II GZ 341/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1660/20 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi [...] na pisma Rzecznika Praw Pacjentów z dnia [...] maja i [...] maja 2020 r., znak: [...] postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, objętym zażaleniem zarządzeniem z 27 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1660/20, działając na podstawie art. 220 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej cyt. jako: p.p.s.a.), wezwał [...] do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z 11 lipca 2021 r. na postanowienie Sądu z 10 czerwca 2021 r. w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, utrzymując, że podlega on zwolnieniu od wpisu z mocy prawa, "gdyż sprawa wywodzi się z ubezpieczenia społecznego - ochrony zdrowia" skarżącego. Skarżący wskazał również na nieprawidłowe doręczenie wezwania. Ponadto w zażaleniu zawarto liczne zarzuty dotyczące uchybień formalnych popełnionych w ocenie skarżącego przez WSA w Warszawie, polegających na "fikcyjności" wydawanych przez ten sąd orzeczeń i zarządzeń, wynikającej z braku czytelnych i zweryfikowanych podpisów na oryginałach orzeczeń i zarządzeń i braku protokołów posiedzeń sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Konstrukcja cytowanego przepisu sprawia, że należy interpretować go szeroko i stosować wskazane zwolnienie we wszystkich sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Taki sposób rozumienia powołanego przepisu jest tym bardziej właściwy, że - jak wskazano w piśmiennictwie - zwolnienia określone w art. 239 § 1 p.p.s.a. dotyczą w większości spraw związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, co przesądza o tym, że skarżący z reguły nie będą mieli dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. W konsekwencji doktryna zgodna jest, że zwolnienia te należy interpretować szeroko, gdyż gdyby tej kategorii skarżących nie objęto ustawowym zwolnieniem, to i tak przyznawano by im zwolnienie na mocy orzeczenia sądu z uwagi na ubóstwo, co niepotrzebnie obciążałoby sądy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 554-555). Zwolnienie to przysługuje skarżącemu niezależnie od tego, która forma działania, bezczynności lub przewlekłości proceduralnej wymieniona w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. stanowi przedmiot zaskarżenia, jak i niezależnie od rodzaju środka prawnego wnoszonego przez skarżącego (skarga, wniosek, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 762). W orzecznictwie podkreśla się, że zwolnienie określone w powyżej wskazanym przepisie ma zastosowanie także do zaświadczeń (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 217 r., sygn. I OZ 497/16, Lex 2064528). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia są pisma Biura Rzecznika Praw Pacjenta, dotyczące dokumentacji medycznej skarżącego, w tym obejmującej udzielone mu świadczenia medyczne. Należy zatem stwierdzić, że skarżący korzysta w tym postępowaniu z ustawowego zwolnienia od kosztów określonego w art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i nie uiszcza kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.