I OSK 1089/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 277/10 oddalającym skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SAB/Łd 5/07 odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96 postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania 2. oddalić wniosek o zawieszenie postępowania UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 277/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SAB/Łd 5/07 odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96. Skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 277/10 wniósł J. N. opierając ją na art. 271 pkt 2, art. 273 §2, art. 275 i 277 P.p.s.a. W jej uzasadnieniu podniósł, iż w piśmie z dnia 10 lutego 2010r. po dokonaniu w Sądzie pierwszej instancji przeglądu akt sądowych stwierdził braki w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy II SAB Łd 63/96. W złożonym w sądzie piśmie z dnia 11 lutego 2010r. wystąpił o niewysyłanie akt do NSA, który miał rozpoznać skargę kasacyjną do czasu odtworzenia brakujących akt, wnosząc jednocześnie w tym piśmie o "uzupełnienie brakujących akt". W treści tego pisma zawarte było żądanie przeprowadzenia postępowania w sprawie odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt. W piśmie (zatytułowanym zażalenie na odrzucenie wniosku procesowego z dn. 11 lutego 2010r.) z dnia 17 lutego 2010r (data wpływu do Sądu 23 luty 2010r), skarżący ponownie zwrócił się z wnioskiem o uzupełnienie akt postępowania. Pomimo złożonych wniosków akta zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 14 stycznia 2009r. wydane w sprawie II SAB/Łd 5/07 w przedmiocie odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, iż został pozbawiony możliwości działania w sprawie. Akta postępowania przed sądem I instancji były zdekompletowane zaś sąd uniemożliwił ich uzupełnienie, przesyłając akta do sądu II instancji niezwłocznie po złożeniu przez skarżącego wniosku o uzupełnienie akt. Sąd II instancji orzekał na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zdekompletowane akta pozbawiając tym samym stronę możności działania w sprawie. Wniosek strony z dnia 11 lutego w swojej treści zawierał żądanie przeprowadzenia postępowania w sprawie uzupełnienia zaginionych, brakujących akt. Sąd I instancji nie rozpoznał merytorycznie wniosku i przesłał niekompletne akta do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uniemożliwił tym samym stronie obronę słusznych interesów. W niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności mogły być zawarte w brakujących aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż rozstrzygając sprawę Sąd nie miał możliwości oceny całokształtu materiału dowodowego. Ponieważ orzeczenie sądu II instancji zapadło na posiedzeniu niejawnym strona nie miała możliwości przedstawienia Sądowi pełnych wniosków z uwzględnieniem treści brakujących w sprawie akt. Sąd rozpoznający skargę kasacyjną nie wziął pod uwagę złożonych przez stronę wniosków o uzupełnienie zaginionych lub zniszczonych akt, orzekając na podstawie niekompletnego materiału będącego w aktach sprawy, postępowanie dotknięte zostało wadami, które miały istotny wpływ na obronę praw skarżącego, tym samym pozbawił stronę możności obrony swoich praw. W świetle art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte niniejszą skargą dotknięte jest wadą nieważności. Skarżący wskutek uchybień procesowych nie brał udziału w istotnej części postępowania i z uwagi na to, iż orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym nie miał możliwości usunięcia skutków tych uchybień pomimo, iż składane przez niego wnioski zmierzały do zawieszenia postępowania kasacyjnego do czasu rozpoznania wniosku o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt. Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 13 września 2011 r. wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 października 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie J. N. pismem z dnia 10 października 2011 r. (data nadania 11 października 2011 r.) wskazał, iż o podstawach do wznowienia ww. postępowania dowiedział się po zapoznaniu się z treścią pisma z NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., doręczonego w dniu 19 maja 2010 r. Pismem z dnia 1 listopada 2011 r. J. N. wniósł o zawieszenie postępowania "do czasu rozpoznania przez Prokuraturę wznowienia postępowania (...) dot. bezprawia wysoko postawionych sędziów NSA". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96 opierając swoje żądanie na niemożności obrony swych praw na skutek błędnego pouczenia sądowego. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego, gdyż uznał, że została ona wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu zawartego w art. 277 P.p.s.a. Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 277/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu pierwszej instancji podzielając jednocześnie jego argumentację, iż trzymiesięczny termin liczony od dnia dowiedzenia się przez skarżącego o istnieniu podstawy do wznowienia postępowania nie został w niniejszej sprawie zachowany. Rozpoznawaną skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r. skarżący oparł na art. 271 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin określony w art. 277 p.p.s.a. jest liczony od dnia, w którym strona wiarygodnie dowiedziała się o istnieniu nowych okoliczności faktycznych i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (por. post. SN z dnia 25 stycznia 1967 r., sygn. akt II CZ 128/66). Zatem świadomość strony o istnieniu podstaw wznowienia i data, kiedy strona dowiedziała się o nich, decyduje o dniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Przy czym, świadomość o istnieniu podstaw wznowienia należy rozumieć w ten sposób, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że wykryte przez nią okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogą mieć znaczenie prawne przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnie zakończonej. Dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna świadomość prawna strony, to jest wiedza strony o prawnej możliwości wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania z dnia 25 czerwca 2010 r. skarżący podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny wydając postanowienie z dnia 1 marca 2010 r. orzekał na podstawie niepełnych akt sądowych, mimo, iż skarżący w dniu 10 lutego 2010 r. po dokonaniu przeglądu akt sądowych stwierdził braki w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy II SAB/Łd 63/96 i w złożonym w sądzie piśmie z dnia 11 lutego 2010 r. wnosił o przeprowadzenia postępowania w sprawie uzupełnienia tych akt zanim jego skarga kasacyjna trafi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż o przedmiotowej podstawie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie dowiedział się dopiero w dniu 19 maja 2010 r. Pomiędzy deklarowaną przez skarżącego datą 10 lutego 2010 r., jako dniem w którym powziął informację o braku akt sądowych, a datą 19 maja 2010 r. zachodzi więc sprzeczność. We wniesionej w dniu 25 czerwca 2010 r. skardze o wznowienie postępowania skarżący nie zaznaczył w żaden sposób, aby o podstawie wznowienia dowiedział się w dniu 19 maja 2010 r. argumentując w sposób odmienny, iż datą tą jest 10 luty 2010 r. Należy więc uznać, iż skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności, z których można by wnosić, iż zachował trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Art. 280 § 2 P.p.s.a. wprost zaś wskazuje, że na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia tej skargi. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że art. 280 § 1 i 2 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje na obowiązek sądu odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, jeżeli skarga ta nie została wniesiona z zachowaniem wymaganego terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia zachowania tego terminu ciążył na skarżącym, który pomimo wezwania Sądu nie uprawdopodobnił okoliczności zachowania terminu, wskazując na dwie różne daty dowiedzenia się o podstawie wznowienia tj. 10 lutego 2010 r. i 19 maja 2010 r., co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania. W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 277 P.p.s.a. oraz art. 280 § 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o zawieszenie postępowania z dnia 1 listopada 2011 r. skarżący argumentuje faktem, iż zawieszenie postępowania jest niezbędne "do czasu rozpoznania przez Prokuraturę wznowienia postępowania nr 1 Ds. 2075/10 – dot. bezprawia wysoko postawionych sędziów NSA(...)". Tymczasem z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt 1 Ds.2075/10 Prokuratura Rejonowa Łódź-Śródmieście odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej przekroczenia uprawnień i nie dopełnienia obowiązków przez sędziów NSA w Łodzi, stwierdzając, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż popełniono czyn zabroniony przez ustawę karną. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt IV Kp 191/11. (k. 64-66 akt). Jak wskazuje się w orzecznictwie, zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt I FZ 99/06, Lex nr 193472). W niniejszej sprawie należy uznać, iż skarżący poza ogólnikowym powołaniem się na fakt zakończonego postępowania przed Prokuraturą Rejonową w Łodzi nie powołał żadnych racjonalnych okoliczności mogących świadczyć o potrzebie zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 §1 P.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu w oparciu o art. 280 § 1 P.p.s.a. O oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania orzeczono na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 w zw. z art. 192 i art. 193 P.p.s.a.