/23 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> We wniosku z dnia 20 października 2022 roku T. Z. i D. Z. wnieśli o założenie księgi wieczystej dla lokalu nr (...) położonego w Ł. przy al. (...) wyodrębnionego z księgi wieczystej (...) oraz o ujawnienie w nowo założonej księdze wieczystej jako uprawnionych wnioskodawców. Podstawę wpisu stanowić miała umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowa przeniesienia własności z dnia 20 października 2022 roku Rep. A 14061/2022 oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta Ł. III. (...)/307/10 znajdujące się w księdze wieczystej (...). W dniu 17 lutego 2023 roku Referendarz sądowy oddalił wniosek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że jak wynika z zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. z dniem 1 stycznia 2022 roku prawo użytkowania wieczystego stanowiącego nieruchomość położoną w Ł. przy al. (...) oznaczonej jako działka o nr (...) przekształciło się w prawo własności gruntu. W dacie zawierania umowy działka nr (...) stanowiła zatem przedmiot własności spółdzielni oraz właścicieli dotychczas wyodrębnionych lokali i niedopuszczalnym było związanie z własnością lokalu nr (...) udziału w prawie użytkowania wieczystego. Skargę na powyższe orzeczenie Referendarza sądowego złożyła w ustawowym terminie uczestniczka Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle (...)” w Ł.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę przepisów postępowania tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626 8 § 2 k.p.c.</a> poprzez wydanie orzeczenia wbrew treści księgi wieczystej oraz naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 5 u.k.w.h. poprzez pominięcie faktu, że czynność prawna dokonana między wnioskodawcami a uczestnikiem chroniona jest zasadą publicznej wiary ksiąg wieczystych. Skarżący nie kwestionował wprawdzie okoliczności, że nabycie przez spółdzielnię prawa własności gruntów nastąpiło ex lege, jednak do ujawnienia tego faktu w księdze potrzebne było wystawienie przez Prezydenta Miasta Ł. stosowanego zaświadczenia, które zostało wydane najwcześniej w dniu 8 listopada 2022 roku, a więc po dacie ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na wnioskodawców. Zaniechanie wydania zaświadczenia w stosowanym czasie nie może prowadzić do zablokowania obrotu nieruchomościami. Przy zawieraniu umowy wnioskodawcy działali w zaufaniu do stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty i twierdzenia uczestniczka wniosła o dokonanie wpisu zgodnie z żądaniem wniosku. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek. Powyższe rozstrzygniecie oparte zostało na następujących ustaleniach stanu faktycznego: Księga wieczysta (...) prowadzona jest dla niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy al. (...) stanowiącej działkę gruntu o nr 1/22 o powierzchni 0,1572 ha. W dziale II jako współużytkownik wieczysty i współwłaściciel posadowionego na działce budynku ujawniona jest Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle (...)” w Ł. w 221901/344154 części. W dniu 20 października 2022 roku pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową „Osiedle (...)” w Ł. a małżonkami T. Z. i D. Z. została zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowa przeniesienia prawa własności, na mocy której spółdzielnia ustanowiła odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy al. (...) i przeniosła prawo własności tegoż lokalu, stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z udziałem wynoszącym (...) w częściach wspólnych budynku i innych urządzań, niesłużących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali wraz z takim samym udziałem w prawie użytkowania wieczystego. W dniu 5 grudnia 2022 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydziału Ksiąg Wieczystych wpłynęły zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia 8 listopada 2022 r. (znak: (...). (...). (...).2022) oraz z dnia 14 listopada 2022 r. (znak: (...). (...). (...).2022) potwierdzające, że z dniem 1 stycznia 2022 r. w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy al. (...), w obrębie P-18, stanowiącej działkę gruntu nr (...), prawo użytkowania wieczystego gruntu przekształciło się w prawo własności gruntu. Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie okolicznością znaną sądowi wieczystoksięgowemu z urzędu był fakt wydania przez Prezydenta Miasta Ł. z dnia 8 listopada 2022 roku potwierdzającego, że w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy al. (...) stanowiącej działkę nr (...) prawo użytkowania wieczystego przekształciło się w prawo własności gruntu w dniu 1 stycznia 2022 roku. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje z mocy samego prawa, a podstawą ujawnienia owego przekształcenia w księdze wieczystej jest zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1495 z późn. zm.). Z zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta Ł. z dnia 8 listopada 2022 roku wynikła okoliczność, że w chwili zawierania przez strony umowy z dnia 20 października 2022 roku prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nie istniało, a w jego miejsce powstało prawo własności. Niedopuszczalne było zatem powiązanie udziału związanego z własnością lokalu nr (...) z prawem użytkowania wieczystego. W ocenie Sądu I instancji, powołanie się przez skarżąca na treści art. 5 u.k.w.h. nie jest zasadne. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust 2 pkt 3 ustawy przekształceniowej organ wydaje zaświadczenie na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Skarżąca przed zawarciem umowy winna była wystąpić do organu o wydanie stosownego zaświadczenia w celu ustalenia, jak kształtuje się aktualny stan prawny nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji, gdy powszechnie wiadomym było, iż prawo użytkowania wieczystego systematycznie jest eliminowane z obrotu i przekształcane w prawo własności. Zaświadczenie zostało wydane w dniu 8 listopada 2022 roku, a więc niespełna 3 tygodnie po zawarciu umowy między stronami. W tym stanie rzeczy, w zaistniałych okolicznościach zachodziła przeszkoda do wpisu w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626 9 k.p.c.</a>, dlatego też wniosek podlegał oddaleniu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła uczestniczka. Skarżąca zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, a to przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 5)">art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> (Dz.U. Z 2018r. poz. 1916 ze zm.), poprzez pominiecie faktu, że czynność prawna dokonana pomiędzy wnioskodawcami a uczestniczką chroniona jest zasadą publicznej wiary ksiąg wieczystych. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżącej podniesionym w apelacji, Sąd I instancji nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 5)">art. 5 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>. Stosownie do art. 1 ust.1 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. prawo o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów ( tj. Dz.U. z 2023r. poz., 904 ) z dniem 1 stycznia 2019r. prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności gruntów. Przy czym, jeżeli dla danej nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019r. nie zaistniały wszystkie wymagane warunki umożliwiające przekształcenie, to wówczas przekształcenie następowało w późniejszym terminie. W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta Ł. potwierdził, że w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy al. (...), stanowiącej działkę gruntu nr (...), prawo użytkowania wieczystego gruntu przekształciło się w prawo własności gruntu z dniem 1 stycznia 2022r.. W dniu 20 października 2022r. nie istniało już prawo użytkowania wieczystego gruntu, nie mogło być zatem przedmiotem umowy sprzedaży. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności następowało z mocy prawa, zaś zaświadczenie wystawiane przez organy administracyjne miało jedynie charakter deklaratoryjny. Rację ma Sąd I instancji, w tym zakresie, że zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust 2 pkt 3 ustawy prze kształceniowej organ wydaje zaświadczenie na wniosek właściciela lokalu, uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Skarżąca przed zawarciem umowy winna był wystąpić do organu o wydanie stosownego zaświadczenia w celu ustalenia, jak kształtuje się aktualny stan prawny nieruchomości. Zaświadczenie zostało wydane w dniu 8 listopada 2022 roku, a więc niespełna 3 tygodnie po zawarciu umowy między stronami. Mając na uwadze terminy przewidziane w ustawie dla organu na wydanie zaświadczenia, skarżąca musiała mieć świadomość, że postępowanie w sprawie wydania rzeczonego zaświadczenia jest w toku. W takiej sytuacji powoływanie się na brak ujawnienia faktu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w księdze wieczystej, jako usprawiedliwienie swojego błędnego przekonania, że przedmiotem obrotu jest prawo użytkowania wieczystego, nie jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </div>