I OZ 888/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r., I SA/Wa 178/12 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem m. in. o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia jego odpisu adresatowi, został doręczony skarżącemu w dniu 21 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 3 września 2012 r., M. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podniósł, że przekroczył termin do złożenia zażalenia, gdyż w dniach od 20 do 29 sierpnia 2012 r. musiał wykonać "pilne roboty ogrodowe", które umożliwią mu przeżycie, a ich przerwanie wiązałoby się z koniecznością zatrudnienia na jego miejsce innej osoby. Stwierdził przy tym, że napisanie pisma procesowego po zachodzie słońca również nie było możliwe z uwagi na odcięcie energii elektrycznej w jego mieszkaniu (pomimo braku zaległości w opłatach). Skarżący podkreślił, że w tym samym czasie odnowiło się u niego ostre zapalenie spojówek, którego objawy są tożsame z rozpoznaniem stwierdzonym w zaświadczeniu lekarskim z maja 2012 r., twierdząc jednocześnie, że jeżeli Sąd chce się o tym przekonać powinien skierować go na badania okulistyczne do lekarza sądowego, gdyż w swoim rejonie nie może się dostać, z uwagi na obcięcie przez rząd wydatków na opiekę zdrowotną. Postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu. Według Sądu, nie kwestionując faktu zatrudnienia skarżącego przy wspomnianych pracach, nie sposób jednak uznać, by sam ten fakt mógł stanowić usprawiedliwioną przyczynę niedochowania terminu do wniesienie zażalenia. Wykonywanie zajęć zarobkowych, w żadnym razie nie może być kwalifikowane jako uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu tego terminu. Niezależnie bowiem od tego, że podjęcie zatrudnienia nie jest zdarzeniem nagłym, zaskakującym bądź takim, którego nie można przewidzieć, to nie sposób uznać, by mogło stanowić przeszkodę realnie uniemożliwiającą terminowe sporządzenie pisma procesowego (zażalenia), które co jest istotne nie wymagało szczególnej formy. Mogło być więc ono sporządzone choćby w trakcie przerw w pracy, a następnie nadane przez stronę w urzędzie pocztowym w drodze do pracy lub powrotnej. Zdaniem Sądu, nie można również uprawdopodobnienia braku winy upatrywać w gołosłownym stwierdzeniu o nagłym pogorszeniu stanu zdrowia. Skarżący nie przedstawił wszak na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów. Nie wyjaśnił również dlaczego w czasie deklarowanych kłopotów ze wzrokiem nie był w stanie posłużyć się inną osobą w celu napisania za niego oraz nadania w urzędzie pocztowym na adres Sądu listu zawierającego zażalenie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, nie stawiając zarzutów naruszenia prawa i stwierdzając, że jest szykanowany przez sądy. Podał, że zwracał się do innych osób o sporządzenie pisma, lecz odmówiono mu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności sprawy niniejszej należało uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. okoliczności mogących wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu. Zgodzić się bowiem należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, iż wykonywanie zajęć zarobkowych – prac ogrodowych, nie stanowi przyczyny mogącej usprawiedliwiać uchybienie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej – wniesienia zażalenia. Jak trafnie również zauważył Sąd I instancji, skarżący w żaden sposób nie udowodnił pogorszenia się stanu jego zdrowia (choroby oczu), ani nie wyjaśnił dlaczego nie mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej. Podane w zażaleniu okoliczności odmowy sporządzenia pisma przez osoby z otoczenia żalącego się świadczą o tym, że nie wyczerpał on możliwości zastąpienia się inną osobą w sytuacji, gdy tylko jedna osoba odmówiła mu pomocy. W takiej sy- tuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.