II OSK 1290/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Jerzy Bujko Sędziowie Zofia Flasińska ( spr.) Alicja Plucińska - Filipowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 617/05 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje radcy prawnemu S. K. z Kancelarii Radcy Prawnego w W., ulica [...], ze środków Skarbu Państwa Budżet Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 lipca 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 617/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] o wymeldowaniu skarżącej z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wojewoda M. wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przepis ten odwoływał się wprost do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) został uznany za niezgodny z art. 52 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, co oznacza, że podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy uznał, że skoro M. M. nie kwestionuje dobrowolności opuszczenia mieszkania nr [...] przy ul. [...], a ponadto nie deklaruje woli powrotu do spornego lokalu, to spełnienie warunku określonego w art. 15 ust. 2 ustawy, nie może budzić żadnych wątpliwości. Zdaniem organu, podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż bywa ona w miejscu pobytu stałego raz na dwa tygodnie, składając wizyty matce, nie może przesądzić o uznaniu, iż sporny lokal rzeczywiście stanowi miejsce jej pobytu stałego. Sporadyczne wizyty w lokalu, mające wyłącznie charakter odwiedzin nie noszą znamion pobytu stałego. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji uznał, iż poczynione przez organy ustalenia faktyczne są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Sąd wskazał, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W ocenie Sądu, okoliczność opuszczenia przez skarżącą lokalu nr 9 przy ul. Narbutta 49/51 w Warszawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości. Samo werbalne deklarowanie przez nią zamiaru przebywania na stałe w przedmiotowym lokalu nie ma w sprawie decydującego znaczenia. Sąd uznał, iż w związku z tym, że skarżąca nie przebywa od wielu lat w miejscu stałego zameldowania, należy uznać, że nie ma ona zamiaru stałego zamieszkiwania w tym lokalu. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na pominięciu bardzo istotnej dla rozstrzygnięcia przesłanki jaką jest "trwały charakter opuszczenia miejsca pobytu". Powołując się na ta podstawę kasacyjną skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przepis art. 9 ust. 2 powołanej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 18 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716). W dacie wydania zaskarżonej decyzji podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowiła więc tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar jego opuszczenia na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy wskazuje, iż skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal i przebywa tam jedynie sporadycznie, odwiedzając matkę. Przesłuchiwana w dniu [...] M. M. wskazała, iż nie zajmuje w przedmiotowym mieszkaniu żadnego pokoju, a jesienią [...]. oddała matce klucze do tego lokalu. Z zeznań matki skarżącej - M. N. wynika, iż skarżąca od 1999 r. nie mieszka przy ul. [...], gdyż od tamtego czasu zamieszkuje z mężem w innym mieszkaniu. Takie zachowanie skarżącej świadczy - zdaniem Sądu - o jej zamiarze skoncentrowania swojej aktywności życiowej w nowym miejscu, a tym samym o opuszczeniu lokalu przy ul. [...] w W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo uznał zaskarżoną decyzję Wojewody M. z dnia [...] o wymeldowaniu M. M. z przedmiotowego lokalu za zgodną z prawem. Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.