II SAB/Ke 109/21

SENTENCJA Sygn. [...] II SAB/Ke 109/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2021 r. R. S. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 10 czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wydanych w areszcie śledczym zgód na posiadanie konsol do gier w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpoznania wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące. Skarżący wniósł o: - stwierdzenie bezczynności organu; - zobowiązanie organu do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem; - zasądzenie od organu kwoty [...]zł; - zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów korespondencji. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ w piśmie z dnia 29 czerwca 2021 r. poinformował go, że nie prowadzi rejestru wydanych zgód na posiadanie konsol do gier przez osoby osadzone w Areszcie Śledczym w K.. Zdaniem skarżącego, organ jest w posiadaniu żądanej informacji, gdyż co miesiąc rozpatruje wnioski o udzielenie takich zgód. W rezultacie więc organ pozostaje w zwłoce. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2021 r. o udzielenie informacji dotyczącej ilości wydanych przez organ zgód na posiadanie konsol do gier, pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. poinformował go, że nie prowadzi rejestru takich zgód. Organ podkreślił, że zachował termin określony w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 poz. 2176 ze zm.) zwanej dalej "u.d.i.p." lub "ustawą". Nadto organ wskazał, że nie ma prawnego obowiązku rejestrowania wydanych zgód na posiadanie konsol do gier przez osadzonych, a następnie dokonywanie analizy w tym zakresie, tj., ile próśb zawierało wnioski np. o konsolę do gier. Zgody w zakresie próśb osadzonych w tym, na posiadanie konsol do gier, załatwiane są w trybie § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 2003 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 poz. 647) zwanego dalej "rozporządzeniem" - bezpośrednio, po zgłoszeniu bez pisemnego zawiadomienia, przez dyrektora, tj. organu postępowania wykonawczego, o którym mowa w art. 2 pkt 5 kodeksu karnego wykonawczego. Załatwiona w ten sposób prośba zostaje dołączona do teczki osobopoznawczej osoby osadzonej, dokumentacji prowadzonej w dziale kwatermistrzowskim lub skierowana do działu ochrony. Organ dodał, że prośby załatwione w powyższym trybie analizowane są rocznie, ale wyłącznie w zakresie ilości spraw i sposobu ich załatwienia pozytywnie, negatywne lub w inny sposób. Organ natomiast nie ma prawnego obowiązku analizowania treści ponad 700 próśb rocznie dotyczących osób osadzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK [...] i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK [...], postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK [...], dostępne: [...], jak i dalej powołane orzeczenia). Ponadto stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Przy czym ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 ustawy przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od takiego obowiązku. W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że Dyrektor Aresztu Śledczego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jak również to, że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Kwestią sporną było natomiast to, czy organ dysponuje żądaną informacją oraz czy udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło w terminie przewidzianym w powołanej ustawie. Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia 10 czerwca 2021 r. (złożonym w organie w dniu 16 czerwca 2021 r.) zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego o udostępnienie informacji publicznych w zakresie ilości wydanych dla osób osadzonych zgód na posiadanie konsol do gier w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpoznania wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące. Pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. znak: [...] organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższy wniosek informując, że cyt.: "w jednostce penitencjarnej w K. nie prowadzi się rejestru w zakresie ewidencjonowania wydanych zgód na posiadanie konsol do gier przez osoby osadzone. Mając na uwadze powyższe Areszt Śledczy w K. nie może udostępnić w/w dokumentu bowiem takiego nie posiada." Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do ustępu 2 art. 13 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Lektura akt sprawy niniejszej wskazuje, że Dyrektor Aresztu Śledczego w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (w dniu 29 czerwca 2021 r., tj. w 13-tym dniu od złożenia wniosku), udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek. Treść skargi potwierdza, że odpowiedź organu dotarła do skarżącego. Zdaniem Sądu, udzielona przez organ odpowiedź w odniesieniu do ilości zgód na posiadanie konsol do gier jest równoznaczna z twierdzeniem, że nie jest możliwe udzielenie żądanej informacji, gdyż organ nie prowadzi rejestru takich zgód. Skarżący w żaden sposób nie podważył skutecznie tego twierdzenia. Nie budzi wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej wskazanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to w ocenie Sądu zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia, że nie jest w posiadaniu informacji, wyłącza możliwość postawienia skutecznego zarzutu bezczynności. Nie można zobowiązać organu do udzielenia informacji, której nie posiada, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne. Sąd zaznacza, że nie jest władny do zweryfikowania poprawności twierdzenia organu o nieprowadzeniu ewidencji zgód na posiadanie konsol do gier. Skarżący jednak nie wykazał, że organ faktycznie dysponuje danymi objętymi wnioskiem. Niezależnie od powyższego - jedynie końcowo - należy podkreślić, że niezadowolenie strony z treści udzielonej odpowiedzi nie dowodzi, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Najistotniejsze jest to, że odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona w trybie zgodnym z ustawą. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wobec powyższego rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 200 p.p.s.a.