III OZ 708/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2022 r. sygn. akt II SPP/Wa 200/22 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 176/22, oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1588/20, o odrzuceniu skargi P. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 5 maja 2020 r. nr DO.66-PO-22.3.2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 września 2022 r. sygn. akt II SPP/Wa 200/22 wydanym w sprawie ze skargi P. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 176/22, oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1588/20, o odrzuceniu skargi P. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z 5 maja 2020 r. nr DO.66-PO-22.3.2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona przez adwokata albo radcę prawnego, stosownie do wymogu art. 276 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalność tak sporządzonej skargi o wznowienie postępowania oznacza jej oczywistą bezzasadność, co z kolei uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. K., wskazując że na tym etapie Sąd nie jest uprawniony do oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania. Skoro stan prawny wymusza przymus adwokacko-radcowski, to w celu wniesienia skargi zastępca zobowiązany będzie do wniesienia i zgłoszenia stosownych czynności procesowych. W ocenie żalącego stan prawny uniemożliwia w jakikolwiek sposób działanie samodzielne strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie słusznie wskazuje się, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania zawartego w skardze bądź gdy zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi (np. postanowienia NSA: z 21 sierpnia 2014 r., II OZ 765/14, LEX nr 1564210, z 20 sierpnia 2014 r., I OZ 673/14, LEX nr 1501787, z 17 lipca 2014 r., II OZ 700/14, LEX nr 1495334). W konsekwencji jedną z przesłanek uznania skargi za oczywiście bezzasadną jest stwierdzenie podstaw do odrzucenia tego środka prawnego jako niedopuszczalnego. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo stwierdził, że skarga P. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem NSA z 25 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 176/22, jest oczywiście bezzasadna. Po myśli art. 276 p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Ten ostatni przepis ustanawia przymus adwokacko-radcowski, z zastrzeżeniem § 2-3. W sprawie pozostaje bezsporne, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego przed NSA nie została sporządzona przez osobę wskazaną w art. 175 § 1 - § 3 p.p.s.a., co oznacza jej oczywistą bezzasadność. Z tego względu Sąd Wojewódzki prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Końcowo należy żalącemu wyjaśnić, że przymus adwokacko-radcowski w odniesieniu do skargi o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie oznacza pozbawienia strony możliwości skutecznego wnioskowania o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jak stanowi art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Tym samym strona jest uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wniesieniem środka prawnego, co do którego został przewidziany obowiązek sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast wniesienie skargi o wznowienie postępowania przez stronę niebędącą osobą uprawnioną do samodzielnego sporządzenia tego pisma powoduje konieczność jego odrzucenia, bez możliwości następczego uzupełnienia stanowiska już po przyznaniu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.