II FSK 1073/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Janusz Ruszyński (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 869/05 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 1997r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od R. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 280,00 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie I SA/Sz 869/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 października 2005 r. nr ... i decyzję Burmistrza C. z dnia 24 czerwca 2005 r. nr ... i orzekł o zwrocie kosztów postępowania w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 1997 rok. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął, że przedmiotem postępowania podatkowego był wniosek R.G. z dnia 31 marca 2005 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za rok 1997. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie, które zostało zainicjowane wnioskiem R.G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za rok 1997 nie mogło zostać przeprowadzone zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, tj. w kierunku stwierdzenia istnienia lub nieistnienia nadpłaty w tym podatku, bowiem zobowiązanie w podatku od środków transportowych powstaje w wyniku wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej to zobowiązanie, a więc w sposób określony w przepisie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. A w takiej sytuacji, stwierdzenie nadpłaty w zobowiązaniu podatkowym powstającym w wyniku wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, może nastąpić tylko w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zgodnie bowiem z przepisami art. 72-80 Ordynacji podatkowej, wniosek o stwierdzenie nadpłaty mogą złożyć podatnicy wyłącznie w zakresie zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, a więc podatnicy samoopodatkowujący się, którzy składają deklaracje podatkowe. Natomiast, na podstawie wskazanych unormowań, a w szczególności przepisów art. 72 i 75 Ordynacji podatkowej, uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie przysługuje podatnikom w zakresie zobowiązań podatkowych powstających w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Takim podatnikom nadpłata przysługiwałaby w sytuacji, gdyby decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została zmieniona, uchylona lub stwierdzona jej nieważność, lecz wówczas, nadpłata z urzędu zwracana byłaby podatnikom przez organ podatkowy, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, w terminie wskazanym w przepisie art. 77 § 1 pkt 1 lit. "a" Ordynacji podatkowej. Organ I instancji, rozpoznając wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty, naruszył ww. przepisy Ordynacji podatkowej regulujące instytucję nadpłaty, jak też przepis art. 208 tej Ordynacji zobowiązujący organ podatkowy do umorzenia postępowania podatkowego, gdy jego prowadzenie, z jakiejkolwiek przyczyny, stało się bezprzedmiotowe. Z tej samej przyczyny, prowadzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. było bezprzedmiotowe. Organ ten zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy C. i postępowanie w sprawie umorzyć. Nie czyniąc tego naruszył przepisy art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 72-80 i art. 208 Ordynacji podatkowej. Sąd I instancji zauważył dodatkowo, że na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, czy decyzja Burmistrza Gminy C. z dnia 30 grudnia 1997 r. Nr ... ustalająca skarżącemu podatnikowi podatek od środków transportowych za 1997 r. została skutecznie doręczona podatnikowi, który to wymóg, dla skutecznego powstania zobowiązania podatkowego, wynika z przepisu art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Decyzja ta wysłana została na adres, pod którym podatnik nie zamieszkiwał, a ustalenie, czy doręczenie zastępcze było skuteczne wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Okoliczność ta ma bowiem decydujące znaczenie dla ustalenia, czy ww. zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu na mocy przepisu art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, a konsekwencji także dla ustalenia, czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec podatnika było zgodne z prawem. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 11 ust. 4 w związku z art. 9 ust. 3 i 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje w drodze wydania decyzji ustalającej podatek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 11 ust. 4 w związku z art. 9 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęci, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje w drodze decyzji ustalającej podatek. Zarzut powyższy okazał się uzasadniony. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1997 roku obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. W razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięci obowiązku podatkowego osoby fizyczne i osoby prawne będące właścicielami środków transportowych są obowiązane złożyć organowi podatkowemu informację sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności (art. 9 ust. 5 ustawy). Osoby i jednostki, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy uiszczają podatek od środków transportowych bez wezwania na rachunek budżetu gminy (art. 11 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Powyższe uregulowania jednoznacznie wskazują na to, że zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wiąże powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych z faktem zarejestrowania bądź nabycia środka transportowego. Decyzje dotyczące wymiaru podatku od środków transportowych są więc decyzjami deklaratoryjnymi, określającymi wysokość zobowiązania podatkowego, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w skardze kasacyjnej okazał się więc uzasadniony. Nie wystąpiła więc przeszkoda do złożenia żądania stwierdzenia nadpłaty podatku. Brak też było podstaw do stwierdzenia, że postępowanie o stwierdzenie nadpłaty było bezprzedmiotowe. Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania Sąd I instancji winien ocenić, czy zasadnie odmówiono R.G. stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za rok 1997 i rozważyć, czy żądanie podatnika nie jest przedawnione w kontekście wątpliwości wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku związanych z doręczeniem decyzji określającej wysokość podatku. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł zgodnie z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. określając wysokość wynagrodzenia radcy prawnego w kwocie 180 złotych na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Łącznie z wpisem sądowym koszty wyniosły 280 złotych.