II OW 57/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy N. o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego między Wójtem Gminy N. a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy dotyczącej zalesienia działki nr [...] położonej w miejscowości K. stanowiącej własność K. P. postanawia: odrzucić wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego UZASADNIENIE Wójt Gminy N. pismem z dnia 17 lipca 2007 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy N. a Starostą S. na tle rozpatrzenia sprawy dotyczącej zalesienia działki nr [...], położonej w miejscowości K. stanowiącej własność K. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał się niewłaściwym do rozpoznania powyższego wniosku i postanowieniem z dnia 23 lipca 2007 r. sygn. akt II SO/Rz 14/07, na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako P.p.s.a, przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Jak wynika z przesłanych akt, A. K. pismem z dnia [...] zwrócił się do Wójta Gminy N. z prośbą o sprawdzenie, czy sadzenie świerków przez K. P. na swojej działce nr [...] w K., jest zgodne z prawem. Wójt Gminy N. w dniu [...] przeprowadził z udziałem zainteresowanych oględziny na ww. działce stwierdzając, iż w części górnej działki zasadzone są sadzonki świerka, część środkowa porośnięta jest trawą, natomiast w części dolnej działka jest zalesiona samoistnie samosiejkami brzozy. Następnie Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek A. K. Staroście S., celem załatwienia zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.), bowiem organ ten jest właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych. Jednocześnie informując, że działka nr [...], położona w miejscowości K., stanowiąca własność K. P., w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego leży na terenach rolnych i nie jest przeznaczona pod zalesienie. Starosta S. pismem z dnia [...] skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zaistniały w sprawie załatwienia wniosku A. K. spór kompetencyjny między organem jednostki samorządu terytorialnego, a organem administracji rządowej, winien być rozstrzygnięty w trybie określonym w art. 22 § 2 k.p.a. A. K. kolejnym pismem z dnia [...] tym razem skierowanym do Starostwa Powiatowego w S., jako właściciel działki nr [...] sąsiadującej z działką K. P. nr [...], zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnego zalesienia działki rolnej przez K. P., co narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Powyższy wniosek A. K. Starosta S. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Wójtowi Gminy N. do załatwienia zgodnie z kompetencjami, odwołując się w uzasadnieniu postanowienia do przepisów art. 4 oraz art. 59 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Wójt Gminy N. relacjonując we wniosku do Sądu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotychczasowy przebieg sprawy stawia pytanie, do zakresu kompetencji którego z organów należy rozpatrzenie wniosków A. K. z dnia [...] i [...] (powinno być z dnia [...]). Starosta S. w odpowiedzi na wniosek Wójta Gminy N. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, podtrzymuje stanowisko wcześniej zajęte, iż organem właściwym do załatwienia sprawy jest ww. Wójt, co wynika z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 14 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.), grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast jeśli właściciel nieruchomości dokonał zmiany zagospodarowania terenu poprzez jego zalesienie bez wymaganej decyzji, wówczas wójt na podstawie art. 59 ust. 3 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może w drodze decyzji nakazać właścicielowi nieruchomości: 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Ponadto granice sprawy określa treść wniosku strony, w tym przypadku A. K. kierując wniosek do Wójta Gminy N. "domagał się sprawdzenia zgodności z prawem sadzenia świerków na działce nr ewid. [...] położonej w K., argumentując to negatywnym oddziaływaniem na uprawy rolne, co ściśle jest związane z zagospodarowaniem przestrzennym i ewentualną sprzecznością uprawy leśnej z planem zagospodarowania gminy", a sprawy z zakresu zagospodarowania przestrzennego należą do kompetencji wójta. W omawianym wniosku strona nie wspominała o degradacji gruntów, do czego ewentualnie mogłyby mieć zastosowanie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W niniejszej sprawie, zdaniem Starosty S., zagospodarowanie terenu polegające na zalesieniu nieruchomości, nie wpływa i nie może wpływać na degradację i dewastację gruntów w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Brak podstaw prawnych do rozstrzygnięcia negatywnego sporu kompetencyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie z wniosku Wójta Gminy N. z dnia [...], bowiem wnioskodawca nie wykazał, że właściwym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny. Wójt Gminy N. i Starosta S. będący w sporze kompetencyjnym, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 6 k.p.a. są organami jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie więc do art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do obu ww. organów jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., które właściwe również jest do rozstrzygania sporów o właściwość między tymi organami (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze co do zasady jest organem wyższego stopnia wobec organów jednostek samorządu terytorialnego, wyjątki od tej zasady muszą wynikać z ustaw szczególnych (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Konsekwencją dalszą tych wyjątków od zasady jest to, że nie wszystkie spory o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzygane są przez samorządowe kolegia odwoławcze (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.) i właściwym w niektórych przypadkach może być wówczas Naczelny Sąd Administracyjny. Jeżeli właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) nie wynika wprost z przepisów prawa, a jest uwarunkowana jedynie przepisami ustaw szczególnych mających zastosowanie w danej sprawie, składający wniosek do Sądu o rozstrzygnięcie takiego sporu, powinien wniosek ten właściwie uzasadnić wskazując podstawy prawne takiego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie wniosek Wójta Gminy N. został skierowany do sądu administracyjnego w oparciu o przepis art. 22 § 2 k.p.a., jednak nie zawiera on żadnego uzasadnienia dlaczego w tym przypadku właściwym do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego jest Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek ten nie zawiera też żadnego uzasadnienia stanowiska wnioskodawcy, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A. K. jest Starosta S.. Można się jedynie domyślać, że powyższe wynikło z przekonania Wójta Gminy N., iż właściwym do załatwienia wniosku A. K., zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.), jest Starosta S.. Jest to jednak błędny pogląd, niebiorący w ogóle pod uwagę stanowiska Starosty S., wskazującego na odpowiednie przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wynikające z nich kompetencje wójta. Organ kierujący do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) powinien przed takim wystąpieniem dokładnie przeanalizować na tle stanu faktycznego sprawy, której wynikiem jest spór, zakres własnych kompetencji wynikających z ustaw, co powinno też znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wniosku. Zgodnie z art. 64 § 2 P.p.s.a., który to przepis ma zastosowanie również do wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Nie ma więc wątpliwości, że uzasadnienie (wniosku) należy do istotnych elementów konstrukcyjnych wniosku, a brak takiego uzasadnienia stanowi brak materialny w przeciwieństwie do braków formalnych, które można uzupełniać. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.