I FZ 466/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 177/12 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., styczeń oraz luty 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 177/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. Spółce z o.o. z siedzibą w G. (zwana dalej w skrócie "Spółką") przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd przedstawił oświadczenia Spółki złożone na urzędowym formularzu. Wynikało z nich, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, a w ostatnim roku obrotowym Spółka osiągnęła stratę rzędu 19.756,27 zł. W zakresie środków trwałych podano, że ich wartość według bilansu za ostatni rok stanowi 0 zł. Podano jednocześnie, że aktualnie na rachunku bankowym prowadzonym przez I. Spółka nie posiada środków pieniężnych oraz że nie prowadzi żadnych prac związanych z zakresem wykonywanej działalności, a swoich należności dochodzi w postępowaniach sądowych. Ponadto, w skutek sądowego wezwania, skarżąca Spółka przedłożyła: – odpis zeznania podatkowego za 2011 r. (CIT-8), w którym wykazała stratę w wysokości 19.756,27 zł, deklarując przychody w kwocie 17.054,71 zł oraz koszty ich uzyskania w kwocie 36.810,98 zł, – bilans sporządzony na koniec grudnia 2011 r., z którego wynika, że wartość posiadanych aktywów trwałych, na które składają się urządzenia techniczne i maszyny o wartości 4.590,10 zł, inne środki trwałe o wartości ujemnej 11.665,03 zł oraz inne rozliczenia międzyokresowe o wartości 15.161,70 zł, wynosiła 8.086,77 zł, zaś wartość aktywów obrotowych – 508.313,62 zł, z czego 186.985,70 zł stanowiły środki pieniężne w kasie i na rachunkach, zaś 252.539,92 zł – należności, zobowiązania spółki wyniosły 455.437,32 zł, – jednostronny rachunek zysków i strat sporządzony na koniec 2011 r., zgodnie z którym spółka uzyskała przychody ze sprzedaży w kwocie 12.110,84 zł, przychody operacyjne – 4.916,09 zł, przychody finansowe – 27,78 zł i poniosła koszty działalności operacyjnej w wysokości 36.763,38 zł, – jednostronny rachunek zysków i strat na koniec kwietnia 2012 r., z którego wynika, że przychody spółki ze sprzedaży wyniosły 28.800 zł, inne przychody operacyjne – 0.50 zł, przychody finansowe – 20 zł i osiągnęła ona zysk z działalności gospodarczej w wysokości 25.726,60 zł, – odpisy zawiadomień naczelnika urzędu skarbowego z dnia 13 marca 2012 r. o zajęciu dwóch rachunków bankowych spółki prowadzonych przez B. i I. do kwoty 34.983,38 zł wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 24 lutego 2012 r. Analizując powyższe okoliczności Sąd I instancji nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie Spółce prawa pomocy. Wskazał bowiem, że w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy strona wnioskująca nie przedłożyła wszelkich niezbędnych dokumentów, uniemożliwiając tym samym rzetelną ocenę jej sytuacji. Uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy do akt sprawy przedłożono bowiem szereg dokumentów dostarczających pewną wiedzę na temat Spółki, jednakże nie jest to wiedza kompletna. W ocenie Sądu, mimo stosownego wezwania, jak również oświadczeń złożonych w sprzeciwie nie dostarczała wyciągu z prowadzonych rachunków bankowych. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że na koniec 2011 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie 186.985,70 zł, natomiast rachunki bankowe Spółki zostały zajęte do znacznie niższej kwoty, tj. 34.983,38 zł. Sąd wskazał, że tylko w okresie od stycznia do kwietnia 2012 r. wysokość przychodów skarżącej z tytułu sprzedaży, w porównaniu z rokiem poprzednim, wzrosła dwukrotnie (z kwoty 12.110,84 zł za okres od stycznia do grudnia 2011 r. do kwoty 28.800 zł), a Spółka uzyskała zysk z działalności gospodarczej w wysokości 25.726,60 zł. Pomimo wysokiego stanu zobowiązań (455.437,32 zł) Spółka posiadała także należności na kwotę 252.539,92 zł. W tym stanie rzeczy nie można stwierdzić, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki wniósł o zmianę powyższego postanowienia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor zażalenie nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że Spółka przedstawiła swoje dane w sposób selektywny, gdyż przedłożyła ona większość wymaganych dokumentów. Wynika z nich, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Wskazał, że spółka posiada zobowiązania wynoszące 455.437,32 zł, zaś rachunek bankowy Spółki został zajęty do kwoty 34.983,38 zł przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W zestawieniu z pozostałymi oświadczeniami strony, pozwalało to na przyjęcie tezy, że Spółka nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tychże okoliczności. Z uwagi na argumentację zawartą w złożonym zażaleniu należy wskazać, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W rubryce o nr 9 formularza PPPr należy umieścić dane dotyczące posiadanych rachunków bankowych wnioskodawcy oraz ich stanu na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Strona wskazała w tym zakresie, że na jedynym prowadzonym rachunku w I. nie posiada żadnych środków finansowych (k. 44 akt sądowych). Jednakże z nadesłanych dokumentów, a konkretnie z Bilansu finansowego Spółki za 2011 r. wynika, że na koniec 2011 r. w kasie i rachunkach Spółka posiadała środki pieniężne w wysokości 186,985, 70 zł (k. 56 akt sądowych). Ponadto z zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z tyt. egzekucji zobowiązań podatkowych wynika, że organ podatkowy, prowadzący postępowanie egzekucyjne skierował pisma o zajęciu rachunku bankowego do I. - który strona wskazała na urzędowym formularzu, ale również do B. (k. 58 akt sadowych). Powyższe okoliczności stawiają pod znakiem zapytania prawdziwość złożonych na urzędowym formularzu oświadczeń. Sąd I instancji mógł zatem oczekiwać, że strona przedstawi wyciąg z posiadanych rachunków bankowych wraz z historią operacji na nich prowadzonych, które mogłyby uwiarygodnić przedstawione przez nią we wniosku oświadczenia. Skoro zaś strona uchyliła się od przedstawienia wymaganych danych, to powinna liczyć się z przyjęciem przez Sąd I instancji, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń w zakresie przesłanek uzasadniających przyznanie prawo pomocy za uprawdopodobnione. Trzeba raz jeszcze bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 243 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. To strona ma przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś jedynie ocena przedstawionych okoliczności. Znamienne jest również to, że mimo oświadczeń pełnomocnika Spółki przedstawionych zarówno w sprzeciwie, jak i rozpatrywanym zażaleniu nie przedłożono wymaganych przez Sąd wyciągów. Te wszystkie okoliczności wskazują, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji odpowiada prawu, stąd też, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.