II SA/Ke 642/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Gminy Sadowie z dnia 30 grudnia 2020 r. nr XXIX/142/2020 w przedmiocie uchwalenia rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Sadowie na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE II SA/Ke 642/21 Uzasadnienie Działając na mocy art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 713), dalej u.s.g., Wojewoda Świętokrzyski wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Sadowie Nr XXIX/142/20 z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na 2021 rok, w całości. Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1057), dalej też jako ustawa, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na braku wskazania wysokości środków planowanych na realizację programu i poprzestanie jedynie na odesłaniu w tej materii do uchwały budżetowej gminy na 2021 r., podczas, gdy przepis ten nakazuje wskazanie wysokości środków planowanych na realizację programu. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na podstawie art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew treści art. 5a ust. 4 ustawy, w § 16 ust. 1 załącznika do uchwały Rady Gminy Sadowie nie określono wysokości środków planowanych na realizację programu, o czym świadczy odesłanie w tej materii do określenia w uchwale budżetowej. Taki stan powoduje bowiem ustalenie wysokości przedmiotowych środków z pominięciem konsultacji z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy i w procedurze właściwej dla podjęcia uchwały budżetowej, a nie procedury uregulowanej w art. 5a ust. 1 ustawy. Pełnomocnik organu przedstawiając poglądy judykatury i doktryny dotyczące powyższego zagadnienia stwierdził, że działanie gminy w tym zakresie nie stanowi należytej realizacji art. 5a ust. 4 pkt 8, a w związku z tym niniejsza skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając, że wypełnienie dyspozycji art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy zostało w zaskarżonej uchwale wyrażone poprzez wskazanie na kwoty środków przewidziane na ten cel w uchwale budżetowej. Zdaniem organu, odwołanie się w zaskarżonej uchwale do uchwały budżetowej lepiej wypełnia funkcję informacyjną, stanowiącą istotę powołanego przepisu, ponieważ wskazuje na kwotę środków "zagwarantowanych" (budżetowych), a nie jedynie "prognozowanych", a zatem w pewnym sensie niepewnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga znajduje usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, w aspekcie ich zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Z zaskarżonej uchwały wynika, że została podjęta w ramach upoważnienia z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala, po konsultacjach z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, przeprowadzonych w sposób określony w art. 5 ust. 5, roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3. Roczny program współpracy jest uchwalany do dnia 30 listopada roku poprzedzającego okres obowiązywania programu. Przepis art. 5a ust. 4 ustawy przewiduje, że roczny program współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 zawiera w szczególności: 1) cel główny i cele szczegółowe programu; 2) zasady współpracy; 3) zakres przedmiotowy; 4) formy współpracy, o których mowa w art. 5 ust. 2; 5) priorytetowe zadania publiczne; 6) okres realizacji programu; 7) sposób realizacji programu; 8) wysokość środków planowanych na realizację programu; 9) sposób oceny realizacji programu; 10) informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji; 11) tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert. Mając na względzie treść przytoczonych wyżej regulacji należy uznać, że organ stanowiący gminy jest obowiązany do zawarcia w uchwalonym programie postanowień odnoszących się do wszystkich kwestii wymienionych w art. 5a ust. 4 ustawy. W analizowanej sprawie należało podzielić stanowisko skarżącego, że uchwała Rady Gminy Sadowie z dnia 30 grudnia 2020 r. Nr XXIX/142/20 nie zawiera określonych w art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy elementów obligatoryjnych programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na 2021 rok. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle stosowania art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy jednolicie przyjmuje się, że program powinien wskazywać konkretną planowaną kwotę środków jaką gmina zamierza przeznaczyć na realizację programu. Zapis zawarty w § 16 ust. 1 zaskarżonej uchwały tego wymogu nie spełnia. Zgodnie z treścią tego postanowienia: "Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych zadań wymienionych w niniejszym programie określi Uchwała Budżetowa Rady Gminy Sadowie na rok 2021". Niewątpliwie użyty w powyższym zapisie wymóg określenia wysokości środków finansowych z odwołaniem się do uchwały budżetowej Rady Gminy Sadowie na 2021 r., jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę, wskazuje na kwotę środków "zagwarantowanych". Jednakże to pojęcie nie jest tożsame z użytym przez ustawodawcę w art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy pojęciem wysokości środków planowanych na realizację programu. W powołanym przez skarżącego wyroku z 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 208/14 NSA wprost stwierdził, że kwoty te mogą się różnić. Nadto skład orzekający zwrócił uwagę na znaczenie jakie ma wskazywanie planowanych środków dla podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego, które powinny wiedzieć w jakich granicach finansowych współpraca w ramach programu będzie się odbywać i czy warto o te środki występować w konkursie ofert. Natomiast z uchwały budżetowej taka kwota w sposób jasny i czytelny nie wynika. Analogiczny pogląd przedstawił NSA w wyroku z 13 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2658/14 podkreślając odrębny charakter uchwały budżetowej, dotyczącej zasadniczo odmiennych zagadnień, podejmowanej w innym trybie i innej procedurze, z pominięciem wymogów wprowadzonych przez ustawodawcę dla uchwalenia programu współpracy, w tym zwłaszcza z pominięciem przewidzianych w art. 5a ust. 1 ustawy wymogu konsultacji z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 oraz z naruszeniem terminu, o którym mowa w 5a ust. 1. Z podniesionych względów, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację i stanowisko prezentowane w orzecznictwie. Brak wskazania przez Radę Gminy Sadowie wysokości środków zaplanowanych na realizację programu nie stanowi prawidłowego wykonania przepisów art. 5a ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Opisane uchybienia w uchwale Radę Gminy Sadowie z dnia 30 grudnia 2020 roku należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa, oddziaływujących na cały akt. Powyższa okoliczność oznacza konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty składa się kwota 480zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 poz. 265.).