II SA/Wr 740/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. znak [...] w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisów art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa zaś na wnioskodawcy. Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 14 lipca 2010 r. (II GSK 779/10, LEX nr 673837) obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. Powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2011 r., II FZ 720/10, publ. G.Prawna 2011/44/16). Innymi słowy "warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione" (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Brak uzasadnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. uniemożliwia sądowi dokonanie oceny merytorycznej takiego wniosku (postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., II FSK 1843/10, LEX nr 707841). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji podjętej w pierwszej instancji przez Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. znak [...], którą ustalono dla strony skarżącej opłatę na rzecz Gminy Malczyce z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sprzedażą przez właściciela nieruchomości położonej w obrębie Wilczków, gmina Malczyce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka numer 60 w wysokości 15315,60 zł (słownie: piętnaście tysięcy trzysta piętnaście złotych 60/100). Uzasadniając swój wniosek, skarżąca wskazała, że zachodzi konieczność wstrzymania wykonania powołanej wyżej decyzji, ponieważ egzekucja tak dużej kwoty jest obecnie niemożliwa i pogrąży ją finansowo, zwłaszcza że kwota jest niezasadna oraz rażąco wygórowana. Oceniając tak sformułowany wniosek, należy ponadto, co wyżej zostało wskazane, podkreślić, że ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji następuje zawsze na wniosek strony, a zatem wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki, od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie składającej taki wniosek, to nie jest zasadny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, w którym strona nie wskazuje, jakie szkody wystąpią w razie wykonania tej decyzji, czy też jakie nieodwracalne skutki wykonanie decyzji spowoduje, oraz nie uzasadnia swojego stanowiska, uprawdopodabniając te okoliczności (postanowienia: NSA z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11; WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2011 r., III SA/Kr 968/11). Co istotne z uwagi na przedmiot decyzji, której dotyczy wniosek, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, zaś jego stwierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej (postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., II FSK 1837/10). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że strona skarżąca wskazała wprawdzie we wniosku, że egzekucja jest niemożliwa i pogrąży ją finansowo, jednak ani nie zawarła w nim żadnej szerszej argumentacji ani nie przedstawiła żadnych dokumentów przemawiających za takim twierdzeniem. Tak sformułowany wniosek nie może prowadzić do uznania, że skarżąca wykazała, iż wykonanie decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Niewskazanie we wniosku o wstrzymanie aktu okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zapłata określonej sumy pieniężnej na rzecz gminy (a do tego sprowadza się wykonanie decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania) nie jest trudnym do odwrócenia skutkiem, ponieważ ewentualnie nienależnie uiszczona opłata podlegać będzie zwrotowi. Uiszczenie kwoty 15315,60 zł nie może być – zdaniem Sądu – poczytane za "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. O szkodzie takiej można bowiem mówić wyłącznie w razie, gdy owa szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się zaś do stwierdzenia strony skarżącej, że kwota jest niezasadna oraz rażąco wygórowana, należy zwrócić uwagę, że w tym postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi i zgodności z prawem podjętych przez organy aktów. Ewentualna niezgodność zaskarżonego postanowienia z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Na marginesie należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis ten rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów (tylko aktów), wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w tym zdaniu sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z powyższym treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i na przykład akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99), stwierdzając w niej mianowicie, że określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 29 ustawy o NSA, wskazywało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Podobna argumentacja zaprezentowana została w postanowieniu NSA z dnia 12 czerwca 2012 r. (II FZ 441/12, LEX nr 1170772), który stwierdził, że w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy rozumianej w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. Tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym. Stąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.