III SA/Łd 482/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi A Oddział w Polsce z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w październiku 2004 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 i art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 29, poz. 257 ze zm.) § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...] określającą A. Oddział w Polsce zobowiązanie w podatku akcyzowym za październik 2004r. w kwocie 492.356,00 zł i odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem akcyzowym nabytych przez Spółkę olejów smarowych zaklasyfikowanych do kodu CN 2710 19 81, 2710 19 83, 2710 19 87, 2710 19 91 i 2710 19 99 będących przedmiotem dalszej odsprzedaży, nie przeznaczonych do użycia jako paliwo napędowe lub grzewcze. W dniu 7 maja 2012r. na powyższą decyzję A. Oddział w Polsce wniosła skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniosła zarzut naruszenia: 1. art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez uznanie, że oleje smarowe nie korzystają ze zwolnienia od podatku akcyzowego, 2. § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (DzU. nr 97, poz. 966 ze zm.) poprzez uznanie, iż przepis ten prawidłowo wykonywał ustawę akcyzową, 3. art. 2 ust. 4 lit. b Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania wyrobów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. UE z 2003r. L03. 283.51) - zwana Dyrektywą Energetyczną poprzez uznanie, że oleje smarowe wykorzystywane do celów innych niż napędowe lub opałowe mogą być opodatkowane zharmonizowanym podatkiem akcyzowym, 4. art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE. L 92.76.1) w zw. z art. 20 Dyrektywy Energetycznej poprzez uznanie, że oleje smarowe wykorzystywane do celów innych niż napędowe lub opałowe mogą być opodatkowane zharmonizowanym podatkiem akcyzowym, 5. art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. UE C 321E z dnia 29.12.2006r.) zwany dalej –TWE poprzez uznanie, że opodatkowanie podatkiem akcyzowym wewntrzwspólnotowego nabycia olejów smarowych, przy jednoczesnej możliwości stosowania zwolnienia od akcyzy dla tych towarów ale wyłącznie przez polskich producentów nie ma charakteru dyskryminującego, 6. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie na gruncie podatku akcyzowego mineralnych olejów smarowych, wobec syntetycznych olejów smarowych, które na podstawie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego podlegały w 2004 roku opodatkowaniu podatkiem ze stawką 0%. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W dniu 19 kwietnia 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 502/10 w przedmiocie podatku akcyzowego postanowił na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- zwaną dalej –p.p.s.a., przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: Czy objęcie podatkiem akcyzowym wyrobów, o których mowa w art. 2 pkt 2 w związku z poz. 4 załącznika nr 2 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), w tym produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania, mieści się w upoważnieniu do wprowadzenia lub utrzymania podatków, określonym w art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE. L 92.76.1). W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że kwestią podstawową jest odpowiedź na pytanie, czy objęcie podatkiem akcyzowym zharmonizowanym olejów smarowych przeznaczonych na inne cele niż paliwo napędowe i grzewcze mieści się w upoważnieniu z art. 3 ust. 3 dyrektywy horyzontalnej. Zagadnienie prawne dotyczące opodatkowania olejów smarowych w prawie krajowym budzi poważne wątpliwości. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 187 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (vide postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). Podkreślić należy, że wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podstawa zawieszenia postępowania uległa istotnemu rozszerzeniu w stosunku do uregulowań zawartych w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. W szczególności przepis ten daje podstawę zawieszenia postępowania z powodu skierowania, w wyniku innej sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym, pytania prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, s.281-182) W orzecznictwie Sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo należy podkreślić, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich musi zapaść takie samo rozstrzygniecie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwołanie się przez Sąd do uchwały NSA nie stanowić będzie uchybienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że istotą problemu jest kwestia dopuszczalności objęcia podatkiem akcyzowym wyrobów energetycznych wykorzystywanych do innych celów niż paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania na podstawie upoważnienia do wprowadzenia lub utrzymania podatków, określonego w art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. UE L. 92.96.1), którego dotyczy zadane pytanie prawne. Powołany przepis obowiązywał do dnia 31 marca 2010r. Istota problemu w niniejszej sprawie jest zatem tożsama z problemem będącym przedmiotem rozpoznania w sprawie I GSK 1017/10, w związku z którą NSA podjął cytowane wyżej postanowienie z dnia 19 kwietnia 2012r. Wobec powyższego, zdaniem Sądu wyżej wymienione postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma charakter prejudycjalny względem przedmiotowego, bowiem istnieje między nimi ścisły związek. Prejudycjalność zakłada istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten może polegać między innymi na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (vide wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt: II OSK 792/07). Niewątpliwie z takim związkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, co wyżej zostało wykazane. Zatem rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Co istotne i co wymaga szczególnego zaakcentowania Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie działając w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości a Sąd pierwszej instancji nie był i nie jest upoważniony do występowania z pytaniem prawnym do NSA. Reasumując, merytoryczna tożsamość zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w danej sprawie prowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny, z zagadnieniem, które w odrębnej sprawie przedstawiono do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. uzasadniało zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednym z kluczowych zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nie tylko kontrola orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych w konkretnych sprawach, ale także dbałość i stanie na straży jednolitości wykładni prawa administracyjnego. Narzędziem, przy pomocy którego Naczelny Sąd Administracyjny realizuje ww. zadanie, są uchwały, o których mowa w art. 264 § 1 p.p.s.a. Ochrona wskazanej przez ustawodawcę wartości, jaką jest jednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego, powinna być zatem uwzględniona przy wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy. Zawieszając w takim przypadku postępowanie sądowe wojewódzki sąd administracyjny postępuje adekwatnie do potrzeby ujednolicania w sposób przewidziany przez art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 § 1 i art. 264 p.p.s.a. praktyki wykładniczej sądownictwa administracyjnego. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. a.ł.