II SO/Op 16/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Przedszkola Publicznego nr 21 w Opolu za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) wymierzyć Dyrektorowi Przedszkola Publicznego nr 21 w Opolu grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2) zasądzić od Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 21 w Opolu na rzecz M. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 17 września 2021 r. M. W., zwany dalej również "wnioskodawcą", zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Publicznemu Przedszkolu nr 21 w Opolu za nieprzekazanie do sądu w wyznaczonym terminie skargi na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca podał, że skarga została skierowana do WSA w Opolu i wniesiona do Publicznego Przedszkola nr 21 w Opolu w dniu 9 sierpnia 2021 r., a fakt jej otrzymania potwierdza pełnomocnik organu w odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy pismem z dnia 17 sierpnia 2021 r. (załączonym do wniosku). Zdaniem wnioskodawcy, w związku z niewywiązaniem się przez organ z obowiązku przekazania skargi wraz z aktami administracyjnymi w terminie 15 dni, uzasadnione jest wymierzenie podmiotowi publicznemu grzywny. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Skarga M. W. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Sądu w dniu 7 października 2021 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Op 92/21, co Sądowi jest znane z urzędu. W piśmie z dnia 7 października 2021 r., stanowiącym odpowiedź organu na wniosek o wymierzenie grzywny, Dyrektor Publicznego Przedszkola nr 21 w Opolu, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie wniosku i przedstawił w załączeniu uwierzytelnioną skargę na bezczynność. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zaistniał błąd pracownika kancelarii, który omyłkowo nie przekazał skargi Sądowi w terminie bezzwłocznym, za co przeprosił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2). Natomiast wedle art. 55 ust. 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany art. 54 § 2 P.p.s.a. ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uzależnione jest od posiadania przez sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. Na gruncie niniejszej sprawy odnotować trzeba, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.), dalej zwanej u.d.i.p., której art. 21 pkt 1 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Ten przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 54 § 2 P.p.s.a. w zakresie terminu przekazania skargi. W świetle przytoczonych przepisów należy uznać, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji albo nie jest dysponentem żądanych informacji. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Sąd bowiem dopiero w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga będąca pismem kierowanym do sądu mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Stosownie do przytoczonego wcześniej art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołane przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim - złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Dodać trzeba, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny czy umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS 3/09, dostępna, jak wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13). W przekonaniu Sądu podzielić należy również pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4560/21, z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13). W związku z tym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na określenie wysokości grzywny. Sąd stwierdził, że ustalone w niniejszej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Skoro skarga wnioskodawcy z dnia 9 sierpnia 2021 r. była w posiadaniu organu co najmniej od dnia 17 sierpnia 2021 r. (data pisma zawierającego skierowaną do wnioskodawcy odpowiedź na skargę, karat nr 16 akt sądowych), to określony w art. 21 ust. 1 u.d.i.p. termin piętnastu dni na przekazanie Sądowi przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał z dniem 1 września 2021 r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ przekazał skargę do Sądu dopiero w dniu 7 października 2021 r., czyli po upływie ustawowego terminu – na skutek wniosku o wymierzenie grzywny. Określając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę argumentację przedstawioną w odpowiedzi na wniosek M. W. oraz to, że okres zwłoki w przekazaniu skargi do Sądu nie był długi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że opóźnienie w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi nie posiadało cech celowego i umyślnego naruszenia przepisów. Zdaniem Sądu grzywna w kwocie 500 zł jest zatem adekwatna do wagi naruszenia dokonanego przez organ, zaś wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji funkcji represyjnej, a także funkcji prewencyjnej przez zapobiegnie popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń. Ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. i postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r.). W przedmiotowej sprawie wymierzona grzywna nie ma natomiast charakteru dyscyplinującego, ponieważ przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ciążący na nim obowiązek i przekazał skargę do tut. Sądu. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia, uzasadnia art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis od wniosku w wysokości 100 zł.