I SA/Wr 668/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi: S.M. i K.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie uznanie za zasadny zarzutu częściowego nieistnienia obowiązku i uznanie za niezasadny zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej naliczenia odsetek od 18.02.2019 r. do 30.06.2020 r.: oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi S. M. i K. G. (dalej jako Strony, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS) z 7 października 2020 r., nr 0201-IEE2.711.173.2020.2.AK w przedmiocie uznania za zasadny zarzutu częściowego nieistnienia obowiązku i uznania za niezasadny zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej naliczenia odsetek od 18.02.2019 r. do 30.06.2020 r. Postanowieniem tym DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław K. (dalej jako NUS) z 20 sierpnia 2020 r. nr 0225-SEE.711.54.2020.MZ.SZZ we wskazanym zakresie. Realizując nałożony w przepisie art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, Sąd wskazuje jak poniżej. Decyzją DIAS z 16 czerwca 2020 r. nr 0201-IOD2.4102.20.2020 wydaną wobec Stron w drugiej instancji, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r.: – uchylono decyzję NUS w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 2013 r. i określono nową wysokość tego zobowiązania (43.626,00 zł) – utrzymano decyzję NUS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. W oparciu o ww. decyzję DIAS został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...], skierowany do egzekucji. Wysokość kosztów egzekucyjnych prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy postępowania egzekucyjnego wyniosła 1.495,60 zł (zawiadomieniu NUS z 11 sierpnia 2020 r. nr [...]). Pismem z dnia 21.07.2020 r. Strona złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym – kwestionując: kwotę odsetek za zwłokę (zarzut częściowego nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a.) oraz niedoręczenie upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Rozpatrując zarzuty w pierwszej instancji NUS postanowieniem z 20 sierpnia 2020 r. uznał za zasadny zarzut częściowego nieistnienia obowiązku – a uwzględniając przerwy w naliczaniu odsetek: – od dnia 19.08.2014 r. do dnia 16.11.2018 r. w oparciu o art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako o.p., – od dnia 18.02.2019 do dnia 30.06.2020 r. w oparciu o art. 54 § 1 pkt 3 o.p. umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części (wskazując na należną nadpłatę w wysokości 2.345,96 zł wraz z odsetkami). Równocześnie jako nieuzasadniony został uznany zarzut braku doręczenia uprzedniego upomnienia, albowiem egzekucja dotyczyła należności powstającej z mocy prawa. W złożonym na postanowienie NUS zażaleniu zarzucono brak wydania uprzedniego zażalenia – przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. DIAS w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z 7 października 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS, wskazując w szczególności, na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 listopada 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 131), który to przepis umożliwia wszczęcie egzekucji dotyczącej należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności został określona w ostatecznym orzeczeniu - bez uprzedniego doręczania upomnienia. Strony nieusatysfakcjonowane stanowiskiem DIAS wniosły na wydane przez ten Organ postanowienie z 7 października 2020 r. nr 0201-IEE2.711.173.2020.2.AK podnosząc, że decyzja w oparciu, o którą wystawiony został tytuł wykonawczy nie jest decyzją z mocy prawa, co potwierdza poz. 3 część E tytułu egzekucyjnego. Podstawa prawna z art. 128 i art.. 239e o.p. nie zwalnia wierzyciela z obowiązku doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko z zaskarżonego postanowienia. W pismach procesowych Strony podnosiły, że: – wyrok na który powołał się DIAS w swej argumentacji nie dotyczy stanu faktycznego objętego sporem, a przed sądem administracyjnym toczy się sprawa o sygn. akt I SA/Wr 406/20 (pismo z 21 stycznia 2021 r.); – zapadło postanowienie DIAS z 1 lutego 2021 r. nr 0201-IEEE1.711.9.2021 w sprawie kosztów egzekucyjnych (pismo z 15 lutego 2021 r.) – wydane zostało postanowienie DIAS z 12 kwietnia 2021 r. nr 0201-IEE.711.74.2021.2.MS (pismo z 30 kwietnia 2021 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (dotyczy interpretacji indywidualnych). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przez Sąd w składzie trzech sędziów stosownie do przepisu art. 119 pkt 3, w związku z art. 120 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w oparciu o przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami sprawy ,w której wniesiona została skarga, a wiec dokonując kontroli legalności postanowienia DIAS z 7 października 2020 r. nr 0201-IEE2.711.173.2020.2.AK nie mógł uczynić przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej również postanowień które Strony wskazywały przy pismach procesowych z 15 lutego i 30 kwietnia 2021 r. – jak wynika z treści tych aktów przysługiwało od nich wniesienie osobnych od rozpatrywanej skarg do sądu administracyjnego. Jeśli zaś chodzi o kwestię zastosowania wyjątku od przewidzianego w art. 15 u.p.e.a. poprzedzenia egzekucji upomnieniem - skierowanym do zobowiązanego, to rację ma DIAS wskazując na taki wyjątek wynikający z treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 listopada 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 1313). Przepis ten (wyjątek) dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa a wysokość tych należności został określona w ostatecznym orzeczeniu. W rozpatrywanej sprawie egzekucja dotyczy należności z tytułu zobowiązania w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa – jego wysokość jest deklarowana przez podatnika i co do zasad jego wysokość wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji. Organy podatkowe mogą zaś zakwestionować podaną przez podatnika wysokość zobowiązania i określić ją po przeprowadzeniu postępowania w decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 21 § 3 o.p. Istotnym jest przy tym wskazanie, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 127 o.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne – stronie przysługuje prawo dwukrotnego rozpoznania sprawy – tu weryfikacji zobowiązania w podatku dochodowego osób fizycznych za 2013 r. –niezależnie przez dwa organy (NUS i DIAS). Tym samym, czy to na etapie pierwszej instancji, czy też drugiej przedmiotem postępowania wymiarowego było w niniejszej sprawie zobowiązanie – należność, której obowiązek uiszczenia powstał z mocy przepisów prawa. Zarówno decyzja NUS z 9 listopada 2018 r. nr 0225-SPV.4102.5.2017.PU jak i wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzja DIAS z 16 czerwca 2020 r. nr 0201-IOD2.4102.20.2020 dotyczą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., obie wydane więc zostały w oparciu o art. 21 § 3 o.p. W kwestii ostateczności decyzji (orzeczenia) Sąd zauważa, że ostateczność oznacza brak możliwości wniesienia odwołania – zgodnie z art. 128 o.p. Uchylenie i zmiana ostatecznych decyzji możliwa jest zaś w wyjątkowych szczególnych przypadkach (trybach). O ostatecznej decyzji pierwszoinstancyjnej można zaś zwykle mówić, gdy strona nie skorzystała z przysługującego prawa do wniesienia od niej odwołania (upłynął bezskutecznie termin na wniesienie odwołania), bądź taką decyzją ostateczną jest decyzja organu odwoławczego (gdy weszła do obrotu prawnego) - w przypadku skorzystania z prawa odwołania (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności odwołanie przysługuje jedynie od decyzji pierwszoinstancyjnej). W rozpatrywanym stanie faktycznym decyzją ostateczną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. jest decyzja DIAS z 16.06.2020 r. nr 021-IOD2.4102.20.2020 i to ona musiał zostać wskazana w poz. 3 część E tytułu egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze zaskarżone postanowienie DIAS z 7 październik 2020 r. nie narusza przepisów prawa, a tym samym Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. obowiązany był oddalić wniesione na nie skargę jako nieuzasadnioną.