Ppolska.starec← UrzadnikВойти

XVII AmA 23/22

Sądy powszechne2024-02-19
Sygnatura
XVII AmA 23/22
Data orzeczenia
2024-02-19
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Dariusz Dąbrowski (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XVII AmA 23/22</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 lutego 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów <br/>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SO Dariusz Dąbrowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <table> <colgroup> <col width="372"/> </colgroup> <tr> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Iwona Hutnik</p> </td> </tr> </table> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2024 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wykorzystanie przewagi kontraktowej</strong> </p> <p>na skutek odwołania powoda od decyzji Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 30 listopada 2021 roku, Nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  uchyla zaskarżoną decyzję;</p> <p>2.  stwierdza, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani bez podstawy prawnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479)">art. 479</a> <sup> <!-- -->31a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>;</p> <p>3.  zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 1737 (jeden tysiąc siedemset trzydzieści siedem) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>SSO Dariusz Dąbrowski</p> <p>XVII AmA 23/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzja z dnia 30 listopada 2021 r. na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) - po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wobec przedsiębiorcy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził stosowanie przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz lub są wykonywane, ale o ich realizacji, w tym kosztach i rezultatach, dostawcy nie są informowani, co stanowi nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi i nakazał zaniechanie jej stosowania. Nadto Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi, w zakresie wskazanym w punkcie I Decyzji nałożył na przedsiębiorcę <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> karę pieniężną w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł płatną do budżetu państwa w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070500331" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 (art. 77;art. 77 ust. 1;art. 80)">art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów</a> (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 275) w związku z art. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) oraz stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 263;art. 263 § 1;art. 264;art. 264 § 1)">art. 263 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a.</a> w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) postanowił obciążyć <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> kosztami postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową i zobowiązać przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 178,50 złotych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji.</p> <p>Odwołanie od powyższej Decyzji złożył <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span>, zaskarżają ją w całości. Skarżonej Decyzji powód zarzucił naruszenie:</p> <p>- w zakresie pkt I Decyzji:</p> <p>1) art. 1 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (dalej „Ustawa o przewadze kontraktowej”), poprzez wszczęcie postępowania i wydanie zaskarżonej Decyzji pomimo braku uzasadniającego to interesu publicznego rozumianego jako konieczność zapewnienia tzw. bezpieczeństwa żywnościowego i objęcia ochroną dostawców produktów żywnościowych przed szczególnymi zagrożeniami wynikającymi ze specyfiki produkcji żywności - co w konsekwencji doprowadziło do wydania Decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 2)">art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.</a> i co skutkowało nieważnością Decyzji;</p> <p>2) art. 26 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o przewadze kontraktowej i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 1;art. 107 § 1 pkt. 5)">art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.</a> poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na nieokreśleniu w pkt I sentencji Decyzji, jaką konkretną praktykę Prezes UOKiK przypisał Spółce, a to wobec użycia w rozstrzygnięciu Decyzji alternatywnego określenia „praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz lub które są wykonywane, ale (...)”, co skutkuje nieusuwalną wadliwością Decyzji i oznacza wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, które nie może zostać usunięte w postępowaniu sądowym i powoduje konieczność uchylenia Decyzji w całości;</p> <p>3) art. 26 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy o przewadze kontraktowej i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 1;art. 107 § 1 pkt. 5)">art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.</a> oraz w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 20;art. 22;art. 42;art. 42 ust. 1)">art. 20, 22 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP</a> poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przypisaniu Spółce odpowiedzialności na gruncie ustawy o przewadze kontraktowej za czyn opisany w pkt I Decyzji, choć z jej uzasadnienia (zob. pkt 161 i nast.) wynika, że został on (rzekomo) popełniony przez podmiot trzeci (<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span>, dalej jako <span class="anon-block"> (...)</span> lub <span class="anon-block"> (...)</span>), a nie <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, co skutkowało zastosowaniem przez Prezesa UOKiK odpowiedzialności zbiorowej, ewentualnie tzw. „przebiciem zasłony korporacyjnej”, co jest niedopuszczalne na gruncie Ustawy, i co prowadzi do naruszenia zasad chronionych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a>, zwłaszcza zasady wolności działalności gospodarczej (art. 20 i 22) oraz zasady gwarantującej odpowiedzialność prawną wyłącznie za działanie zabronione na gruncie ustawy, i zasadniczo tylko za działanie własne (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42;art. 42 ust. 1)">art. 42 ust. 1 Konstytucji RP</a>);</p> <p>4) art. 5 pkt 2 ustawy o przewadze kontraktowej, poprzez jego błędne zastosowanie, co polegało na nieprawidłowym przyjęciu, że spółki zależne <span class="anon-block">(...)</span>, w szczególności <span class="anon-block">E. F.</span>, są nabywcami produktów rolnych i spożywczych, podczas gdy podmioty te nie uczestniczą w obrocie towarami rolnymi i spożywczymi i pełnią wyłącznie rolę organizatorów sieci franczyzowej - co w konsekwencji doprowadziło do wydania Decyzji z rażącym naruszeniem prawa, które nie może zostać usunięte w postępowaniu sądowym i powoduje konieczność uchylenia Decyzji w całości;</p> <p>5) art. 26 ust. 1 w zw. z art. 6 i art. 7 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez błędną wykładnię pojęcia „przewagi kontraktowej” i nieprawidłowe zastosowanie powołanych przepisów, co polegało na błędnym przyjęciu, że przewaga kontraktowa sprowadza się do dysproporcji w obrotach powoda i dostawców, podczas gdy dokonanie prawidłowej rekonstrukcji tej przesłanki wymaga zbadania w pierwszym rzędzie wielu innych parametrów działania nabywcy i dostawców, w tym alternatywnych możliwości zbycia towarów przez dostawcę, alternatywnych możliwości ich nabycia przez nabywcę, udziałów przedsiębiorców w poprawnie zdefiniowanym rynku właściwym, jego całościowej struktury, występowania barier wejścia na taki rynek i dynamiki zachodzących na nim zmian, jak również na błędnym przyjęciu, iż porównaniu podlegać powinny jedynie obroty dostawców, rozumianych jako spółki bezpośrednio zawierające umowy z EC, z całkowitym pominięciem faktu, iż potencjał ekonomiczny dostawcy może być związany z jego przynależnością do zagranicznych i krajowych grup kapitałowych, a tym samym wskutek pominięcia, iż kryterium znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej, obejmuje kwalifikowaną różnicę pomiędzy potencjałem dostawcy, z uwzględnieniem jego siły rynkowej wynikającej m.in. z jego przynależności do grupy kapitałowej;</p> <p>6) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a> w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o przewadze kontraktowej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 k.p.a.</a> w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez ich błędne zastosowanie w zakresie postępowania dowodowego prowadzonego przez Prezesa UOKiK i zaniechanie ustalenia prawdy materialnej oraz dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, co polegało na:</p> <p>(i) zaniechaniu dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych oraz zaniechaniu przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów co do ustalenia, czy pomiędzy powodem a każdym z indywidualnie zidentyfikowanych w postępowaniu dostawców, istniał stan przewagi kontraktowej, przy uwzględnieniu kryteriów istotnych dla oceny istnienia znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym dostawców, w tym takich kryteriów, jak: (i) stosunek obrotów danego dostawcy ze Spółką do obrotów uzyskiwanych przez danego dostawcę z innymi sieciami handlowymi i innymi nabywcami, (ii) pozycja danego dostawcy na określonym rynku właściwym, (iii) rodzaj asortymentu (artykułów żywnościowych) sprzedawanych Spółce i możliwości ich zbycia za pośrednictwem innych kanałów dystrybucji, itp.;</p> <p>(ii) bezpodstawnym pominięciu, iż znaczna część dostawców wymienionych w Decyzji, względem których w ocenie Prezesa UOKiK powód posiadał przewagę kontraktową (dalej łącznie jako „Dostawcy”), dysponowała porównywalnym lub większym potencjałem ekonomicznym od potencjału powoda, uwzględniającym zdolności negocjacyjne i uzależnienie Spółki od asortymentu dostarczanego przez tych dostawców, co dotyczyło m.in. takich dostawców, jak <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> sp.k., <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> etc.;</p> <p>(iii) błędnym ustaleniu, jakoby <span class="anon-block">(...)</span> deklarował, „iż będzie wykonywał na rzecz dostawców usługi podstawowe ogólno-sieciowe oraz usługi wsparcia sprzedaży” w odniesieniu do dostaw produktów do sklepów sieci „<span class="anon-block">(...)</span> (pkt 35 Decyzji), podczas gdy w rzeczywistości to inny podmiot, tj. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> deklaruje, że będzie je wykonywać na rzecz dostawców, co wprost wynika z treści powoływanego w Decyzji przez Prezesa UOKiK wzoru Aneksu szczegółowego do Umowy dystrybucyjnej, zawieranego z udziałem <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> oraz dostawcy (§ 1);</p> <p>(iv) nieprawidłowym ustaleniu, jakoby dostawcy nie mieli możliwości bezpośredniej sprzedaży produktów do sieci „<span class="anon-block">(...)</span>, bez zawarcia umowy z <span class="anon-block">(...)</span> (pkt 57 Decyzji) - w rzeczywistości, dostawcy mają możliwość i wielu z nich faktycznie korzysta z możliwości bezpośredniej sprzedaży do sklepów sieci „<span class="anon-block">(...)</span>, co wymaga jedynie, ze względu na konstrukcję umowy franczyzy, zawarcia umowy z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (ale nie z <span class="anon-block">(...)</span>);</p> <p>(v) nieprawidłowym ustaleniu, jakoby franczyzobiorcy mieli obowiązek nabywania od <span class="anon-block">(...)</span> produktów o wartości 96% obrotu generowanego przez sklep (pkt 60 Decyzji), podczas gdy w rzeczywistości poziom 96% odnosił się do ogółu dostawców z listy asortymentowej, w tym, ale nie wyłącznie, do <span class="anon-block">(...)</span>, ale także do dostawców sprzedających produkty franczyzobiorcom bezpośrednio (co dotyczyło np. dystrybutorów mrożonek, dostawców produktów regionalnych i lokalnych itp.), zaś w efekcie od franczyzobiorcy nabywali od <span class="anon-block">(...)</span> produkty o wartości między 60-70% obrotu danego sklepu;</p> <p>(vi) nieprawidłowym ustaleniu, jakoby franczyzobiorcy mieli obowiązek nabywania danej kategorii produktów z listy asortymentowej wyłącznie od <span class="anon-block">(...)</span> (pkt 61 Decyzji); w rzeczywistości, w wielu przypadkach dla danego rodzaju asortymentu wskazanych jest kilku dostawców i franczyzobiorca ma wybór między dostawcami;</p> <p>(vii) błędnym przyjęciu, że „dostawcy [powoda] nie mieli możliwości negocjowania zakresu usług i sposobu ich wykonania” (pkt 51 Decyzji) pomimo braku dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych, w tym braku przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów na okoliczności towarzyszące zawarciu kwestionowanych umów z dostawcami;</p> <p>(viii) błędnym przyjęciu, w oparciu o zanonimizowane i w istotnej części utajnione przed powodem, na podstawie postanowienia Prezesa UOKiK nr <span class="anon-block"> (...)</span>, odpowiedzi dostawców udzielone na pytania ankietowe Prezesa UOKiK, jakoby dostawcy ci kwestionowali fakt uzyskiwania od powoda informacji nt. realizacji usług ogólno-sieciowych i usług wsparcia sprzedaży (dalej łącznie jako „Usługi”), i wyciągnięcie z tych odpowiedzi, utajnionych przed powodem i niemożliwych na aktualnym etapie do zweryfikowania, ogólnego wniosku co do nieotrzymywania przez dostawców informacji nt. wykonywanych usług, w sytuacji, w której twierdzenia rzekomych dostawców nt. braku otrzymywania informacji o wykonywaniu usług ogólno-sieciowych i usług wsparcia sprzedaży, są nieprawdziwe i niewiarygodne, a także w sytuacji, w której ustalenia te Prezes UOKiK oparł na jedynie ośmiu spośród dziewięciu odpowiedziach rzekomych dostawców powoda (pkt 54 Decyzji), co stanowi nikły ułamek liczby dostawców powoda i nie stanowi miarodajnego i wiarygodnego źródła informacji nt. sposobu wykonywania umów przez powoda z ogółem dostawców;</p> <p>(ix) nieprawidłowym ustaleniu, w wyniku powierzchownej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i znajomości realiów handlu, analizy umów powoda z dostawcami, jakoby dostawcy nie otrzymywali „gwarancji” podjęcia przez powoda określonych działań na rzecz tychże dostawców (pkt 55 oraz 63 Decyzji), z pominięciem, iż po pierwsze, w zakresie usług świadczonych na rzecz dostawców do sieci sklepów „<span class="anon-block">(...)</span>”, to miał je świadczyć nie <span class="anon-block">(...)</span>, ale <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> a po drugie, z pominięcie, iż charakter usług ogólno- sieciowych i usług wsparcia sprzedaży wymagał elastycznego regulowania zakresu czynności, do których zobowiązany był powód, i z faktu bieżącego ustalania tego zakresu nie można wyciągać wniosku nt. braku gwarancji wykonania usług przez powoda;</p> <p>(x) nieprawidłowym ustaleniu, jakoby usługi ogólno- sieciowe i usługi wsparcia sprzedaży nie były wykonywane przez powoda, pomimo ustalenia, że dostawcy ci „nie posiadali żadnych roszczeń [względem powoda] w związku z płaceniem opłaty za kwestionowane usługi” (pkt 55 Decyzji) - skoro więc dostawcy ci sami zeznali w swoich odpowiedziach ankietowych, że nie posiadali roszczeń wobec powoda, należało przyjąć, że usługi te były wykonywane należycie;</p> <p>(xi) błędnym pominięciu, iż czynności powoda wykonywane w ramach „sprawowania nadzoru i koordynacji zamówień” są wykonywane także bezpośrednio w interesie dostawców, którzy odnoszą korzyść ze sprawnego zorganizowania systemu zamówień funkcjonującego pomiędzy franczyzobiorcami, powodem, a dostawcami, gdyż taki system zamówień sprzyja zwiększeniu obrotów danego dostawcy, zapewniając ciągłość dostawy asortymentu do sklepów, do których powód odsprzedaje towary (pkt 65 Decyzji);</p> <p>(xii) nieprawidłowym przyjęciu w odniesieniu do usług świadczonych w związku z dostawami produktów do sklepów sieci „<span class="anon-block">(...)</span>”, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i z pominięciem realiów rynku, jakoby <span class="anon-block">(...)</span> nie prowadził „promocji produktów, której celem byłoby zainteresowanie konsumentów indywidualnie konkretnymi produktami dostawców” oraz ustalenie, jakoby w wyniku tych promocji <span class="anon-block">(...)</span> jedynie „prezentował swoją ofertę” (pkt 67 Decyzji), podczas gdy w rzeczywistości w zakresie promocji w sklepach <span class="anon-block">(...)</span> promocja dotyczyła asortymentu sprzedawanego przez franczyzobiorców tej sieci, a więc promocja ta bezpośrednio służyła promocji wśród konsumentów produktów w sklepach <span class="anon-block">(...)</span>, a produktów oferowanych przez <span class="anon-block">(...)</span>, gdyż konsumenci nabywają produkty spożywcze w sklepie, a nie zaopatrują się w <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>(xiii) bezzasadnym uznaniu za niewiarygodne wyjaśnień powoda, iż nie zajmuje się on promocją artykułów tych dostawców, którzy nie uiszczają opłat z tytułu usług ogólno-sieciowych lub usług wsparcia sprzedaży, w oparciu o nielogiczną konstatację Prezesa UOKiK, iż „promocja danego produktu wiąże się ze zwiększonymi zamówieniami oraz konieczną logistyką” (pkt 76 Decyzji), co jest prawdą, ale co w związku z tym potwierdza, wbrew stanowisku pozwanego, że powód nie świadczył usług promocji artykułów jakichkolwiek dostawców za darmo, lecz wykonywał takie usługi jedynie za dodatkowymi opłatami regulowanymi w ramach wynagrodzenia za usługi ogólno- sieciowe i usługi wsparcia sprzedaży (dalej „Wynagrodzenie”);</p> <p>(xiv) nieprawidłowym przyjęciu, w oparciu o jedynie dziewięć zanonimizowanych odpowiedzi ankietowych rzekomych dostawców powoda, iż dostawcy powoda nie otrzymywali raportów z monitoringu trendów rynkowych i popytu (pkt 86 Decyzji), w sytuacji, w której tak niewielka liczba, w dodatku nieweryfikowalnych dla powoda, odpowiedzi dostawców, nie jest miarodajna dla ustalenia faktów dotyczących składania przedmiotowych raportów ogółowi dostawców;</p> <p>(xv) bezpodstawnym przyjęciu, że powód nie realizował usługi reklamy w infokioskach, w sytuacji, w której z ustalonego zakresu tej usługi logicznie wynika, że realizacja tej usługi polegała na udostępnieniu osobom trzecim, tj. klientom <span class="anon-block"> hurtowni (...)</span>, informacji nt. dostawcy i na umożliwieniu klientom hurtowni aktywowania specjalnych promocji oraz na wyświetlaniu reklamy danego dostawcy, a więc w sytuacji, gdy należało przyjąć, że opłata pobierana przez powoda stanowiła wynagrodzenie za reklamę dostawcy w <span class="anon-block"> hurtowniach (...)</span> - to zaś, ilu klientów np. faktycznie korzystało z infokiosków jest z tego punktu widzenia okolicznością drugorzędną, tak samo, jak reklama telewizyjna polega na jej emisji, podczas gdy liczba widzów, którzy faktycznie z reklamą się zapoznają, ma charakter wtórny;</p> <p>- co miało łącznie istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przyjęciem przez Prezesa UOKiK ustaleń faktycznych niezgodnych z prawdą, co w rezultacie skutkowało przyjęciem przez organ odpowiedzialności powoda na gruncie Ustawy, co nie miało podstaw;</p> <p>7) art. 48 Karty Praw Podstawowych UE („KPP UE”) oraz art. 6 ust. 2 Europejskiej Karty Praw Człowieka („EKPCz”) poprzez stwierdzenie praktyki nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej przez Spółkę i nałożenie za to wysokiej kary pieniężnej, w sytuacji, w której zastosowano nieprawidłowy rozkład ciężaru dowodu i pozwany nie zgromadził dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie zarzucanych Spółce praktyk;</p> <p>8) art. 6 i 7 ust. 2 ustawy o przewadze kontraktowej, art. 7 ust. 1 zd. 1 EKPCz i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42;art. 42 ust. 1;art. 42 ust. 1 zd. 1)">art. 42 ust. 1 zd. 1 Konstytucji</a>, poprzez dokonanie wadliwej i arbitralnej wykładni przesłanej nieuczciwości i naruszenia dobrych obyczajów, które są przesłankami ustawowymi koniecznymi do stwierdzenia praktyki nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej;</p> <p>9) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez ich błędne zastosowanie i bezprawne obarczenie Spółki ciężarem dowodu, iż Spółka nie przymuszała dostawców do korzystania z Usług i regulowania Wynagrodzenia, oraz że Usługi były na ich rzecz wykonywane oraz że o ich realizacji, w tym o kosztach i rezultatach, dostawcy byli informowani - w sytuacji, w której to pozwany był zobowiązany do wykazania tych okoliczności poprzez zgromadzenie odpowiedniego materiału dowodowego, a nierozstrzygnięcie braków w materiale dowodowym sprawy oznaczało brak możliwości rozstrzygnięcia na niekorzyść powoda - co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przyjęciem przez Prezesa UOKiK ustaleń nieopartych na ustaleniach faktycznych organu, a na domniemaniach opartych na bezpodstawnym przerzuceniu ciężaru dowodu na powoda;</p> <p>10) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070500331" title="Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 (art. 69;art. 69 ust. 1;art. 74)">art. 69 ust. 1 i art. 74 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów</a> (dalej u.o.k.i k.) w zw. z art. 15 ustawy o przewadze kontraktowej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 10;art. 10 § 1;art. 10 § 2;art. 8;art. 8 § 1)">art. 10 § 1 i § 2 i art. 8 § 1 k.p.a.</a> w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej, poprzez ograniczenie prawa powoda do obrony wskutek odmowy wyrażenia zgody na udostępnienie powodowi kluczowych dowodów w sprawie w postaci (i) danych nt. obrotów przedsiębiorców, których organ zakwalifikował jako podmioty, względem których powód ma przewagę kontraktową, a także (ii) danych zawartych w odpowiedziach przedsiębiorców na pytania ankietowe zawarte w piśmie Prezesa UOKiK z 30 października 2019 r., tj. danych, na podstawie których Prezes UOKiK dokonał kluczowych ustaleń co do m.in. zaistnienia przesłanki „przewagi kontraktowej”, a także co do kształtu rzekomej praktyki powoda - które to ograniczenie dostępu nie miało podstaw prawnych, gdyż opierało się na bezpodstawnym przyjęciu, jakoby informacje zawarte w ww. dokumentach dotyczących przychodów zawierały tajemnice skarbowe dostawców oraz jakoby informacje zawarte w odpowiedziach na pytania ankietowe pozwalały na identyfikację dostawców, a tym samym jakoby ich ujawnienie powodowi groziło niekorzystnymi konsekwencjami dla tych dostawców, związanymi z rzekomym ryzykiem ograniczenia przez powoda współpracy z dostawcami, którzy udzielili odpowiedzi niekorzystnych dla powoda - co nie miało podstaw, gdyż ograniczenie dostępu do ww. dokumentów nie mogło być uzasadnione istnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiło powoda możliwości przedstawienia stanowiska i dowodów na to, że (i) powód nie miał w stosunku do podmiotów wymienionych w Decyzji przewagi kontraktowej, oraz (ii) Usługi objęte Wynagrodzeniem były wykonywane na rzecz dostawców zgodnie z prawem, a w konsekwencji skutkowało to tym, że Prezes UOKiK wydał Decyzję w oparciu o niepełny i błędnie oceniony materiał dowodowi i w oparciu o błędnie ustalone okoliczności faktyczne;</p> <p>11) art. 74 u.o.k.i k. w zw. z art. 15 ustawy o przewadze kontraktowej oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 10;art. 10 § 1;art. 10 § 2;art. 8;art. 8 § 1)">art. 10 § 1 i § 2 i art. 8 § 1 k.p.a.</a> w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej wskutek wydania przez Prezesa UOKiK postanowienia nr <span class="anon-block"> (...)</span> Z 16 listopada 2021 r., na mocy którego Prezes UOKiK odmówił powodowi wglądu do (i) danych nt. obrotów przedsiębiorców, których organ zakwalifikował jako podmioty, względem których powód ma przewagę kontraktową, a także (ii) danych zawartych w odpowiedziach przedsiębiorców na pytania ankietowe zawarte w piśmie Prezesa UOKiK z 30 października 2019 r., a także na skutek wydania Decyzji bez odczekania na wpływ zażalenia powoda na postanowienie nr <span class="anon-block"> (...)</span>, a tym bardziej bez odczekania na przeprowadzenie sądowej kontroli postanowienia nr <span class="anon-block"> (...)</span>, co skutkowało (i) pozbawieniem powoda możliwości uzyskania postanowienia Sądu w przedmiocie zamieszczonego w zażaleniu wniosku o zabezpieczenie, które miało polegać na zobowiązaniu Prezesa UOKiK do niewydawania decyzji kończącej postępowanie w sprawie do czasu rozpatrzenia zażalenia oraz (ii) pozbawieniem powoda możliwości uzyskania postanowienia Sądu w sprawie zażalenia przed wydaniem Decyzji, a w związku z tym, w wyniku działań Prezesa UOKiK, brakiem możliwości uzyskania dostępu do danych dotyczących obrotów Dostawców, wobec których powód rzekomo miał przewagę kontraktową, a także brakiem możliwości podjęcia efektywnej obrony poprzez skuteczne odparcie twierdzeń zawartych w odpowiedziach ankietowanych przedsiębiorców (którzy pozostali i pozostają nieznani dla powoda i powód nie miał ani nie ma możliwości pełnego zweryfikowania zgodności z prawdą i adekwatności odpowiedzi ankietowych) - co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło powodowi zajęcie stanowiska wobec danych uzyskanych od organów skarbowych i wobec odpowiedzi ankietowych (których rzetelność i adekwatność nie może być zweryfikowana) i uniemożliwiło powodowi złożenie dowodów na brak przewagi kontraktowej (przy uwzględnieniu faktycznej pozycji negocjacyjnej Dostawców względem Spółki) i na faktyczne wykonywanie usług na podstawie konkretnej umowy, z konkretnym dostawcą (udzielającym odpowiedzi ankietowej), a w efekcie skutkowało oparciem Decyzji na błędnych ustaleniach Prezesa UOKiK co do rzekomego istnienia przewagi kontraktowej i co do zaistnienia spornej praktyki;</p> <p>12) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 1;art. 107 § 1 pkt. 6;art. 107;art. 107 § 3)">art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 9)">art. 9 k.p.a.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 11)">art. 11 k.p.a.</a> w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez uchybienie zasadom sporządzenia decyzji administracyjnej, w tym jej uzasadnienia i zaniechanie wyjaśnienia w Decyzji w oparciu o jakie dowody Prezes UOKiK ustalił rzekomy stan przewagi kontraktowej pomiędzy Spółką a jej dostawcami oraz na czym dokładnie ów stan przewagi kontraktowej polegał (jeśli zaś wyłącznie na różnicy w obrotach, co było samo w sobie rozumowaniem wadliwym - na zaniechaniu wyjaśnienia ile owa różnica zdaniem Prezesa UOKiK wynosiła w przypadku każdego z Dostawców) - co w konsekwencji skutkuje brakiem możliwości dokonania kontroli Decyzji w odwołaniu, gdyż zamieszczone w niej uzasadnienie stanowi jego pozór; w efekcie Decyzja powinna zostać uchylona w całości;</p> <p>- W zakresie pkt II Decyzji:</p> <p>13) art. 33 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez nałożenie na powoda kary pieniężnej bez określenia, za jaki konkretnie czyn powód jest ukarany, a to wobec nałożenia kary „z tytułu nałożenia zakazu, o którym mowa w art. 6 [Ustawy o przewadze kontraktowej] w zakresie wskazanym w pkt I [sentencji Decyzji]”, w sytuacji, w której w pkt I sentencji Decyzji Prezes UOKiK nie określił konkretnej praktyki, mającej stanowić naruszenie art. 6 ustawy o przewadze kontraktowej, czyli przejaw nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy, lecz ograniczył się do wskazania wariantowego określenia „praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz łub które są wykonywane, ale (...)”, jednocześnie bez wskazania okresu, w którym praktyka miała zostać popełniona, co w konsekwencji oznacza nałożenie na Spółkę kary pieniężnej bez zidentyfikowania konkretnej praktyki, za którą Spółka jest ukarana;</p> <p>14) art. 33 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez bezpodstawne nałożenie na powoda kary pieniężnej w rezultacie nieprawidłowego uznania, że zachowanie powoda spełnia przesłanki nieuczciwego nadużywania przewagi kontraktowej w rozumieniu ustawy o przewadze kontraktowej;</p> <p>15) art. 33 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez nałożenie na powoda kary rażąco wygórowanej, a zarazem ustalonej w sposób arbitralny, tj. poprzez ustalenie, jako stopy bazowej dla wyliczenia kary, aż 0,6% obrotu powoda z 2020 r., co stanowi 1/5 maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w ustawie o przewadze kontraktowej, następnie o jej podwyższenie o współczynnik przypisany okolicznościom obciążającym, a następnie obniżenie jej o 40%, co świadczy o stosowaniu przy ustaleniu wysokości kary całkowicie niejasnych, arbitralnych kryteriów - ostateczna wysokość kary jest zaś prawie dwukrotnie wyższa od sumy Wynagrodzenia, które powód miał uzyskać łącznie w latach 2018-2020 z tytułu świadczonych Usług, i to w sytuacji, w której Usługi były wykonywane (co więcej, z samej Decyzji wynika, że część Usług była niewątpliwie wykonywana);</p> <p>16) art. 33 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 2 i 4 ustawy o przewadze kontraktowej poprzez bezpodstawne przyjęcie jako okoliczności obciążającej, jakoby praktyka przypisana Spółce była umyślna, w sytuacji, w której sporna praktyka miała charakter dobrowolnych ustaleń umownych pomiędzy powodem a dostawcami i stosowaniu tej rzekomo niedozwolonej praktyki nie towarzyszyły jakiekolwiek roszczenia ani zastrzeżenia dostawców, a tym samym w sytuacji, w której powód nie mógł obiektywnie uznawać, że pobierane Wynagrodzenie stanowiło przejaw jakiejkolwiek niedozwolonej praktyki.</p> <p>Mając na uwadze powyższe zarzuty Przedsiębiorca wniósł o</p> <p>uchylenie Decyzji w całości z uwagi na wydanie Decyzji z rażącym naruszeniem prawa, którego nie da się konwalidować na etapie postępowania odwoławczego,</p> <p>ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:</p> <p>uchylenie punktu II Decyzji</p> <p>ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku zmianę Decyzji w całości poprzez obniżenie kary pieniężnej nałożonej na powoda kwoty nie wyższej niż 1.000 złotych.</p> <p>Ponadto powód wniósł o:</p> <p>- stwierdzenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479)">art. 479</a> <sup> <!-- -->3la</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3;§ 3 zd. 2)">§ 3 zd. 2 k.p.c.</a>, że Decyzja została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa;</p> <p>- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według spisu kosztów, który zostanie złożony na rozprawie, a w razie jego niezłożenia, według norm przepisanych, przy czym w każdym wypadku kosztów zastępstwa procesowego według 6-krotności stawki minimalnej ze względu na znaczny wkład pełnomocników powoda w wyjaśnienie sprawy i ze względu na wartość przedmiotu sprawy, a co najmniej w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, zgodnie z § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym te koszty zostaną zasądzone, do dnia zapłaty.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o oddalenie odwołania, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p>W kolejnych pismach procesowych oraz na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy w Warszawie, Sad Ochrony Konkurencji i Konsumenta ustalił co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>. Przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa i detaliczna produktów należących do kategorii FMCG (z ang. fast-moving consumer goods – artykułów konsumenckich codziennego użytku). <span class="anon-block">(...)</span> jest organizatorem sieci <span class="anon-block"> sklepów (...)</span>, działającej na zasadzie franczyzy. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> dostarcza również produkty do sieci sklepów, w tym również sieci franczyzowych, prowadzonych przez spółki powiązane z <span class="anon-block">(...)</span> (sieci <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i inne). <em> <!-- --> (bezsporne)</em> </p> <p>Dla prowadzenia swojej działalności <span class="anon-block">(...)</span> nabywa od dostawców produkty rolno-spożywcze. Spółka w ramach swojej działalności utrzymuje kontakty handlowe z szerokim gronem dostawców produktów rolno-spożywczych, którzy dostarczają produkty oferowane w sklepach sieci handlowych prowadzonych przez <span class="anon-block">(...)</span> i jej spółki zależne. Sieci handlowe są zaopatrywane w towary dostawców produktów rolno-spożywczych przez <span class="anon-block">(...)</span>. Współpraca następuje w oparciu o ramowe umowy handlowe, które następnie realizowane są w drodze szczegółowych zamówień. <em> <!-- --> (bezsporne)</em> </p> <p>Dostawcami <span class="anon-block">(...)</span> są spółki prawa handlowego, spółdzielnie, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz podmioty zagraniczne. Zajmują się one wytwarzaniem produktów oferowanych w sklepach sieci handlowych <span class="anon-block">(...)</span> i sieciach organizowanych przez jej spółki zależne, lub pośredniczą w ich sprzedaży.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: zestawienie dostawców <span class="anon-block">(...)</span> w latach 2018 – 2020, k. 196-213 akt administracyjnych)</em> </p> <p>W okresie objętym decyzją Spółka posługiwała się czterema rodzajami wzorców umów: wzorcem umowy dystrybucyjnej, wzorcem umowy dystrybucyjnej z cenami net/net z dodatkowymi upustem, wzorcem umowy dystrybucyjnej z cenami net/net z cennikiem oraz wzorcem dystrybucji produktów sezonowych. Stronami umów z dostawcami, zawieranych na podstawie stosowanych przez Spółkę wzorców, obok <span class="anon-block">(...)</span>, było także 9 podmiotów wchodzących w skład grupy <span class="anon-block">(...)</span>: <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) Serwis sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o., <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Zakres podmiotowy umów zawieranych z dostawcami był zmienny w czasie z uwagi na zmiany kapitałowe zachodzące w Grupie <span class="anon-block">(...)</span>. W umowach tych zostały określone podstawowe zasady współpracy. Cena w umowach ustalana była na podstawie przedłożonego przez dostawcę cennika i modyfikowana przez udzielane przez dostawcę upusty, premie i wynagrodzenia z tytułu usług. W umowach zawieranych na podstawie wzorca umowy dystrybucyjnej z cenami net/net oraz wzorca umowy dystrybucji produktów sezonowych cena produktów ustalana jest w umowie i następnie pomniejszana przez dodatkowe rabaty i upusty udzielane <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wzorce umów, k. 99- 110 akt administracyjnych)</em> </p> <p>Z punktu B.2 Umowy dystrybucyjnej wynika, że: „Wynagrodzenie za indywidualne usługi promocyjne o charakterze ciągłym, nieobligatoryjne i dobrowolne powierzone Dystrybutorom przez Sprzedawcę, mające na celu zwiększenie popytu na towary Sprzedawcy, rozpoznawalność jego marek, znaków towarowych, logo, ustalane w oparciu o wartość obrotu wg cen z cennika/zakupu. Dalej następuje zakres działań promocyjnych prowadzonych przez Dystrybutorów. W dalszej części umowy opisano „Premię pieniężną z tytułu działań mających na celu intensyfikację sprzedaży produktów Sprzedawcy”. Wzorce „Umowy dystrybucyjnej net/net z upustem” oraz „Umowy dystrybucyjnej net/net z cennikiem” przewidują zasady upustu podstawowego oraz upustu czasowego w okresie promocji cenowych.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wzorce umów, k. 99- 110 akt administracyjnych)</em> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> podpisywał ze Sprzedawcami „Aneks szczegółowy”, w celu doprecyzowania zasad współpracy dotyczącej promocji produktów Sprzedawcy w <span class="anon-block"> hurtowniach (...)</span> oraz sieci sklepów spożywczo- przemysłowych <span class="anon-block">(...)</span>, działających na zasadach franczyzy. Aneksy te zawierały zasady prowadzenia usług wsparcia na rzecz sprzedawców oraz zasady wynagradzania za te usługi. <span class="anon-block">(...)</span> podpisywał także ze Sprzedawcami „Aneks szczegółowy”, w celu doprecyzowania zasad współpracy dotyczącej promocji produktów Sprzedawcy organizowany dla klientów <span class="anon-block"> (...)</span>. Aneksy te zawierały zasady prowadzenia usług wsparcia na rzecz sprzedawców oraz zasady wynagradzania za te usługi.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wzorce umowy, k. 94- 96, 1105- 1106, 1115- 1120, 1123- 1124 akt administracyjnych) </em> </p> <p>Ilość Sprzedawców którzy podpisali umowy z powodem co do wykonywania usługi ogólno- sieciowe (których nazwa została później zmieniona na „usługi wsparcia sprzedaży”) obrazuje tabela zmieszczona przez powoda w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2023 r, a która nie została zanegowana przez pozwanego. W 2018 roku było to 3% dostawców powoda, a w 2019 odpowiednio 4%, zaś w 2020 – 3%.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zestawienie, k. 277 akt sądowych) </em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>) jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod pozycją <span class="anon-block">(...)</span>, jej przeważającym przedmiotem działalności jest pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej, gdzie indziej niesklasyfikowana. <span class="anon-block"> (...)</span> jest spółką zależną od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> nie nabywa żadnych produktów rolnych lub spożywczych od dostawców. <span class="anon-block"> (...)</span> chcąc zamówić towar od danego dostawcy, składa w tym celu zamówienie w spółce powodowej, który przekazuje je dostawcy, a następnie je realizuje dowożąc do franczyzobiorcy. <span class="anon-block"> (...)</span> było także organizatorem sieci franczyzowej <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne)</em> </p> <p>W okresie objętym decyzją <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span> podpisywał ze Sprzedawcami dostarczającymi produkty do sieci franczyzowej <span class="anon-block">(...)</span> - prowadzonej przez <span class="anon-block"> (...)</span> Aneksy Szczegółowe w oparciu o przygotowany wzorzec umowy. Aneks ten doprecyzowywał zasady współpracy dotyczące wsparcia sprzedaży oraz promocji produktów Sprzedawcy w sklepach sieci franczyzowej <span class="anon-block"> (...)</span> i uzupełniał postanowienia Umowy Dystrybucyjnej zawartej między powodem a Sprzedawcą. Zgodnie z treścią aneksu Sprzedawca oświadczał, że jest zainteresowany zakupem usług realizowanych przez <span class="anon-block"> (...)</span> mających na celu zwiększenie dostępności oraz atrakcyjności towarów Sprzedawcy na rynku. W §1 punkcie A.1 aneksu wskazano, że <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązują się świadczyć na rzecz Sprzedawcy usługi wsparcia, enumeratywnie wymienione w umowie, a wynagrodzenie będzie rozliczane w formie faktury wystawionej przez <span class="anon-block"> (...)</span>. W §1 pkt B.1 zapisane zostało, że wynagrodzenie za działania promocyjne związane ze zwiększeniem dostępności i rozszerzeniem rynków zbytu na towary Sprzedawcy oraz dodatkowe indywidualne usługi związane z promowaniem marki, logo, znaków towarowych Sprzedawcy będzie płatne na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>. §2 aneksu Sprzedawca wyraził zgodę na potrącenie wierzytelności <span class="anon-block"> (...)</span> z należnościami powoda wobec Sprzedawcy. Podobne zapisy funkcjonały w innych wzorcach umów dotyczących innych usług ogólno- sieciowych lub wsparcia sprzedaży.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wzorzec umowy, k. 97- 98, 1107- 1114, 1121- 1122 akt administracyjnych)</em> </p> <p>Ilość Sprzedawców, którzy podpisali umowy z powodem oraz <span class="anon-block"> (...)</span> co do wykonywania usługi ogólno- sieciowej (których nazwa została później zmieniona na „usługi wsparcia sprzedaży”) obrazuje tabela zmieszczona przez powoda w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2023 r, a która nie została zanegowana przez pozwanego. W 2018 roku było to 9% dostawców rolno- spożywczych z aneksem szczegółowym <span class="anon-block"> (...)</span>, a w 2019 odpowiednio 7%, zaś w 2020 – %. Ilość dostawców regulujących opłaty na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> za wykonywane usługi podstawowe ogólno- sieciowe i wsparcia sprzedaży przedstawia zestawienie złożone przez powoda.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zestawienia k. 351- 352, 519- 520 akt administracyjnych, k. 277 akt sądowych) </em> </p> <p>Sprzedawcy chcący dostarczyć towary do franczyzobiorców <span class="anon-block"> (...)</span> (sieć <span class="anon-block">(...)</span>) mogli to czynić bez pośrednictwa <span class="anon-block"> (...)</span> (do % obrotów każdego sklepu franczyzobiorcy wskazanego w umowie) lub za odpłatnym pośrednictwem <span class="anon-block"> (...)</span>. W tym drugim przypadku Sprzedawca negocjował z <span class="anon-block"> (...)</span> jednolite warunki dla franczyzobiorców i towary, które mają być im oferowane, a producent umieszczany na liście asortymentowej. Franczyzobiorca miał obowiązek zamawiania % towarów z listy asortymentowej zgodnie z umową. W przypadku wyboru usług <span class="anon-block">(...)</span>Sprzedawca wybierał czy będzie wybierał towary bezpośrednio do sklepów franczyzobiorców, czy korzystał z pośrednictwa powoda. Sprzedawcy, którzy wybrali możliwość sprzedaży bezpośredniej zawierali stosowane umowy z franczyzobiorcami, natomiast w drugim wypadku franczyzobiorca składał zamówienie bezpośrednio do powoda, powód nabywał towary i odsprzedawał franczyzobiorcom.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: przykłady umów między <span class="anon-block"> (...)</span> a Sprzedawcami, lista asortymentowa, k. 429- 728 akt sądowych)</em> </p> <p>Szczegółowy opis usług podstawowych ogólno-sieciowych oraz usług wsparcia sprzedaży został przedstawiony w skarżonej decyzji Prezesa UOKiK w pkt 40- 45, 59, 64, 67, 78, 80, 87, 97, 100, 105, 110, 112, a także przez powoda.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: <span class="anon-block">decyzja (...)</span>, k. 10- 18 akt sądowych, wyjaśnienia <span class="anon-block">(...)</span>, k. 626- 632 akt administracyjnych)</em> </p> <p>W 2018 roku <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w roku obrotowym 2018 osiągnęła obrót w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł, a w roku obrotowym 2019 r. osiągnęła obrót w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł. W 2020 r. obrót Spółki wyniósł <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: sprawozdania finansowe powoda, k. 85, 184, 384- 391 akt administracyjnych)</em> </p> <p>Prezes UOKiK na podstawie danych pozyskanych z Ministerstwa Finansów, sprawozdań finansowych dostępnych w <span class="anon-block"> (...)</span> przygotował zestawienie obrotu rocznego w latach 2018- 2020, 104 z pośród dostawców powoda.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: załącznik do pisma MF z 28 lipca 2021, k. 1094- 1095 akt administracyjnych, załącznik do notatki służbowej z 1 września 2021, k. 1131, zestawienie znajdujące się w <span class="anon-block">Decyzji (...)</span>, k. 1371- 1372 akt administracyjnych)</em> </p> <p>Powód na podstawie dostępnych mu danych przedstawił poziom sprzedaży części dostawców <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oraz ich pozycję rynkową.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zestawienie, k. 169- 171 akt sądowych, zeznania świadków <span class="anon-block">D. K.</span>, k. 405- 414 akt sądowych, <span class="anon-block">M. M.</span>, k. 738- 740 akt sądowych i <span class="anon-block">J. D.</span> k. 740- 743 akt sądowych)</em> </p> <p>W 2019 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się do części dostawców (w umowach z powodem określanych jako Sprzedawcy) o informacje co do współpracy z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Przedsiębiorcy udzielili informacji w formie odpowiedzi na zadane przez Organ pytania.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: k. 1170- 1224 akt administracyjnych) </em> </p> <p>W dniu 28 września 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu postępowanie wobec <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span> w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, polegających na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz lub są wykonywane, ale co do ich realizacji, w tym kosztach i rezultatach nie są informowani co może stanowić nieuczciwe wykorzystanie przewagi kontaktowej.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: postanowienie <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 2- 5 akt administracyjnych) </em> </p> <p>Postepowanie zostało zakończone <span class="anon-block">Decyzją (...)</span> z dnia 30 listopada 2021 roku.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody zgromadzone przez Organ w postępowaniu administracyjnym oraz złożone przez powoda w czasie postępowania sądowego, wiarygodność tych dokumentów nie budziła zastrzeżeń. Sad przesłuchał także świadków <span class="anon-block">D. K.</span>, <span class="anon-block">M. M.</span> i <span class="anon-block">J. D.</span>, dając wiarę ich zeznaniom, albowiem były one jasne i logiczne, znajdowały potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach, a strony nie zgłosiły zastrzeżeń do ich wiarygodności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje. </strong> </p> <p>Odwołanie powoda należało uznać za skuteczne, a większość stawianych decyzji zarzutów okazało się prawidłowa.</p> <p>W pierwszej kolejności należy odnieść się do samej treści skarżonej decyzji. Jak słusznie wskazał powód w zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK stwierdził stosowanie przez przedsiębiorcę „praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz <strong> <!-- -->lub</strong> są wykonywane, ale o ich realizacji, w tym kosztach i rezultatach, dostawcy nie są informowani”. Organ wskazał więc w decyzji dwa zbiory, w zakresie których naruszenia mogą się znajdować, nie określając przy tym relacji między tymi zbiorami. Tym samym Prezes Urzędu dokonał albo podwójnej kwalifikacji prawnej jednego czynu, albo umieścił w jednym punkcie decyzji i nałożył karę za dwa jednorodzajowe zbiorów czynów.</p> <p>Należy wskazać, że oba zachowania opisane w jednym punkcie decyzji i połączone spójnikiem „lub” znacznie się od siebie różnią, powinny być opisane jako dwa różne zachowania, w decyzji powinny zostać oba zachowania dokładnie opisane, udowodnione wypełnienie ich znamion przez powoda, a także wymierzone dwie różne kary. Pierwszy czyn polegać miał, zgodnie z sentencją decyzji, na wymaganiu od dostawców produktów rolnych i spożywczych opłat za usługi, które nie są wykonywane na ich rzecz (delikt A), drugi na nieinformowaniu dostawców produktów rolnych i spożywczych przez powoda o realizacji na ich rzecz usług, w tym o ich kosztach i rezultatach (delikt B). Są to dwa zupełnie różne czyny, do których należałoby przypisać konkretne ustalenia poczynione przez Organ, wskazać, które z deliktów popełnione zostały wobec jak dużych grup dostawców (Sprzedawców). Ponadto pierwszy z deliktów niesie za sobą jasno obliczalne straty u poszczególnych dostawców, gdyż zapłacili za usługę, a jej nie otrzymali – występuje tu brak ekwiwalentności świadczeń. Natomiast w przypadku drugiego z deliktów usługa, za którą zapłacił dostawca została wykonana, a jedynie nie został o jej rezultatach poinformowany przez powoda. Nadto, co do kosztów realizacji usługi, to trudno jest zgodzić się z pozwanym, że dostawca nie był o nich informowany. Wszak z zebranego materiału dowodowego jasno wynika (Organ nie zanegował prawidłowości podpisywania umów i wystawiania przez powoda faktur), że wystawiana faktura zawierała cenę za wykonaną usługę. Dostawca otrzymując fakturę był więc informowany o kosztach wykonanej usługi. Z tych też względów należy uznać, że w pierwszym punkcie decyzji zostały opisane dwa różne delikty zarzucone przedsiębiorcy przez organ. Oczywiście ani z treści decyzji ani uzasadnienia nie wynika, w których konkretnych przypadkach organ przypisał powodowi delikt A, a w których delikt B. Ma racje wobec tego powód, że z decyzji nie wynika jakie naruszenie zostało przypisane powodowi i za jakie naruszenie została na niego nałożona kara. Analizowany sposób określenia naruszenia uniemożliwia również ocenę wysokości nałożonej kary przez pryzmat kryteriów „stopnia naruszenia oraz skutków rynkowych naruszenia”, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewadze kontraktowej. Jak zaznaczono wyżej istnieje zasadnicza różnica między szkodliwością deliktów A i B. Pierwszy z nich narusza interesy ekonomiczne dostawców, a drugi nie oddziałuje negatywnie na ich sytuację majątkową. Takie sformułowanie pkt I skarżonej decyzji uniemożliwia stwierdzenie, czy kara została nałożona na Spółkę w prawidłowej wysokości. Nadto za każdy ze wskazanych czynów powinna być wymierzona odrębna kara, spełniająca przesłanki określone w art. 37 ustawy o przewadze kontraktowej.</p> <p>Kolejnym bardzo poważnym uchybieniem decyzji jest ukaranie powoda także za działania innych podmiotów- w szczególności odrębnej spółki prawa handlowego, jaką jest niewątpliwie <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego <span class="anon-block"> (...)</span> jest spółką zależną od powoda, jedną z wielu spółek działającym w <span class="anon-block"> (...)</span>. Niewątpliwie z Aneksów Szczegółowych podpisywanych przez dostawców (Sprzedawców) z powodem i <span class="anon-block"> (...)</span> jednoznacznie wynika, że usługi wsparcia sprzedaży w sklepach należących do franczyzy <span class="anon-block">(...)</span> miały być wykonywane przez <span class="anon-block"> (...)</span>, a nie powoda. Tymczasem z treści uzasadnienia decyzji, jak i dalszych pism procesowych Prezesa Urzędu wynika, że powodowi przypisano delikt popełniony przez <span class="anon-block"> (...)</span>. Z nieznanych powodów Organ stanął na stanowisku, że za działania <span class="anon-block"> (...)</span> odpowiada spółka matka, czyli <span class="anon-block">(...)</span>. Z ustaleń Prezesa UOKiK (pkt 161-174 decyzji) jasno wynika, że przeważająca część zakwestionowanych opłat była pobierana przez <span class="anon-block"> (...)</span>, a nie przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Naliczanie tych opłat opierało się na stosunkach dwustronnych pomiędzy <span class="anon-block"> (...)</span> i dostawcami, a nie w relacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> - dostawcy. Nie ma przy tym znaczenia, że podstawą części tych opłat był aneks zawierany do umów dystrybucyjnych zawartych pierwotnie przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z dostawcami. Choć Aneks Szczegółowy miał charakter trójstronny (tj. był zawarty z udziałem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, dostawcy i <span class="anon-block"> (...)</span>), to jego treść wskazuje, że regulował on stosunki dwustronne pomiędzy dostawcą, a <span class="anon-block"> (...)</span> i wszelkie opłaty za usługi były pobierane przez <span class="anon-block"> (...)</span> i to ta spółka była wierzycielem z tego tytułu, a nie powód. To <span class="anon-block"> (...)</span> miał wykonywać wobec dostawców do <span class="anon-block">(...)</span> usługi opisane szczegółowo w decyzji. Możliwości nałożenia kary na spółkę zależną nie przewidują przepisy ustawy o przewadze kontraktowej. Sam fakt powiązań kapitałowych pomiędzy spółkami nie uzasadnia w żaden sposób pociągnięcia do odpowiedzialności za działania spółek zależnych spółki matki. Należy wspomnieć, że przepisy holdingowe (art. 21<sup> <!-- -->( 1 )</sup>i następne <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">k.s.h.</a>) zaczęły obowiązywać od października 2022 r. i nie ma podstaw aby stosować je do wcześniejszych zachowań. Odpowiednie przepisy w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 106a) zaczęły obowiązywać od maja 2023 roku i także nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Brak jest zatem jakiejkolwiek normy umożlwiającej karanie powoda za działania <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Prezes Urzędu błędnie powołuje się na orzeczenie Sądu Najwyższego z 24 maja 2019 r. wydane w sprawie I CSK 304/18. W pierwszej kolejności należy wskazać, co wielokrotnie podkreślał powód, że sprawa ta dotyczyła stosunków cywilnoprawnych pomiędzy trzema podmiotami prawa cywilnego, a nie decyzji Organu Administracji stwierdzającej popełnienie deliktu administracyjnego nakładającego karę, w której do tego <span class="anon-block"> (...)</span> nie jest stroną. Nadto Sąd w tej sprawie w żaden sposób nie wypowiedział się o możliwości nałożenia kary administracyjnej na spółkę matkę za działania spółki zależnej, rozstrzygnął jedynie o możliwości zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w tym konkretnym stanie faktycznym. W wyroku tym Sąd Najwyższy w żaden sposób nie odniósł się do ustawy o wykorzystaniu przewagi kontraktowej.</p> <p>Sąd jeszcze raz wskazuje, że w okresie objętym decyzją nie było żadnych podstaw prawnych do przypisania odpowiedzialności za działania <span class="anon-block"> (...)</span> dla powoda. Oczywiście część Aneksów, szczególnie dotyczących sklepów franczyzowych ABC, dotyczyło jedynie powoda. Organ jednak w żaden sposób nie rozdziela odpowiedzialności powoda i <span class="anon-block"> (...)</span> za przypisywane delikty, a całość odpowiedzialności, mimo, że z zebranego materiału dowodowego wynika zupełnie inny stan faktyczny, przypisuje <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Sąd na etapie postępowania odwoławczego nie jest w stanie sam wyłączyć czynów nieprawidłowych (o ile były) powoda i za to ustalić jego odpowiedzialność, ponieważ to należy do Organu. To na nim spoczywa ciężar dowodu w przedmiotowej sprawie i brak jest podstawy prawnej do zastępowania Organu przez Sąd.</p> <p>Powyżej opisane dwie nieprawidłowości są już wystarczające aby decyzję uchylić. Jednakże należy wskazać także na inne uchybienia Organu popełnione w sprawie.</p> <p>Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes. Dla wystąpienia warunku nieuczciwości w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: sprzeczności danego zachowania z dobrymi obyczajami oraz zagrożenia lub naruszenia istotnego interesu drugiej strony (tj. słabszego ekonomicznie nabywcy lub dostawcy). Zachowanie silniejszego ekonomicznie w tym przypadku nabywcy, godząc w istotny interes swego kontrahenta musi wynikać ze wskazanej przewagi, i tym samym nie byłaby realnie możliwa do stosowania w innych relacjach handlowych, tj. w przypadku jej braku. Dla stwierdzenia naruszenia zakazu określonego w art. 6, a w konsekwencji wydania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzji o uznaniu praktyki za nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową konieczne jest wskazanie i udowodnienie istnienia dobrego obyczaju, sprzeczności z nim zachowania nabywcy oraz zagrożenia lub naruszenia istotnego interesu drugiej strony wynikającego ze wskazanej przewagi.</p> <p>W ocenie Sądu Prezes Urzędu powyższym wymaganiom nie sprostał. Już samo ustalenie dobrego obyczaju w sprawie musi budzić wątpliwości. Prezes Urzędu zdefiniował dobry obyczaj na potrzeby niniejszej sprawy w punkcie 154 decyzji. Pierwszy problem pojawia się w związku z opisanym powyżej rozwarstwieniem deliktu opisanego w skarżonej decyzji. W zasadzie opis można odnieść jedynie do Deliktu A, trudno go zaś przypisać do opisu występującego w decyzji po spójniku „lub”. Urząd wskazał na obowiązek informacyjny po stronie powoda, ale nie wywiódł go z żadnej obowiązującej normy, nie połączył go z żadnym dającym się jasno zdefiniować dobrym obyczajem. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że zgodnie z ustawą o przewadze kontraktowej wykorzystywanie jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes. Treść art. 6 ustawy wymaga zatem aby wykazane było, że działanie powoda zagrażało lub naruszało <strong> <!-- -->istotny</strong> interes drugiej strony. Przesłanka istotności nie była przedmiotem ustaleń Prezesa UOKiK. Punkt 225- 231 decyzji Organ tytułuje „Naruszenie istotnych interesów dostawców”, ale ani słowem nie odnosi się do istotności naruszenia. Podobnie co do istotności brak jest wywodów w punktach 151-160 decyzji. Jest to przesłanka konieczna, aby stwierdzić delikt i wymierzyć karę, a jej brak musi prowadzić do stwierdzenia nieudowodnienia popełnienia przez powoda deliktu administracyjnego opisanego w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o przewadze kontraktowej. Nawet jeżeli Sąd uznałby, że powód rzeczywiście wymagał opłat za niewykonywane usługi lub nie informował o kosztach lub rezultatach ich wykonania, to brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu na to, że działanie to zagrażało lub naruszało <strong> <!-- -->istotny </strong>interes dostawcy. Z cała pewnością istotność ta nie wynika z treści ankiet przeprowadzonych przez Organ u wybranych dostawców. Był to w zasadzie jedyny dowód przeprowadzony przez Urząd z udziałem pokrzywdzonej, jak wynika z decyzji, strony kontraktów.</p> <p>Zgodzić się należy z powodem, że istnieją daleko idące wątpliwości, czy działanie przedsiębiorcy można uznać za praktykę. Bezspornym jest, że powód w okresie objętym decyzją miał ponad 1000 dostawców rolno-spożywczych i z tyloma łączyły go umowy. Tymczasem spośród tych ponad 1000 dostawców Aneksy Szczegółowe, na podstawie których <span class="anon-block">(...)</span> miał wykonywać usługi podstawowe ogólno-sieciowe i wsparcia sprzedaży, miało podpisane 3-4% kontrahentów. Liczb tych- wskazywanych przez powoda, pozwany nie kwestionował. Oczywiście nie można zaliczać do tej liczby dostawców mających umowy podpisane z <span class="anon-block"> (...)</span>, która nie jest stroną postępowania i jak wyżej wykazano, powód odpowiadać za działania <span class="anon-block"> (...)</span> nie może. Nawet jeżeli, wobec któregoś z dostawcy z ogólnej liczby nie przekraczającej w żadnym roku 50, zdarzyły się nieprawidłowości w wykonaniu umów wskazywane przez pozwanego, co może wynikać z przeprowadzonych ankiet, to mogłoby to być naruszenie interesu indywidualnego lub grupowego, ale nie publicznego, a wówczas o praktyce mówić nie można. Poza tym aby mówić o praktyce należy wykazać <strong> <!-- --> istotność</strong> naruszenia interesu, a tego Prezes Urzędu jak wyżej wskazano nie uczynił.</p> <p>Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o przewadze kontraktowej przewagą kontraktową w rozumieniu ustawy jest występowanie <strong> <!-- --> znacznej</strong> dysproporcji w potencjale ekonomicznym nabywcy względem dostawcy albo dostawcy względem nabywcy. Brak jest przesłanek, aby na gruncie ustawy o przewadze kontraktowej z roku 2016 poprzestawać na przyjęciu, że dla oceny przewagi kontraktowej wystarczające jest porównanie obrotów osiąganych przez dostawcę oraz <span class="anon-block">(...)</span>, choćby przy pominięciu potencjału ekonomicznego dostawcy wynikającego z siły rynkowej dostarczanych przez niego produktów, ich znaczenia dla powoda oraz potencjału grup kapitałowych, do których należą strony umowy. Prezes UOKiK przedstawił w uzasadnieniu decyzji obrót 104 dostawców w latach 2018- 2020. Jak wynika z decyzji są to dane podmiotów, którzy regulowali kwestionowane decyzją opłaty w stosunku do powoda, ale także wobec <span class="anon-block"> (...)</span> (pkt 143), co było jak już wyżej wskazano nieuprawnione. Zdaniem Sądu dla oceny przewagi kontraktowej nie jest wystarczające porównanie obrotów osiąganych przez dostawcę - stronę umowy ze Spółką oraz obrotów osiąganych przez powoda, przy pominięciu potencjału ekonomicznego dostawcy wynikającego z siły rynkowej dostarczanych przez niego produktów i ich znaczenia dla <span class="anon-block">(...)</span> oraz potencjału grup kapitałowych, do których należą strony umowy. Takie założenie może doprowadziło do nieuprawnionego przyjęcia, że powód dysponował przewagą kontraktową nad grupą wszystkich wskazanych w decyzji dostawców produktów rolnych i spożywczych.</p> <p>Mając na uwadze powyższe wywody, Sąd stoi na stanowisku, że skarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Już sformułowanie pkt I decyzji powoduje, że nie można dokonać jej prawidłowej oceny. Niedopuszczalne jest także ukaranie powoda za czyny innej spółki prawa handlowego <span class="anon-block"> – (...)</span>, mimo jej zależności od powoda- bez podstawy prawnej, zezwalającej na to. Same te dwie nieprawidłowości musiały spowodować uchylenie decyzji. Ale nadto Prezes UOKiK nie udowodnił wypełnienia przez powoda przesłanek z art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o przewadze kontraktowej w postaci braku wykazania zachowania powoda z dobrym obyczajem, nieuczciwości tego działania, a przede wszystkim zagrażaniu istotnym interesom dostawcy. Sąd wskazał także nieprawidłowości co do wykazania znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym nabywcy względem dostawcy.</p> <p>Mając na uwadze niewykazania przez Prezesa UOKiK przesłanek do nałożenia na powoda kary pieniężnej, Sąd nie będzie odnosił się do zarzutów dotyczących jej wysokości.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479)">art. 479</a> <sup> <!-- -->31a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 3)">§ 3 k.p.c.</a> uchylił zaskarżoną decyzję.</p> <p>Uznając Prezesa UOKiK za przegrywającego sprawę stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zaliczono do niezbędnych kosztów procesu strony poniesione przez nią koszty sądowe w postaci opłaty od odwołania w wysokości 1000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda w wysokości 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych wraz z opłatą od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (1737 zł).</p> <p>SSO Dariusz Dąbrowski</p> </div>