I GSK 907/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D. E. M P." Sp. z o.o. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 621/10 w sprawie ze skargi "D. E. M. P." Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 maja 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 621/10 odrzucił skargę "D. E. M. P." Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zwrotu należności celnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z [...] marca 2010 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany – pod rygorem odrzucenia skargi - do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz potwierdzającego umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi oraz dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii potwierdzającego umocowanie do działania w dacie podpisania pełnomocnictwa. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej p.p.s.a.) z dniem [...] kwietnia 2010 r. WSA zaznaczył, że w zakreślonym terminie tj. do [...] kwietnia 2010 r. wspomniane braki formalne nie zostały uzupełnione, co stanowiło przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. "D. E. M. P." Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 39 k.p.a. i art. 44 § 2, § 3, § 4 k.p.a. w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego z 13 października 2003 r. poprzez błędne przyjęcie, że dokonanie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej przez Sąd zarządzenia z [...] marca 2010 r. i pozostawienie go z takim skutkiem w aktach sprawy: - pomimo braku podstaw formalnych do takiego rozstrzygnięcia wobec braku należytego dowodu pokwitowania doręczenia pisma wobec niezastosowania przez Sąd w przedmiotowej sprawie, ugruntowanej już w praktyce doręczenia pism – procedury wezwania strony do potwierdzenia odbioru pisma faksem z uwagi na "niewracające potwierdzenia odbioru" tudzież z uwagi "na przetrzymywanie przez Urząd Pocztowy zwrotnych potwierdzeń odbioru" oraz pomimo pełnej świadomości i wiedzy Sądu o trudnościach związanych z terminowością i prawidłowością dokonywania doręczeń przez pocztę, - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyjaśnienia sprawy, a także nieuwzględnienie faktu niewykonania usługi pocztowej, polegającego na niedoręczeniu przesyłki rejestrowanej lub też zawiadomienia o próbie jej doręczenia w terminie 14 dni od daty jej nadania, zwłaszcza przy uwzględnieniu liczby spraw, których analogiczna sytuacja dotyczyła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że funkcją doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 73 p.p.s.a. jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron, zwłaszcza o sprzecznych interesach. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02, publ: OTK-A 2002/5/65). W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem, ani także obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Na gruncie niniejszej sprawy wezwanie WSA do usunięcia braków formalnych skargi z [...] marca 2010 r. zostało nadane jako przesyłka polecona pod numerem [...] na adres pełnomocnika – adwokata wskazany w skardze. Pismo było awizowane dwukrotnie, o czym umieszczono odpowiednią adnotację na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się przesyłka. Z adnotacji urzędowych wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone pełnomocnikowi osobiście z powodu jego nieobecności w lokalu i w związku z tym pozostawiono informację o możliwości odbioru przesyłki poleconej w placówce pocztowej. Niepodjęcie korespondencji w terminie, skutkowało wydaniem na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. zarządzenia o uznaniu doręczenia za dokonane z upływem 14 - dniowego terminu, w jakim pismo pozostawało w urzędzie pocztowym tj. [...] kwietnia 2010 r. Na marginesie należy jednakże wskazać, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Fikcja doręczenia wynikająca z art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie takie oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może być przez stronę obalone, poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w którym może dowodzić, że zawiadomienia nie otrzymał i o nim nie wiedział, wobec czego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez jego winy. Obalenie, wspomnianego domniemania nie prowadzi do wniosku, że doręczenie nie zostało dokonane, a jedynie do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie terminów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.