I OZ 754/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Op 4/12 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 marca 2011 r. D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 17 listopada 2011 r., D. W. złożyła do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu od rozpoznania sprawy z uwagi na pozbawienie jej prawa do Sądu. Wobec powyższego zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów, przez wskazanie konkretnych sędziów podlegających wyłączeniu oraz przyczyn ustawowych uzasadniających skierowanie wniosku w stosunku do każdego sędziego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżąca stwierdziła w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r., złożonym osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 25 listopada 2011 r., że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu jest traktowana niesprawiedliwie, a "sędziowie zabierają nam naszą własność na łapówki mafii Burmistrza i Starosty w Trzebnicy, która buduje się pod nadzorem sędziów, bez pozwoleń na budowę, bez aktów własności, za darmo w tak zwanych piorytetach krajowych". Dodała, że jest pozbawiana prawa do dokumentów i prawa do przeprowadzenia mediacji i dowodów uzupełniających z dokumentów z art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a. Zdaniem skarżącej, "w sądzie są fałszowane dokumenty, przemieniane daty wpływu skarg do Sądu od organu". W dalszej części wniosku D. W. wymieniła sędziów, których dotyczy wniosek. W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 41/12, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu mafii, przyjmowania od niej łapówek, chęć przejęcia przez sędziów nieruchomości skarżącej, usuwania przez sędziów z akt dokumentów, ich przerabiania i podrabiania, czy też stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie D. W. wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (patrz: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie zarówno na podstawie art. 18 jak i 19 p.p.s.a. Należy ponadto podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty. Przyczyną wyłączenia sędziów od rozpoznawania sprawy nie mogą być natomiast subiektywne przekonania skarżącej o braku ich bezstronności, czy niesprawiedliwości. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić, aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów orzekających w tej sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.