II GSK 1361/11
Sądy administracyjne2012-11-13
Sygnatura
II GSK 1361/11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2012-11-13
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Dariusz SkupieńJanusz DrachalZofia Borowicz
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Dariusz Skupień Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2179/10 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A." Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2179/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], [...] wydane w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. Wyrok ten zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W dniu [...] organ ten wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Na tej podstawie w dniu [...] poborca skarbowy Urzędu Skarbowego dokonał czynności zajęcia ruchomości tj. samochodu marki M.
Pismem z [....] A. wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - Targówek zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W dniu [....] do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło – w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) powoływanej dalej jako u.p.e.a. - pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zajęcie stanowiska co do tych zarzutów, które dotyczyły niedopuszczalności egzekucji wobec:
1. wszczęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów określonych w art. 27 § 1 ust. 6 u.p.e.a.,
2. nieskierowania przez wierzyciela do spółki upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego, pomimo obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a.,
3. braku legitymacji dla Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z [...], nr [...] wierzyciel - Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne.
Na skutek wniesionego przez Spółkę A. zażalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego - postanowieniem z [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę Spółki A. wskazał, że przez podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub obowiązków o charakterze niepieniężnym. W tytule wykonawczym wystawionym w rozpatrywanej sprawie jako podstawę prawną prowadzenia egzekucji podano art. 2 § 1 u.p.e.a. Powołanie tego przepisu bez wskazania jego konkretnej jednostki redakcyjnej (punktu) nie stanowi – w ocenie Sądu I instancji – takiej wadliwości tytułu wykonawczego, która skutkowałaby koniecznością zwrotu tego tytułu wierzycielowi przez organ egzekucyjny. Egzekucja prowadzona na podstawie tego tytułu wykonawczego była zatem dopuszczalna, tym bardziej, że wskazano w nim rzeczywistą podstawę prawną egzekwowanego obowiązku – mianowicie decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej.
Zdaniem Sąd I instancji, w sprawie ma zastosowanie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Przepisy u.p.e.a. i akty wykonawcze do tej ustawy nie wprowadzają bowiem podziału na sposób powstania należności określając tylko i wyłącznie, że obowiązek przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest wymagany, gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnej określonej w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem tym jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...], nr [...] nakładająca na A. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżanego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kary pieniężne, jako obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, wymienione zostały w art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Oznacza to, że kary pieniężne są należnościami pieniężnymi, o jakich mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem Sądu I instancji, użyte w tym przepisie pojęcie "orzeczenie" obejmuje zarówno decyzje o charakterze deklaratoryjnym, jak i konstytutywnym. Skoro Minister Finansów w § 13 pkt 1 ww. rozporządzenia, nie wskazał wyłącznie orzeczeń o charakterze deklaratoryjnym, ani też nie ograniczył stosowania tego przepisu do należności powstających z mocy prawa, brak jest podstaw aby ograniczenie takie wywodzić w drodze wykładni.
Odnosząc się do zawartego w skardze istotnego zarzutu braku legitymacji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wystawienia tytułu wykonawczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż stosownie do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. użyte w ustawie pojęcie wierzyciela oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika natomiast, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji rządowej - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.
Stosownie zaś do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r., nr 125, poz. 1371 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa o transporcie drogowym, wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Wskazać w tym kontekście należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego – Główny Inspektor Transportu Drogowego. Takie rozwiązanie dopuszcza ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, póz. 872 z późn. zm.), która w art. 2 pkt 2 lit. b stanowi, iż administrację rządową na obszarze województwa wykonują działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych inspekcji, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu własnym, jeżeli ustawy tak stanowią.
W świetle powyższych regulacji za zasadne uznano stanowisko organów orzekających w sprawie, zgodnie z którym podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej jest Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako właściwy do orzekania organ I instancji.
W konkluzji uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że organ egzekucyjny był uprawniony przesłać tytuły wykonawcze zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie została uregulowana instytucja pełnomocnika. Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, późn. 1071 ze zm.) w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane, lecz tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany powinien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, a następnie jego doręczenie organowi egzekucyjnemu nie wywołuje skutku prawnego w postaci wszczęcia egzekucji. Innymi słowy organ egzekucyjny powinien skierować odpis tytułu wykonawczego bezpośrednio do strony postępowania, nie zaś do pełnomocnika, ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Skargą kasacyjną z dnia 30 kwietnia 2011 r., A. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 22 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej oraz art. 51 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez uznanie, że tytuł wykonawczy, na podstawie którego przeciwko skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, pochodzi od uprawnionego do jego złożenia organu;
2. przepisów postępowania w postaci art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powoływanej dalej jako p.u.s.a., a także art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 141 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a.) i c.) p.p.s.a. w związku z art. 33 pkt 6 ustawy o egzekucji w administracji w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że egzekucja administracyjna przeciwko skarżącej jest dopuszczalna, wobec niedoręczenia tytułu wykonawczego jej pełnomocnikowi, co miało wpływ na wynik postępowania, bowiem mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik Spółki A. wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
2. zasądzenie na rzecz A. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę kasacyjną podnoszono, że art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej znowelizował art. 51 ustawy o transporcie drogowym, co spowodowało, że tytuł wykonawczy pochodzi od organu nieuprawnionego do jego złożenia.
Autor skargi kasacyjnej argumentował, że od dnia 1 stycznia 2007 r. zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje wojewoda działający za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Konsekwencją zmiany ustawy jest przeniesienie kompetencji do wydawania określonego rodzaju decyzji na Wojewodę. Decyzje może zatem wydawać Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, o ile wydaje je w imieniu Wojewody. Pełnomocnik Spółki wskazywał, że do prowadzenia egzekucji uprawniony jest wyłącznie organ, który wydał decyzję stanowiącą przedmiot egzekucji, nie zaś ten, który upoważniony jest jedynie do ich podpisywania. Dodał również, że wierzyciel wystawił tytuł egzekucyjny i skierował sprawę do egzekucji, podczas gdy nie był do tego upoważniony, ponieważ podmiotem właściwym w tym zakresie był Wojewoda Mazowiecki. Powołując się na orzeczenie SN z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt III RN 85/1998 autor skargi kasacyjnej wskazał, że brak właściwego tytułu wykonawczego stanowi o niedopuszczalności egzekucji (art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Tytuł egzekucyjny musi być zatem wystawiony przez podmiot do tego upoważniony. Dodał on, że skoro egzekucja nie była dopuszczalna z uwagi na brak prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie.
Główny Inspektor Transport Drogowego nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
W zakresie naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności zarzucono w skardze kasacyjnej uchybienie przepisom ustawy o ustroju sądów administracyjnych (art. 1 § 1 i § 2). Stosownie do § 1 powołanego artykułu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl § 2 wspomnianego artykułu kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wskazane przepisy nie określają przepisów postępowania, ale są przepisami ustrojowymi. Sąd mógłby je naruszyć, przykładowo odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Drugi z powołanych przepisów (§ 2) nakazuje sądom administracyjnym w ramach dokonywanej kontroli stosować środki przewidziane ustawą. Jego naruszenie mogłoby zatem polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie. Żaden z powołanych przepisów nie może natomiast być naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli – niedostrzeżenie naruszenia przepisów postępowania (por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 2/08, LEX nr 500692, z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 1047/06, LEX nr 317891, z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1874/06, LEX nr 347853). W zaskarżonym wyroku nie naruszono żadnego z powołanych przepisów, gdyż Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli działania organów administracji w toku rozpoznawania sprawy. Sąd rozstrzygnął również spór co do treści stosunku publicznoprawnego i orzekł (w rozumieniu art. 1 § 1 p.u.s.a.) w zakresie właściwym sądom administracyjnym. Z powyższych względów zarzut naruszenia przepisów ustrojowych nie może zostać uznany jako uzasadniony.
W następnej kolejności skarżący zarzucił naruszenie art. 3 § 2, art. 141, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt. 6 u.p.e.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. Powołany przepis zawiera 8 punktów, a skarga kasacyjna nie przytacza ani jednego z nich. Żaden przepis prawa nie nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku domyślania się bądź wybierania odpowiedniego przepisu, który mógłby mieć zastosowanie. Ta powinność spoczywa na autorze skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego, powołany przepis wyznacza właściwość rzeczową sądów administracyjnych, tj. zakres przedmiotowy sprawy sądowoadministracyjnej. O jego naruszeniu można mówić np. w sytuacji, gdy sąd rozpozna skargę na akt lub czynność pomimo braku kognicji, uzna skargę za niedopuszczalną w sytuacji, gdy powinien wydać orzeczenie merytoryczne itp. W niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi.
Zgodnie z przepisem art. 33 pkt 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W petitum skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że naruszenie tych przepisów doprowadziło do oddalenia skargi z uwagi na błędne przyjęcie, że egzekucja administracyjna przeciwko niej była dopuszczalna, mimo niedoręczenia tytułu wykonawczego jej pełnomocnikowi. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że organ nie miał w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy obowiązku doręczenia tytułu wykonawczego nr [...] pełnomocnikowi skarżącej. Z treści art. 40 § 2 k.p.a. wynika, że jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, to pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Przepis ten nakłada na organ obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi, ale by mógł realizować ten obowiązek organ musi powziąć wiedzę o tym, że strona pełnomocnika ustanowiła. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce dopiero wraz ze złożeniem przez skarżącą pisma z dnia 19 marca 2010 r. "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego". Z akt sprawy wynika, że pismo to zostało podpisane przez radcę prawnego Bogdana Stachowicza, który załączył do niego kopię dokumentu pełnomocnictwa udzielonego mu do działania w imieniu skarżącej. Mając na uwadze tak datę (19 marca 2010 r.), jak i treść tego pisma, stwierdzić należy, że zostało ono sporządzone w wyniku uzyskania przez skarżącą wiedzy o wystawieniu w dniu 26 lutego 2010 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Za całkowicie bezzasadny należało wiec uznać zarzut wadliwej akceptacji przez Sąd I instancji, że egzekucja administracyjna przeciwko skarżącej była dopuszczalna, skoro powyższy tytuł wykonawczy został doręczony skarżącej. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, czy zarzucane uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a to przecież jest decydujące z punktu widzenia oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Z powołanych wyżej względów, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania nie są oparte na usprawiedliwionej podstawie.
Zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.) wskazuje się na naruszenie przepisów art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 22 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej oraz art. 51 u.t.d. Błędne jest, jak zarzuca skarżąca, przyjęcie, że organem właściwym do wystawienia omawianego tytułu wykonawczego jest Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Zdaniem skarżącej organem właściwym w tym zakresie jest Wojewoda Mazowiecki. Stanowisko to uzasadniała zmiana treści art. 51 u.t.d., na mocy art. 22 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej.
Powyższy zarzut, jak i jego uzasadnienie, nie znajdują żadnych podstaw w przepisach prawa. Stosownie do treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, z zastrzeżeniem pkt 4, który nie dotyczy rozpoznawanej sprawy. Rozdział 5 u.t.d. "Inspekcja Transportu Drogowego" określa zadania tej inspekcji i kompetencje (właściwość) jej inspektorów. I tak, stosownie do treści art. 50 pkt 1 lit. a) u.t.d., do zadań tej Inspekcji należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 (w tym obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy). Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d., którego naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej, przed nowelizacją dokonaną art. 22 ustawy z 2005 r. przewidywał, że zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje Główny Inspektor Transportu Drogowego (pkt 1) i wojewódzki inspektor transportu drogowego (pkt 2). Po tej zmianie, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje "wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej".
Skarżąca upatruje w tej zmianie przepisów pozbawienie wojewódzkiego inspektora transportu drogowego kompetencji do wykonywania zadań Inspekcji Transportu Drogowego, w tym kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie kar pieniężnych. Tymczasem przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d. musi być interpretowany z uwzględnieniem art. 51 ust. 6 tej ustawy, z których to przepisów wyraźnie wynika, że to "pośrednictwo" wojewódzkiego inspektora transportu drogowego obejmuje występowanie w postępowaniu administracyjnym w roli organu pierwszej instancji. Nieuzasadnione jest zatem wyprowadzanie z tej nowelizacji wniosku, jakoby zadania Inspekcji Transportu Drogowego (poza zastrzeżonymi dla Głównego Inspektora Transportu Drogowego), łącznie z zadaniami polegającymi na wydawaniu decyzji administracyjnych, miał wykonywać wojewoda. NSA wypowiadał już w orzecznictwie pogląd, co do celu, jakiemu miała służyć omawiana nowelizacja, powołując się między innymi na uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 871/11, z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 343/10, z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1103/09 i z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 191/09).
W świetle uzasadnienia projektu tej ustawy, w celu podniesienia sprawności Państwa i jakości wykonywania przypisanych prawem zadań i kompetencji, koniecznym jest m. in. zdefiniowanie pozycji wojewody jako przedstawiciela Rady Ministrów w województwie. W obowiązującym podziale kompetencji nie było – według autorów projektu ustawy – przypadków równoległego wykonywania tych samych zadań i kompetencji przez organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego. Liczne natomiast były przypadki, w których zadania i kompetencje określone w tej samej ustawie wykonywane były przez różne szczeble jednostek samorządu terytorialnego i przez wojewodów. W ustawie przyjęto zatem założenie, że zadania przypisane wojewodzie jako przedstawicielowi rządu na danym obszarze powinny ograniczać się m. in. do wykonywania funkcji zwierzchnika zespolonej administracji rządowej oraz funkcji inspekcyjno-kontrolnych. Przesunięcie zadań i kompetencji do samorządu województwa miało wzmocnić ten poziom samorządu terytorialnego poprzez rozbudowanie jego roli w realizacji zadań publicznych. Konsekwencją przesunięcia zadań była również konieczność zespolenia służb, inspekcji i straży funkcjonujących na poziomie wojewódzkim i powiatowym, które nie działały w strukturze zespolonej, wbrew założeniom reformy z 1999 r. (Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Transportu Drogowego).
Toteż wprowadzona nowelizacja art. 51 u.t.d. nie spowodowała zmiany organu właściwego do wykonywania zadań Inspekcji Transportu Drogowego, w tym do wydawania przez inspektorów decyzji administracyjnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Organem właściwym do wydania omawianej decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej trafnie był Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Umocowanie do wydania tej decyzji, na podstawie której wystawiono kwestionowany w tej sprawie tytuł wykonawczy, wynika z art. 93 ust. 1 i ust. 1a) w związku z art. 89 u.t.d. Przepisy te, ustanowione w Rozdziale 11 omawianej ustawy "Kary pieniężne", określają bowiem uprawnienie dla inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego dokonujących kontroli drogowej, do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym w drodze decyzji administracyjnej, która jest wydawana w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.
W związku z treścią omówionych przepisów nie może budzić wątpliwości kompetencja wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako organu pierwszej instancji, właściwego do wydawania decyzji w sprawach związanych z realizacją zadań Inspekcji Transportu Drogowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego posiadał zatem umocowanie do wydania decyzji z dnia 6 stycznia 2010 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej. Organ ten był również w konsekwencji umocowany - na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z tej decyzji, to jest do wystawienia w dniu 26 lutego 2010 r. tytułu wykonawczego o numerze [...].
O właściwości organów Inspekcji Transportu Drogowego w omawianym zakresie świadczy również uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 31, poz. 206 ze zm.). W myśl art. 2 pkt 2 tej ustawy zadania administracji rządowej w województwie wykonują organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży. Powyższe rozumienie umocowania wojewódzkiego inspektora transportu drogowego do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym jest utrwalone w orzecznictwie NSA (por. wyżej wymienione wyroki). Taki też pogląd zaprezentował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, a zatem zarzut skargi kasacyjnej i w tym zakresie nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.